II SA/Ke 321/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka,, Asesor WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 grudnia 2006r. sprawy ze skargi Z.L. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania z pobytu stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku , III. zasądza od Wojewody na rzecz Z.L. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Ke 321/06 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Wojewoda , po rozpatrzeniu odwołania Z.L. utrzymał w mocy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa decyzję Burmistrza Miasta S. z dnia [...], orzekającą odmowę wymeldowania A. i D. L. oraz ich dzieci G. i M. z pobytu stałego w lokalu przy ul. G. w S. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że D. L. – syn skarżącej oraz jego rodzina: żona A. i dzieci G. i M. nie przebywają w lokalu przy ul. G. w S. Bezpośrednią przyczyną opuszczenia przez niego przedmiotowego lokalu był głęboki konflikt pomiędzy nim a jego matką, którego skutkiem były trudności w swobodnym korzystaniu przez niech ze spornego lokalu (ciągłe awantury, zakaz korzystania z wody, gazu). W celu przezwyciężenia ich i powrotu do lokalu złożył w Sądzie Rejonowym w S. powództwo o przywrócenie posiadania, które zostało oddalone. Zdaniem organu odwoławczego z powodu braku uzasadnienia wyroku nieznane są przyczyny takiego rozstrzygnięcia, "wobec czego nie można jednoznacznie stwierdzić, że odmówiono mu przywrócenia spornego lokalu". Organ odwoławczy uznał, że przedstawiony w ten sposób stan faktyczny świadczy, że "opuszczenie przez D. L. i jego rodzinę przedmiotowego lokalu nie miało charakteru dobrowolności i nastąpiło na skutek przeszkód stawianych przez właściciela lokalu, jednakże skoro strona podjęła przewidziane prawem środki w celu ochrony praw do przebywania w tym lokalu to organ uznał, iż w opisanej sytuacji nie występuje element dobrowolnego opuszczenia lokalu niezbędnego do wymeldowania osoby w trybie administracyjnym, zwłaszcza że w aktach sprawy brak jest danych wskazujących, by D. L. i jego rodzina założyli w innym miejscu ośrodek swoich osobistych i majątkowych interesów." Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosła Z. L. i zarzucając; - naruszenie prawa materialnego, w tym przede wszystkim art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.), - naruszenie prawa procesowego, a to art. 7 i art. 77 kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji lub o stwierdzenie wydania ich z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że opuszczenie mieszkania przez D. L. w grudniu 2004 r. było dobrowolne. Przeprowadził się on z rodziną do wynajętego mieszkania w S. przy ul. M. a dnia 8.XI.2004 r. zwrócił się do Urzędu Miejskiego w S. o przydział lokalu mieszkalnego z zasobów komunalnych Gminy S.. Przedmiotowe mieszkanie przestało być dla niego miejscem pobytu stałego, w którym zaspokaja się potrzeby gospodarcze, osobiste i rodzinne. Utrzymanie zatem zameldowania D. L. z rodziną pod adresem, gdzie nie przebywa od 20 miesięcy stanowiłoby fikcję meldunkową. Skarżąca nie zgodziła się także z dokonaną przez organ interpretacją oddalenia przez sąd powództwa D. L. o przywrócenie posiadania przedmiotowego mieszkania, stwierdzając że sąd oddalił powództwo, gdyż było ono bezzasadne, zaś D. L. nie składał od wyroku apelacji. Skarżąca zarzuciła także, że nie został przesłuchany w charakterze świadka mąż Z. L. – J. L. na okoliczność, czy opuszczenie ich lokalu przez syna D. z rodziną było dobrowolne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości W wyniku dokonanej oceny należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania – art. 7, art. 77 § 1, art. 79, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Organy orzekające w sprawie nie poczyniły bowiem ustaleń mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Przede wszystkim nie zostały wyjaśnione należycie okoliczności stanowiące ustawowe przesłanki wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego. Organ odwoławczy słusznie podniósł, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, które Sąd w niniejszej sprawie także podziela utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.) jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter stały i jest dobrowolne (por. wyroki NSA: z dnia 29.IV.2001 r. sygn. V SA 3169/00 - LEX 50129, z dnia 21.III.2001 r. sygn. V SA 2950/00 – LEX 80643, z dnia 22.VIII.2000 r., sygn V SA108/00 – LEX 49954, z dnia 3.IV.2000 r. - LEX 49415). Należy mieć oczywiście na uwadze, że o ocenie charakteru pobytu, czy też opuszczenia lokalu decyduje nie tylko werbalna treść oświadczenia woli, lecz również okoliczności faktyczne wskazujące na zamiar rzeczywisty. W sprawie niniejszej stanowiska stron w tej kwestii są skrajnie odmienne, dlatego należało ją wyjaśnić dokładnie. Ewidencja ludności służy bowiem głównie rejestracji o pobycie ludności, a więc odzwierciedlać powinna stan faktyczny. Bezspornym jest, że D. L. z rodziną opuścił przedmiotowe mieszkanie "zabierając wszystko z pokoju, który zajmowali" i zamieszkał w wynajętym mieszkaniu, stara się także o przydział mieszkania komunalnego. Organ odwoławczy jednak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazał nawet, kiedy nastąpiło opuszczenie tego mieszkania, nie ustalił czy w wynajętym mieszkaniu koncentruje się obecnie ich życie rodzinne. Stwierdzenie organu, że w aktach sprawy "brak jest danych" wskazujących, by D. L. i jego rodzina założyli w innym miejscu ośrodek swoich osobistych i majątkowych interesów nie zostało poparte żadnymi dowodami, a to do organu właśnie należy zbadanie tej okoliczności. Ponadto nie można podzielić stanowiska organu, że "skoro strona podjęła przewidziane prawem środki w celu ochrony praw do przebywania w tym lokalu, to w opisanej sytuacji nie występuje element dobrowolnego opuszczenia lokalu niezbędnego do wymeldowania osoby w trybie administracyjnym". Samo bowiem skorzystanie we właściwym czasie przez D. L. z przysługującego mu środka prawnego umożliwiającego powrót do lokalu, tj. uzyskania przywrócenia posiadania lokalu, przy oddaleniu przez sąd takiego powództwa nie może przemawiać za brakiem dobrowolności opuszczenia Sąd stwierdza także, że organ nie dokonał oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez analizę zeznań przesłuchanych w sprawie świadków i określenie, którym z nich daje wiarę, a które zeznania uznaje za niewiarygodne. Uzasadnienie organu odwoławczego jest bardzo lakoniczne, nie ocenia w ogóle materiału dowodowego. Zasada swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa) jest podstawową zasadą postępowania dowodowego. Oznacza, że organ uprawniony do oceny dowodów obowiązany jest swoją ocenę oprzeć na przekonujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu. Organ może określonym dowodom odmówić wiary, ale dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej oceny. Naruszenie tych reguł, a także norm procesowych odnoszących się do środków dowodowych stanowi przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że okoliczności opuszczenia lokalu przy ul. G. w S. przez D. L. i jego rodzinę nie zostały przez organ należycie wyjaśnione i ocenione w toku postępowania administracyjnego. Wskazane naruszenie przepisów postępowania – art. 7, 77 § 1, art 79, art 80 i art. 107 § 3 kpa - mogły mieć, w ocenie Sądu istotny wpływ na wynik sprawy, co powoduje, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie wypowiadając się merytorycznie w sprawie uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 135, art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).