II SA/Ke 324/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.),, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Asystent sędziego Dorota Pawlicka-Armańska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 czerwca 2009r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania S. S. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...], odmawiającej wypłacenia świadczenia z tytułu samotnego wychowywania dzieci w okresie zasiłkowym 2006-2007, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję i w to miejsce orzekło o odmowie przyznania S. S. prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na dzieci D., Ł. i E. S. w okresie zasiłkowym 2006-2007r. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu [...] S. S. zwrócił się do organu I instancji o przyznanie mu prawa do zasiłku rodzinnego na troje dzieci oraz dodatków do tego zasiłku z tytułu: rozpoczęcia roku szkolnego, wychowywania dziecka E. S. w rodzinie wielodzietnej oraz podjęcia przez D. S. nauki poza miejscem zamieszkania. Nie wnioskował natomiast o przyznanie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dzieci. Decyzją z dnia [...] organ I instancji wniosek uwzględnił., przyznając zasiłek wraz z dodatkami na okres od września 2006r. do sierpnia 2007r. Po raz pierwszy o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na okres zasiłkowy 2006-2007 S. S. wystąpił w piśmie z dnia [...]. Zgodnie z przepisami art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, które weszły w życie z dniem 1 stycznia 2006r., dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługiwał między innymi ojcu samotnie wychowującemu dzieci, jeżeli drugi z rodziców nie żyje albo ojciec dziecka jest nieznany. Tymczasem w przypadku S. S. matka jego trojga dzieci żyje i wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia [...] zostały od niej zasądzone na rzecz każdego z dzieci alimenty w kwocie po 200 złotych. W przypadku, gdyby egzekucja tych alimentów była bezskuteczna, wówczas S. S. miałby prawo do zaliczki alimentacyjnej. Jak wiadomo odwołujący się korzystał z tej zaliczki, dopóki egzekucja alimentów była bezskuteczna. Dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka w ogóle nie może być przyznany, gdy drugi z rodziców dziecka żyje, a ponadto zasądzone zostały od niego alimenty. Kolegium wskazało nadto, że wniosek złożony dopiero w grudniu 2008r. nie może być uwzględniony z uwagi na treść art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym prawo do świadczeń ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, co oznacza, że nie jest możliwe przyznanie tych świadczeń wstecz. Organ odwoławczy wskazał, że z uwagi na nieprawidłową treść sentencji decyzji organu I instancji, który orzekł o odmowie wypłaty świadczeń, podczas gdy zgodnie z obowiązującymi przepisami winien orzec o odmowie przyznania świadczenia, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa zreformował treść rozstrzygnięcia. W skardze na tę decyzję S. S. zarzucił, że spełnił wszystkie wymogi zawarte w ustawie z 28 listopada 2003r. aby otrzymać dodatek z tytułu samotnego wychowywania dzieci, oraz że w każdym okresie zasiłkowym składał wnioski o takie dodatki na takim druku, jaki mu udostępniano w G.O.P.S. Dodał, że jako osoba samotnie wychowująca dzieci, aby nabyć prawo do świadczeń rodzinnych musiał mieć zasądzone alimenty na rzecz dzieci od drugiego z rodziców bowiem w przeciwnym wypadku nie miałby prawa do świadczeń rodzinnych oraz przysługujących mu dodatków. Wniosku o zaliczkę alimentacyjną nie składał, gdyż otrzymuje zasądzone alimenty. Reasumując stwierdził, że jest ojcem samotnie wychowującym dzieci "i w związku z tym jego skarga jest merytoryczna i oparta o stan faktyczny, a zawarte opinie urzędników są nie merytoryczne oparte o niewłaściwą interpretację prawa – czym stają się kłamliwe". Skarżący domagał się wypłacenia mu dodatku do zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dzieci ( mylnie wskazując, że na okres 2007-2008r., podczas gdy zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja dotyczy okresu zasiłkowego 2006-2007). W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podkreślić należy, iż niniejsza sprawa dotyczy dodatku do zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dzieci na okres zasiłkowy 2006-2007, a więc na okres od 1 września 2006r. do 31 sierpnia 2007r. W tym okresie kwestię tego dodatku regulował art. 11 a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych ( tekst jednolity Dz. U. Nr 139 za 2006r. poz. 992 ze zm.), którego brzmienie w tym okresie uległo w dniu 6 lipca 2007r. zmianie. Do tej daty zgodnie z ust. 1 art. 11a dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługiwał samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu lub prawnemu dziecka, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne od drugiego z rodziców, ponieważ: 1/ drugi z rodziców nie żyje; 2/ ojciec dziecka jest nieznany. Poczynając od dnia 6 lipca 2007r. (zmiana dokonana ustawą z dnia 24 maja 2007r. Dz. U. Nr 109 poz. 747) zgodnie z art. 11a ust. 1 dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu lub prawnemu dziecka, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne od drugiego z rodziców, ponieważ: 1/ drugi z rodziców nie żyje; 2/ ojciec dziecka jest nieznany; 3/ powództwo o ustalenie świadczeń alimentacyjnych od drugiego z rodziców zostało oddalone. Zgodnie z niezmienionym ust. 2 art. 11a dodatek przysługuje również osobie uczącej się, jeżeli oboje rodzice tej osoby nie żyją. W niniejszej sprawie S. S. domaga się przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania trojga dzieci w sytuacji, gdy matka tych dzieci żyje i zostały od niej zasądzone wyrokiem z dnia 16 stycznia 2006r. alimenty. W tej sytuacji pomimo, że jest on osobą samotnie wychowującą dzieci w rozumieniu art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, to dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka mu się nie należy, pomijając już kwestię, że nie mógłby skutecznie domagać się jego przyznania za okres wsteczny. Zauważyć należy, iż swoje żądanie skarżący opiera na nieobowiązującym już poczynając od 1 września 2005r. przepisie art. 11 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. Nr 228 z 2003r. poz. 2255), który w swoim pierwotnym brzmieniu prawo do takiego dodatku przyznawał wszystkim rodzicom samotnie wychowującym dzieci. Skoro jednak przepis ten przestał obowiązywać, organ nie mógł na jego podstawie uwzględnić złożonego w grudniu 2008r. wniosku i przyznać skarżącemu na okres zasiłkowy 2006-2007 tego dodatku. Mając powyższe na uwadze skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.)