II SA/Ke 324/10
WyrokWSA w Kielcach2010-06-23
Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Dorota Chobian, Beata Ziomek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba pozostająca w konkubinacie, wspólnie zamieszkująca i gospodarująca z partnerem, który jest jedynym żywicielem rodziny, może ubiegać się o zasiłek stały, jeśli dochód partnera na osobę w rodzinie przekracza ustalone kryterium dochodowe?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca, pozostając w konkubinacie i wspólnie gospodarując z partnerem, stanowi rodzinę w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej. Dochód partnera na osobę w rodzinie przekroczył ustalone kryterium dochodowe, co zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, stanowi podstawę do odmowy przyznania zasiłku stałego. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewiduje uznaniowego rozstrzygania w takich przypadkach.Stan faktyczny
Skarżąca M.K. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku stałego, wskazując na umiarkowany stopień niepełnosprawności, bezrobocie i trudną sytuację materialną, utrzymując się z emerytury konkubenta. Organ I instancji odmówił przyznania zasiłku z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy tę decyzję, wskazując, że dochód na osobę w dwuosobowej rodzinie (skarżąca i konkubent) przekracza ustalone kryterium. Skarżąca kwestionowała uznanie jej za osobę w rodzinie z konkubentem, z którym nie jest spokrewniona, oraz wskazywała na swoje problemy zdrowotne i wysokie koszty leczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę M.K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 czerwca 2010 roku sprawy ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta M. przez Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. z dnia [...] o odmowie przyznania M.K. zasiłku stałego dla osoby w rodzinie.
Przedmiotowe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z dnia 28 grudnia 2009r. M.K. zwróciła się do w/w Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie jej zasiłku stałego. W uzasadnieniu wskazano, iż strona posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku oraz znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej z powodu przewlekłej choroby. Jedynym źródłem utrzymania jest emerytura konkubenta w kwocie 972 zł.
Organ I instancji, odmawiając stronie przyznania żądanego zasiłku, wskazał na brak spełnienia przezeń kryterium dochodowego. W podstawie prawnej powołano art. 8, art. 37 pkt 1 ust. 2 oraz art. 106 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r. nr 175, poz. 1362 ze zm.).
W odwołaniu M.K. powołała się na swoją trudną sytuację materialno-bytową, wskazując jednocześnie, iż jest opiekunką T.F. posiadającego I-szą grupę inwalidzką i z tego tytułu ma zapewnione mieszkanie i skromne utrzymanie. Natomiast T.F. ponosi opłaty związane z mieszkaniem, zakupem leków oraz wizyty u specjalistów, które miesięcznie wynoszą około 700 zł. Pozostałe 272 zł pozostaje na utrzymanie ich obojga.
Przywołaną na wstępie decyzją z dnia 7 kwietnia 2010r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zakwestionowaną decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy wskazał, iż jakkolwiek M.K. spełnia przesłankę całkowitej niezdolności do pracy z powodu niepełnosprawności, uprawniającą do nabycia zasiłku stałego, to dochód 2 – osobowej rodziny wnioskodawczyni (972,38 zł) w przeliczeniu na osobę w rodzinie – 486,19 zł przekracza kwotę określoną w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej (351 zł) o 135,19 zł. Wyjaśniono także stronie, że nie ma przeszkód, aby zwracała się z odrębnymi wnioskami o udzielenie jej wsparcia w postaci świadczeń o charakterze uznaniowym tj. zasiłku celowego, czy zasiłku celowego w ramach rządowego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania. Nadmieniono przy tym, iż M.K. przyznano odrębną decyzją z dnia 25 stycznia 2010r. zasiłek celowy w wysokości 200 zł na częściowe pokrycie kosztów leczenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach M.K. wskazała, iż z powodu bardzo złego stanu zdrowia jest pod stałą opieką lekarza pulmonologa i musi codziennie zażywać lekarstwa. Ponadto znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowo-bytowej, gdyż nigdzie nie pracuje, nie pobiera zasiłku i nikt nie może udzielić jej żadnej pomocy. Skarżąca dodała, iż od marca 2009r. jest rozwiedziona, a w stosunku do T.K., z którym mieszka, jest osoba obcą. Z tego też względu niezrozumiałe dla strony jest uznanie jej za osobę w rodzinie, w której nie była i nie jest.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości. Powyższe oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a Sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.).
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jej uchylenia lub stwierdzenia nieważności.
Na wstępie rozważań prawnych wskazać należy, iż kryteria, których spełnienie jest konieczne dla przyznania zasiłku stałego określone są w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008r. nr 115, poz. 728 ze zm.), zwanej dalej ustawą, w związku z § 1 pkt 1 lit b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. nr 135, poz. 950 ze zm.). Zgodnie z powołanymi przepisami zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie, są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, wynoszącego 351 zł. Z kolei stosownie do art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy zasiłek stały, w przypadku osoby w rodzinie, ustala się w wysokości różnicy między w/w kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie.
Niesporna w niniejszej sprawie jest okoliczność, iż M.K. jest całkowicie niezdolna do pracy – co jednoznacznie wynika z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 17 grudnia 2009r. (k. 20). Sprzeciw strony skarżącej budzi natomiast dokonane przez organy obliczenie jej dochodu.
W tym miejscu należy wskazać, iż zarówno z wniosku skarżącej o przyznanie zasiłku stałego (k. 1), podpisanego przezeń kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego (k. 22), jak i oświadczenia z dnia 13 stycznia 2010r. (k. 21) wynika, iż M.K. tworzy związek konkubencki z T.F., prowadząc z nim dwuosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z jego emerytury w kwocie 972,38 zł, która stanowi jedyny ich dochód.
W świetle powyższego, wbrew zarzutowi skargi, nie budzi wątpliwości Sądu, iż skarżąca wraz z konkubentem stanowią rodzinę w rozumieniu art. 6 pkt 14 ustawy – jako osoby niespokrewnione, pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące (por. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2006r., sygn. akt: I OSK 598/05, LEX nr 299401). Z tego też względu przy obliczaniu dochodu M.K. należało wziąć pod uwagę dochód T.F. – o czym słusznie orzekły organy pomocy społecznej stwierdzając, iż dochód na osobę w rodzinie skarżącej stanowi kwotę 486,19 zł (972,38 zł / 2 = 486,19 zł). Powyższe przesądza o prawidłowości dokonanych w postępowaniu administracyjnym ustaleń, iż dochód ten w przeliczeniu na osobę w rodzinie odwołującej przekracza kwotę określoną w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej (351 zł) o 135,19 zł. Dlatego też Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania skarżącej zasiłku stałego.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi należy wyjaśnić skarżącej, iż przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie daje organom administracji publicznej uprawnień do uznaniowego rozstrzygania w zakresie zasiłku stałego. Przyznanie tego świadczenia jest możliwe wyłącznie w przypadku łącznego wystąpienie przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2, które w niniejszej sprawie – z uwagi na przekroczenie przez stronę kryterium dochodowego – nie miało miejsca.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło