II SA/Ke 33/18

WyrokWSA w Kielcach2018-02-22

Skład orzekający: Jacek Kuza, Dorota Chobian, Agnieszka Banach

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę ganku, dobudowanego do budynku mieszkalnego, może zostać wydana na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r., jeśli ustalono, że budowa ganku została zakończona po 31 grudnia 1994 r., a budynek główny był starszy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego z 1994 r., ponieważ ustalono, że ganek został dobudowany do istniejącego budynku po 31 grudnia 1994 r. Kluczowym dowodem było zdjęcie lotnicze z 1997 r., które nie wykazywało istnienia ganku, co potwierdzało jego późniejszą budowę. Brak sprzeciwu wobec postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych dodatkowo utrwalił ustalenia organów co do daty budowy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę ganku dobudowanego do budynku mieszkalnego, który zdaniem organów został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Kluczowym zagadnieniem było ustalenie daty budowy ganku, co miało determinować zastosowanie właściwych przepisów Prawa budowlanego (z 1974 r. lub z 1994 r.). Strona skarżąca twierdziła, że ganek istniał od lat 70. XX wieku, podczas gdy organy, opierając się m.in. na zdjęciu lotniczym z 1997 r. i mapach, ustaliły, że budowa nastąpiła po 2000 r., co skutkowało zastosowaniem przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. i nakazem rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Asesor WSA Agnieszka Banach, Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2018 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...], znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania R.G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...], nakazującej R.G., W. G. oraz M. G. rozbiórkę rozbudowy budynku mieszkalnego o ganek o wymiarach 2,97 x 2,10 m usytuowanego na działce nr ewid. [...] w Ł., gm. W., wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że inspektorzy PINB przeprowadzili 28 stycznia 2016 r. oględziny w sprawie między innymi rozbudowy budynku mieszkalnego o ganek na działce w Ł. . W wyniku oględzin ustalono m.in., że przy budynku mieszkalnym usytuowanym na działce nr ewid. [...] od strony zachodniej istnieje parterowy ganek o wymiarach 2,97 x 2,10 m o konstrukcji murowanej z dachem jednospadowym z poszyciem z płyt falistych. Uczestniczący w oględzinach W.G. oświadczył, że przedmiotowy ganek został wykonany około 60 lat temu przy budowie budynku mieszkalnego. Nie przedstawił żadnych dokumentów odnośnie budowy, dodał jedynie, że od chwili wykonania ganku nie były przy nim prowadzone żadne roboty budowlane. Organ I instancji uzyskał od Starostwa Powiatowego Wydziału Geodezji, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami informację, że ganek do istniejącego budynku gospodarczego naniesiony został na mapę operatem [...], przyjętym do zasobu [...]. Natomiast funkcja budynku na mapie z gospodarczego na mieszkalny została zmieniona operatem [...], przyjętym do zasobu [...]. Z protokołu przesłuchania świadka T. K. z 23 września 2016 r. wynika, że ganek został wybudowany w latach 2004-2007. Z kolei w trakcie przesłuchania 10 października 2016 r. M. B. oświadczył, że ganek został wybudowany w 2003 r. Zeznania te potwierdziła A.B. wskazując datę budowy ganku na lata 2003-2004. T.T. zeznał natomiast, że w 1971 r. przy budynku mieszkalnym istniał ganek, który nie był ocieplony, a dopiero teraz została na nim wykonana elewacja. J. T. oświadczył, że ganek został wybudowany 15 lat temu. Został on posadowiony na płytach betonowych, które on sam przywoził. Ganek nie posiada fundamentu, ma konstrukcję drewnianą. Z.G. oświadczył z kolei, że ganek przy budynku mieszkalnym istnieje od kiedy pamięta (teraz ma 51 lat). M. B. oświadczyła, że sporny ganek został wykonany po 2000 r., co zostało potwierdzone przedłożonymi mapami. R. i W.G. zeznali, że ganek został wybudowany ok. 60 lat temu. Organ I instancji otrzymał od Głównego Geodety Kraju Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej dwa zdjęcia działki nr ewid. [...], jedno wykonane w 30 czerwca 1987 r., a drugie 22 sierpnia 1997 r. Następnie organ wydał postanowienie o wstrzymaniu w terminie natychmiastowym realizowanej rozbudowy budynku mieszkalnego o ganek oraz wydał zaskarżoną decyzję. Dalej Inspektor Wojewódzki wskazał, że główną kwestią odnośnie ujawnionej samowoli budowlanej było ustalenie daty budowy ganku. Świadkowie przedstawieni przez M. B. oraz ona sama twierdzili, że budynek mieszkalny został rozbudowany o ganek po 2000 r. W związku z tym zastosowanie w niniejszej sprawie miałyby przepisy obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Natomiast R. i W. G. twierdzili, że ganek istnieje od 60 lat i był wybudowany wraz z budową głównej bryły budynku mieszkalnego. Takiej wersji nie potwierdził jednak świadek T.T., który zeznał, że w 1971 r. wrócił ze Śląska i w tym czasie przy budynku mieszkalnym już istniał ganek, był on wówczas nieocieplony, a teraz na nim jest elewacja. Z tych ostatnich zeznań można wywnioskować, że ganek został wykonany w okresie późniejszym niż główna bryła budynku, jednakże w czasie obowiązywania ustawy z 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. Zeznania te są sprzeczne z oświadczeniem złożonym przez W. G. do protokołu oględzin, który stwierdził, że ganek został wybudowany wraz z budynkiem około 60 lat temu, a od daty wybudowania ganku nie były przy nim wykonywane żadne roboty. Natomiast J. T. zeznał, że ganek został wykonany około 15 lat temu, nie posiada on fundamentów i jest konstrukcji drewnianej. Przybliżona data podana przez tego świadka wskazuje na początek lat 2000, co byłoby zgodne z treścią oświadczeń M. B. i jej świadków. Komentując zeznania J. T. a organ wskazał, że inspektorzy PINB podczas oględzin ustalili, że ganek posiada konstrukcję murowaną, natomiast J.T. twierdził, że drewnianą. Zdaniem organu jedynie z zeznań Z. G. można wywnioskować, że ganek istnieje od lat 60 ubiegłego wieku. Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy uznał, że przeprowadzone dowody z przesłuchania świadków nie przyniosły przełomu w ustaleniu daty budowy ganku. W tej sytuacji znaczącym dowodem w sprawie było dla organu zdjęcie z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej wykonane 22 sierpnia 1997 r. Na zdjęciu tym przy budynku mieszkalnym znajdującym się na działce nr ewid. [...] od strony północno - zachodniej nie widać, aby znajdował się tam ganek, którego wysokość i konstrukcja dachu tworzyłaby spójny element z dachem budynku mieszkalnego. Wysokość konstrukcji dachu istniejącego ganku w najwyższym miejscu oraz konstrukcja dachu budynku mieszkalnego w najniższym miejscu tworzą spójną całość, gdyby w czasie wykonywania tego zdjęcia istniał już ganek, to z pewnością załamaniu uległby cień padający z budynku mieszkalnego, czego na zdjęciu nie widać. Widniejący na zdjęciu cień budynku mieszkalnego jest na całej długości budynku w linii prostej, bez widocznych odkształceń. Kolejnymi dowodami w sprawie potwierdzającymi, że ganek został wybudowany po 31 grudnia 1994 roku, są kserokopie map przedłożone przez M. B. Na pierwszej mapie opieczętowanej "[...], dnia 28.06.2005" widnieje ganek przy budynku znajdującym się na działce o nr ewid. [...]. Na przedmiotowej mapie znajduje się pieczęć o treści: "Starosta [...] Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...]. Potwierdza się zgodność niniejszej mapy z oryginałem przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] i zaewidencjonowanym pod nr [...]. Niniejsza mapa nie może służyć do celów projektowych, [...]". Rozczytując przedstawioną pieczęć organ II instancji stwierdził, że sama mapa została sporządzona w 2005 r., na matrycy mapy z 1988 r., która od 1988 do 2005 r. była uzupełniana przez kolejne operaty z wykonywanych robót geodezyjnych. Tym samym nie można wywnioskować z tej pieczęci, że mapa ta przedstawia stan faktyczny z 1988 r., gdzie widnieje przy budynku ganek, gdyż mapa ta odzwierciedla zabudowę przedstawionego obszaru z 2005 r. Taki stan potwierdza również pismo ze Starostwa Powiatowego Wydziału Geodezji, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami z [...], w którym stwierdzono, że ganek do istniejącego budynku został naniesiony na mapę operatem [...] przyjętym do zasobu [...]. Taki stan rzeczy potwierdzałby zeznania M. B., że ganek został dobudowany po 2000 r. Organ zauważył, że na przedłożonej przez M. B. kserokopii mapy z 28 listopada 1996 r. przy budynku nie widnieje ganek. W związku z powyższym organ II instancji podkreślił, że przedmiotowy ganek został dobudowany do budynku mieszalnego po 2000 r., a tym samym zastosowanie w sprawie będą miały przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Dodał, że z oświadczenia W. G. wynika, że nie posiada żadnych dokumentów związanych z budową tego ganku, co świadczy o tym, że powstał on w warunkach samowoli budowlanej. Dalej organ odwoławczy podniósł, że w niniejszej sprawie zostało wszczęte postępowanie legalizacyjne postanowieniem z [...], którym zobowiązano właścicieli nieruchomości nr ewid. [...] do przedłożenia dokumentów wynikających z treści art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego w terminie do 30 czerwca 2017 r. Wskazany termin na wykonanie obowiązku upłynął bezskutecznie, co poskutkowało wydaniem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 49b ust. 3. Odnosząc się do zarzutów dotyczących zgromadzonego materiału dowodowego, Inspektor Wojewódzki podkreślił, że w niniejszej sprawie organ I instancji zebrał materiał dowodowy i ocenił go dając wiarę części posiadanych dowodów, a odmawiając jej innym dowodom. Ponadto zobowiązani zostali zobligowani przez organ I instancji do przedłożenia dokumentów, na podstawie których można by ustalić datę budowy ganku, czego nie dopełnili. Dopiero na etapie postępowania odwoławczego podnieśli, że nie zgadzają się z ustaleniami, co do daty budowy ganku. Ponadto na postanowienie wydane na podstawie art. 49b ust.2 Prawa budowlanego zobowiązani mogli wnieść zażalenie, czego nie uczynili, tym samym przyjmując w ówczesnym czasie ustalenia organu I instancji. Odnosząc się do zeznań świadków przesłuchiwanych w sprawie organ wskazał, że świadkowie przedstawieni przez M. B. są z nią spokrewnieni i w związku z tym z pewną rezerwą daje wiarę ich oświadczeniom. Niemniej jednak świadkowie przedstawieni przez R. i W. G. nie potwierdzają w pełni ich zeznań. J. T. zeznał bowiem, że ganek został wybudowany 15 lat temu, tj. w czasie obowiązywania Prawa budowanego z 1994 r. W związku z tym nie można stwierdzić, że zeznania świadków Państwa G. są bardziej wiarygodne. Co do kwestii, że organy powinny uzupełnić materiał dowody w sprawie o dowody potwierdzające datę wybudowana ganku przed 1 stycznia 1995 r., Inspektor podniósł, że jeżeli odwołująca się jest w posiadaniu dokumentów mogących potwierdzić, iż ganek został wybudowany przed tą datą, to zobowiązana była je przedłożyć. Natomiast organ I instancji zebrał materiał dowodowy w sprawie i ocenił go, wydając stosowne rozstrzygnięcie. Organ przychylił się także do stwierdzenia, że "podczas oględzin z dnia 28.01.2016 r. nie stwierdzono, aby przedmiotowy ganek był rozbudowywany. Jak wynika z protokołu stanowi on jedną całość". Wskazał, że to nie ganek został rozbudowany, ale budynek mieszkalny o ganek po 31 grudnia 1994 r. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu i instancji, R.G. zarzuciła naruszenie: 1. art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez niezastosowanie ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w sytuacji, gdy budowa ganku zakończona została przez skarżącą oraz jej męża w okresie, kiedy budowali oni budynek mieszkalny, co bezsporne, przed 1 stycznia 1995 r. i w konsekwencji wadliwe zastosowanie art. 49b ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.; 2. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa w związku z art. 80 kpa polegające na niedopełnieniu przez organ II instancji obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, celem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w zakresie istotnym dla jej rozstrzygnięcia wskutek niepodjęcia czynności niezbędnych do rzetelnego jej załatwienia, w tym w szczególności poprzez niewyjaśnienie, jakie dokładnie prace były wykonywane przy budynku mieszkalnym usytuowanym na działce nr ewid. [...] po 1 stycznia 1995 r. oraz w jakim stanie znajdowała się inwestycja polegająca, jak twierdzi organ, na dobudowie ganku, w dniu 31 grudnia 1994 r., podczas gdy obowiązek w tym zakresie ciążył na organie prowadzącym postępowanie, - polegające na rozpatrzeniu i dokonaniu przez organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa, poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, w tym wadliwego przyjęcia w oparciu o mało czytelne zdjęcie lotnicze siedliska skarżącej, które zostało ocenione jako znaczący dowód w sprawie, że ganek nie istniał 22 sierpnia 1997 r. (data wykonania zdjęcia), co za tym idzie został on wybudowany po 31 grudnia 1994 r. i w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z 1994 r., "podczas gdy w aktach postępowania znajduje się kopia mapy zasadniczej przyjęta do zasobu geodezyjnego [...] i zaewidencjonowana pod nr [...] na której widnieje budynek mieszkalny, którego współwłaścicielem jest skarżąca wraz z gankiem"; - art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa w związku z art. 80 kpa polegające na niedopełnieniu przez organ II instancji obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, celem jednoznacznego ustalenia, czy istnieje techniczna możliwość wykonania nakazu rozbiórki dobudowanej części budynku (ganku) bez ryzyka naruszenia konstrukcji istniejącego budynku z zachowaniem innych wymagań bezpieczeństwa w toku wykonywania prac rozbiórkowych, jeżeli bowiem budynek mieszkalny został połączony w sposób trwały z dobudowanym gankiem, to wydanie nakazu rozbiórki powinno być poprzedzone sporządzeniem projektu rozbiórki, który podlegałby zatwierdzeniu w decyzji właściwego organu nadzoru budowlanego. W uzasadnieniu skargi skarżąca zarzuciła, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu II instancji co do najistotniejszej kwestii - ustalenia daty budowy ganku. Podniosła, że świadkowie wskazani przez M. B. (osobę skłóconą ze skarżącą) i jej dzieci, które w latach 2000 zapewne rozpoczynały edukację szkolną, twierdzili w ślad za matką, że ganek został dobudowany po roku 2000. Z kolei wskazani przez rodzinę G. wieloletni mieszkańcy Ł., konsekwentnie zeznawali, że sporny ganek istnieje przy budynku mieszkalnym od lat 70-tych ubiegłego wieku. Odnośnie ustaleń poczynionych na podstawie zdjęcia lotniczego wykonanego 22 sierpnia 1997 r., strona skarżąca uznała, że zdjęcie to z uwagi na jego złą jakość, wbrew twierdzeniom organu, niczego nie dowodzi. W aktach natomiast znajduje się kopia mapy zasadniczej przyjęta do zasobu geodezyjnego [...], na której widnieje budynek mieszkalny wraz z gankiem. W oparciu o przedmiotową mapę organ winien czynić ustalenia co do okresu w jakim wybudowano ganek. To z kolei powoduje, że w sprawie winny mieć zastosowanie przepisy ustawy z 1974 r. Dalej skarżąca zwróciła uwagę, że podczas oględzin nie stwierdzono, aby budynek mieszkalny był rozbudowywany o ganek. Jak wynika z protokołu stanowi on jedną całość. Mając na uwadze konsekwentne twierdzenia jej oraz członków jej rodziny, a także wskazanych przez nią świadków, należy przyjąć, że wszystkie prace przy budynku mieszkalnym miały miejsce przed 1 stycznia 1995 r., a ganek nie był przez nich rozbudowywany. W ocenie skarżącej obowiązkiem organu było poszukanie innych jeszcze dowodów, które pozwoliłyby na nie budzące wątpliwości ustalenie, czy faktycznie doszło, a jeśli tak to kiedy, do rozbudowy czy też wybudowania nowego ganku przy budynku mieszkalnym. Przede wszystkim organ winien ustalić, kiedy dokładnie skarżąca nabyła nieruchomość wraz z zabudowaniami. Nadto winien przeprowadzić dowód z innych jeszcze dokumentów geodezyjnych w postaci map, operatów pomiarowych, które pozwolą na jednoznaczne wyjaśnienie, czy taki kształt ganku, jaki istnieje obecnie powstał dopiero po 2000 r., jak to ustalił organ, czy też istniał, już wcześniej, co potwierdzałoby wersję skarżącej. Zdaniem skarżącej ustalenie organów w opisanym wyżej zakresie jest błędne, a to oznacza, że zaskarżona decyzja, a także poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane bez podstawy prawnej, co wiąże się z ich nieważnością i koniecznością stwierdzenia tej nieważności przez Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Ponadto strona skarżąca zarzuciła, że nie można uznać, że zostały jej wyjaśnione przesłanki, którymi kierowano się przy załatwieniu sprawy. Co więcej w istotnej dlań sprawie stała się adresatem rozstrzygnięcia, opatrzonego zdawkowym i niepełnym uzasadnieniem. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2017.1369 ze zm.) dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 .p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji podnieść należy, że w toku rozpoznania sprawy organ II instancji nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu mającym, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem oceny w niniejszym postępowania była decyzja Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji nakazującą rozbiórkę ganku o wymiarach 2,97 x 2,10 m stanowiącego rozbudowaną część budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości Ł., gm. W. , wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Decyzja rozbiórkowa została wydana na podstawie art. 49b ust. 1 i 3 Prawa budowlanego, zgodnie z którymi organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, a w przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, (który to obowiązek dotyczy przedłożenia w wyznaczonym terminie: 1)dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4; 2)projektu zagospodarowania działki lub terenu; 3)zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego) - stosuje się przepis ust. 1. Stosując wskazany przepis organy przyjęły, że będący przedmiotem postępowania ganek został dobudowany do budynku mieszkalnego po 2000 r., w związku z czym zastosowanie miały przepisy prawa budowlanego z 1994 r., w tym również art. 49b tej ustawy. Oby ocenić zasadność takiej kwalifikacji, należy na wstępie wyjaśnić, co było przedmiotem robót budowlanych, których efektem było powstanie ganku, którego dotyczyła zaskarżona decyzja. Od tego bowiem, czy ganek został wybudowany razem z domem mieszkalnym, jak twierdzili inwestorzy, czy też później dobudowany do tego domu (co przyjęły ostatecznie organy obu instancji), zależy kwalifikacja prawna tych robót budowlanych. Zgodnie bowiem z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego, przepisu art. 48 (który dotyczy rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę) nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, a więc ustawę z dnia 4 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. poz. 229, z późn. zm.). Akceptując ustalenia organów we wskazanym zakresie, Sąd kierował się następującymi argumentami. W toku przeprowadzonego w sprawie postępowania naprawczego uregulowanego w art. 49b Prawa budowlanego, doszło do wydania w dniu [...] przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowienia o wstrzymaniu realizowanej rozbudowy budynku mieszkalnego o ganek na działce nr ewid. [...] w miejscowości Ł., gmina W. , które to postanowienie zostało zmienione postanowieniem tego samego organu z dnia 2 marca 2017 r. Podstawą prawną tego pierwszego postanowienia był art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie dokumentów wymienionych w punktach 1 – 3 tego ustępu. Stosownie natomiast do treści art. 49b ust. 2a Prawa budowlanego, który wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2017 r. i z mocy art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz.U.2016.2255) miał zastosowanie w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym, na postanowienie wydane na podstawie art. 49b ust. 2 przysługuje zażalenie. Oznacza to, że po uostatecznieniu się postanowienia wstrzymującego roboty budowlane prowadzone bez wymaganego zgłoszenia, przesłanki tego wstrzymania nie podlegają już dalszej weryfikacji. Do przesłanek tych należy natomiast między innymi ustalenie, że przedmiotem sprawy jest obiekt budowlany wybudowany bez wymaganego zgłoszenia, podlegający regulacjom Prawa budowlanego z 1994 roku. Takie też ustalenia znalazły się we wspomnianym postanowieniu PINB z dnia [...]. W jego uzasadnieniu zostało bowiem stwierdzone, że do budynku mieszkalnego będącego przedmiotem postępowania, zastosowanie mają przepisy Prawa budowlanego z 1994 r., ponieważ powstał on po 22 sierpnia 1997 r., co wynika między innymi ze zdjęcia lotniczego wykonanego w tym dniu. Ponieważ postanowienie z dnia [...], ani też zmieniające je postanowienie tego samego organu z [...] nie zostały przez inwestorów, ani też przez nikogo innego zaskarżone, to jako ostateczne korzystają z domniemania trwałości (art. 16 § 1 kpa), a także zgodności zawartych w nich ustaleń z rzeczywistym stanem rzeczy. W okolicznościach niniejszej sprawy oznacza to, że zawarte w tych postanowieniach ustalenie dotyczące daty wybudowania przedmiotowego ganku, nie podlega już dalszej weryfikacji. Nawet gdyby jednak nie podzielić powyższego poglądu, to i tak należałoby dojść do takiego samego wniosku co do daty przedmiotowej rozbudowy. Taki wniosek jest bowiem efektem oceny postępowania wyjaśniającego, jakie zostało przeprowadzone przez organy nadzoru budowlanego. Zgodnie z art. 80 kpa, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Obowiązkiem organu wynikającym z art. 77 § 1 kpa jest wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Przeprowadzone przez organy nadzoru budowlanego postępowanie wyjaśniające respektowało te zasady. Wbrew oczekiwaniom skarżącej, nie mogły przesądzić ustalenia co do daty wybudowania przedmiotowego ganku zeznania świadków oraz oświadczenia stron. Jak wynika bowiem z przeprowadzonej w zaskarżonej decyzji szczegółowej analizy tych zeznań i oświadczeń, były one rozbieżne, co wymagało skonfrontowania tych zeznań i twierdzeń obu stron z innymi dowodami i nie pozwalało oprzeć ustaleń organów wyłącznie na zeznaniach świadków, czy też oświadczeniach samych stron. Za dowody takie należy uznać dokumenty zgromadzone w sprawie. Niepodważanym co do daty jego sporządzenia i wynikającego z niej przesądzającego dla sprawy znaczenia, było w szczególności kolorowe zdjęcie lotnicze z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej wykonane 22 sierpnia 1997 r. Wbrew zarzutom skargi w części istotnej dla rozstrzygnięcia jest ono wystarczająco wyraźne, przez co pozwala na niewątpliwą ocenę, czy w sierpniu 1997 r., (a więc również czy wcześniej, w tym w dacie 1 stycznia 1995 r., tj. w dacie wejścia w życie Prawa budowlanego z 1994 r.), istniał już przedmiotowy ganek. Stanowiąca w przybliżeniu linię prostą, wystarczająco wyraźna linia cienia budynku skarżącej, nie pozostawia, zdaniem Sądu, wątpliwości co do tego, że przedmiotowy ganek o wymiarach 2,97 x 2,10 m istniejący obecnie przy północno-zachodniej stronie budynku mieszkalnego skarżącej, nie mógł wówczas istnieć. Taki wniosek potwierdzają inne dowody. Mapa geodezyjna, na którą powołano się w skardze (k. II-5 akt administracyjnych), istotnie odzwierciedla istniejący ganek oraz nosi adnotację potwierdzającą jej zgodność z oryginałem przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 28.03.88 i zaewidencjonowanym pod nr [...]. Równocześnie jednak są na niej adnotacje wskazujące na jej sporządzenie w czerwcu 2005 r. Oznacza to, że sama mapa została sporządzona w 2005 r., na matrycy mapy z 1988 r., która od 1988 do 2005 r. była uzupełniana przez kolejne operaty z wykonywanych robót geodezyjnych. Na taką kolejność uzupełniania tej mapy, a także na precyzyjne informacje co do tego kiedy, przez kogo i w ramach jakiej roboty geodezyjnej przedmiotowy ganek został naniesiony, wskazuje jednoznacznie pismo Wydziału Geodezji, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego z dnia 30 sierpnia 2016 r. (k. III-19 akt organu I instancji. Z pisma tego wynika w szczególności, że naniesienie ganku na mapę nastąpiło operatem przyjętym do zasobu w dniu [...], co zaprzecza twierdzeniu skarżącej, że ganek naniesiony był na tę mapę już w dacie [...] Kolejnym potwierdzeniem przyjętej przez organy administracji daty wybudowania przedmiotowego ganka, było oświadczenie złożone przez uczestnika W. G.-męża skarżącej, w czasie oględzin przeprowadzonych przez Sąd Rejonowy w Busku-Zdroju w dniu 3 lipca 2014 r. ponad rok przed wszczęciem postępowania w niniejszej sprawie. Z oświadczenia tego wynika, że W. G. wskazał użytkowaną przez siebie suszarnię, którą rozebrał i postawił sobie ganek. Oświadczenie takie wskazuje na fakt dobudowania ganku do istniejącego budynku, a nie wybudowania go razem z tym budynkiem. Również dołączone do akt administracyjnych za protokołem z wspomnianych oględzin zdjęcie opisane jako sporządzone w 2005 r. wskazuje, że przedmiotowy ganek nie został wybudowany razem z domem skarżącej. Na zdjęciu tym bowiem widoczny jest wykończony dom z firankami wiszącymi w oknach, wejście do domu bez ganku, a tylko z podestem betonowym i schodkami usytuowane nie w miejscu, gdzie obecnie jest ganek, tylko w środkowej części północno-zachodniej ściany tego domu. Natomiast w miejscu, gdzie obecnie znajduje się sporny ganek, widoczna jest się niska, murowana komórka. Jej istnienie, a przede wszystkim istnienie wejścia do domu skarżącej w innym miejscu, niż obecne wejście usytuowane w ganku dowodzi tego, że ganek ten nie został zbudowany równocześnie z domem, lecz dobudowany później. Powyższe rozważania wskazują, że przedmiotowy ganek został dobudowany do istniejącego, wybudowanego wcześniej budynku, po 22 sierpnia 1997 r., a więc pod rządami przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. Takie stwierdzenie uwiarygodnia przy tym oświadczenie uczestniczki M. B. oraz zeznania wskazanych przez nią świadków, że ganek ten został wybudowany w 2003 r. Warto zauważyć, że również wskazany przez skarżącą świadek J. T. zeznał, że ganek został wykonany około 15 lat temu, a więc dokładnie w roku, który wskazała M. B. W tej sytuacji organy administracji miały wystarczające podstawy do tego, aby dać wiarę oświadczeniu M. B. i wskazanych przez nią świadków, a odmówić jej twierdzeniom skarżącej i jej świadków. Konsekwencją prawidłowych ustaleń organów obu instancji, a także tego, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, budowa przedmiotowego ganku o powierzchni mniejszej niż 35 m², nie wymagała pozwolenia na budowę, ale wymagała zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu (art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego), było wszczęcie postępowania legalizacyjnego postanowieniem z 2 stycznia 2017 r., którym zobowiązano właścicieli nieruchomości nr ewid. [...] do przedłożenia dokumentów wynikających z treści art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego w terminie do 30 czerwca 2017 r. Ponieważ zakreślony termin na wykonanie nałożonego obowiązku upłynął bezskutecznie, zasadne było wydaniem na podstawie art. 49b ust. 3 Prawa budowlanego zaskarżonej decyzji rozbiórkowej. Odnosząc się do pozostałych, nieomówionych wyżej zarzutów skargi należy stwierdzić, że nie mogły one mieć wpływu na wynik sprawy. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie, organy obu instancji nie naruszały przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. Nie było też w sprawie konieczne wyjaśnienie, jakie dokładnie prace były wykonywane przy budynku mieszkalnym usytuowanym na działce nr ewid. [...] po 1 stycznia 1995 r. oraz w jakim stanie znajdowała się dobudowa ganku, w dniu 31 grudnia 1994 r. Wystarczające bowiem dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że rozbudowa domu mieszkalnego o ten ganek rozpoczęła się pod rządami Prawa budowlanego z 1994 r. oraz że budynek, do którego ganek został dobudowany, został zbudowany wcześniej. Kwestia dowodów, w oparciu o które organy ustaliły datę, po której przedmiotowy ganek został wybudowany, została już wyżej wyjaśniona ze szczególnym uwzględnieniem zdjęcia lotniczego z 22 sierpnia 1997 r. oraz kopii mapy przyjętej do zasobu geodezyjno-kartograficznego w dniu [...] Kwestia technicznej możliwości wykonania orzeczonego nakazu rozbiórki ganku również nie mogła mieć wpływu na zapadłe rozstrzygnięcie. Należy zauważyć, że skoro organy ustaliły, że ganek ten został dobudowany do istniejącego wcześniej domu, to znaczy, że nie ma on konstrukcyjnego połączenia z tym domem, przez co jego rozbiórka nie powinna nastręczać żadnych technicznych trudności. Nawet jednak jeśli takie trudności się ujawnią, to po wykazaniu przez skarżącą niewykonalności nałożonego na nią obowiązku o charakterze niepieniężnym, będzie ona mogła skorzystać z przewidzianych w postępowaniu egzekucyjnym stosownych środków (art. 33 § 1 pkt 5 i art. 59 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 2017.1201 t.j. ze zm.). Nie ma racji skarżący o ile twierdzi, że rozbiórka orzeczona przez organ nadzoru budowlanego powinna być poprzedzona sporządzeniem projektu rozbiórki podlegającego zatwierdzeniu decyzją właściwego organu nadzoru budowlanego. Nakaz rozbiórki orzeczony przez organ nadzoru budowlanego eliminuje co do zasady konieczność uzyskania pozwolenia na rozbiórkę. Ponadto na taki obiekt, jak przedmiotowy ganek, pozwolenie na rozbiórkę w ogóle nie jest wymagane, co wynika z treści art. 31 ust. 1 Prawa budowlanego. Obowiązujące przepisy nie wymagają natomiast dołączania projektu rozbiórki nawet do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę (art. 33 ust. 4 pkt 6 Prawa budowlanego). Tym bardziej więc nie można wymagać, aby odnośnie obiektu budowlanego, na którego rozbiórkę nie jest wymagane pozwolenie, konieczne było sporządzenie projektu rozbiórki. Nie ma oczywiście przeszkód, aby skarżąca zleciła na własny koszt sporządzenie takiego projektu osobie posiadającej stosowne uprawnienia budowlane, a także zleciła dokonanie samej rozbiórki ganku firmie specjalizującej się w takich pracach. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku i jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło