II SA/Ke 330/05
WyrokWSA w Kielcach2006-01-26
Skład orzekający: Dorota Chobian, Renata Detka, Sylwester Miziołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba pozostająca w związku małżeńskim, ale faktycznie samotnie wychowująca dziecko, może być uznana za osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych i uzyskać dodatek do zasiłku rodzinnego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego. Zgodnie z definicją osoby samotnie wychowującej dziecko zawartą w ustawie o świadczeniach rodzinnych, osoba pozostająca w związku małżeńskim, nawet w faktycznej separacji, nie może być tak uznana. Ponadto, skarżąca nie spełniła warunków do przyznania dodatku na podstawie przepisu przejściowego, gdyż nie pobierała alimentów z funduszu alimentacyjnego.Stan faktyczny
Skarżąca, W. S., będąca w związku małżeńskim, ale żyjąca w faktycznej separacji, złożyła wniosek o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Organ I instancji odmówił przyznania dodatku, wskazując, że skarżąca nie spełnia definicji osoby samotnie wychowującej dziecko. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do sądu, argumentując, że wychowuje dziecko samotnie i nieprzyznanie dodatku jest krzywdzące.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygnatura akt: II SA/Ke 330/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie: Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Asesor WSA Sylwester Miziołek, Protokolant: Ref. staż. Dorota Pawlicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. numer [...] w przedmiocie : odmowy przyznania prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K., na podstawie art. 4, 5, 6, 8, art. 29 ust. 1, art. 32, 47 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych odmówił przyznania W.S. prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka podnosząc w uzasadnieniu, że nie spełnia ona wymogów art. 60 ust. 2 ustawy, albowiem pozostaje w związku małżeńskim i do dnia jej wejścia w życie otrzymywała alimenty bezpośrednio od zobowiązanego.
Rozpoznając odwołanie od powyższej decyzji wniesione przez W. S., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygniecie decyzją z dnia [...]
Organ II instancji podniósł, że definicję osoby samotnie wychowującej dziecko zawiera treść art. 3 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych i skarżąca jej nie odpowiada, albowiem pozostaje w związku małżeńskim. Nie może jej zatem przysługiwać dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przewidziany w art. 12 ust. 1 ustawy. Nie spełniona została także dyspozycja art. 60 ust.2 przewidująca, że osoba pozostająca w związku małżeńskim otrzymująca na dzieci do dnia wejścia w życie ustawy świadczenia z funduszu alimentacyjnego, nabywa prawo do dodatku, o którym mowa w art. 12 ust. 1 przez okres jednego roku, jeżeli spełnia warunki określone w ustawie. Ponieważ W. S. nie pobierała alimentów na dziecko z funduszu alimentacyjnego, ale bezpośrednio od ojca dziecka, decyzja o nieprzyznaniu jej prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy jest zasadna.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Krakowie wniosła W. S. zarzucając, że wprawdzie jest mężatką, ale od kilku lat dziecko wychowuje samotnie, pozostając z mężem w faktycznej separacji. Nieprzyznanie jej dodatku uważa za krzywdzące, gdyż stawia ją
w gorszej sytuacji aniżeli osobę wychowującą dziecko wspólnie z jego ojcem, ale pozostającą w stanie wolnym.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podnosząc argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje :
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji sprawowana jest w granicach sprawy, przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego orzeczenia podnieść
w pierwszym rzędzie należy, że prawidłowo organy obu instancji przyjęły, że sytuacja skarżącej nie odpowiada warunkom określonym w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U. nr 228, poz. 2255 ze zm.) dla przyznania prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego, o jakim mowa w art. 12 ust. 1 ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania w postępowaniu administracyjnym. Dodatek ten można było przyznać osobie samotnie wychowującej dziecko, przy czym definicja takiej osoby zawarta została w art. 3 pkt 17 ustawy, którego brzmienie przytoczył już organ II instancji. Nie ulega przy tym wątpliwości, że w świetle tego przepisu skarżąca jako mężatka za osobę samotnie wychowującą dziecko uznana być nie mogła. Faktyczna separacja w jakiej pozostawała ona z mężem pozostaje bez wpływu na tę ocenę, albowiem nie ma żadnego znaczenia prawnego.
Prawidłowo również przyjęły organy, że W. S. nie mogła skorzystać z możliwości przyznania dodatku, przewidzianej w art. 60 ust. 2 ustawy, zacytowanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, albowiem nie pobierała alimentów z funduszu alimentacyjnego.
Obie decyzje, tak I-szej jak i II-giej instancji podjęte zostały w zgodzie
z obowiązującymi wówczas przepisami.
Dla pełnej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia i w nawiązaniu do zarzutów skargi podnieść jeszcze należy, że w wyroku z dnia 18 maja 2005 r. sygn.
K 16/04 Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją powołanego wyżej art. 3 pkt 17 oraz art. 12 ustawy z 28 listopada 2003 r.
o świadczeniach rodzinnych oraz o utracie ich mocy obowiązującej z dniem 31 grudnia 2005 r. ( OTK-A 2005/5/51).
Orzeczenie to nie mogło być znane organom w toku postępowania administracyjnego toczącego się w sprawie niniejszej, albowiem decyzje jakie
w nim zapadły podjęte zostały wcześniej. Nie zmienia to faktu, że przepisy na podstawie których wydano te rozstrzygnięcia były niekonstytucyjne od samego początku, gdyż orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego w zakresie oceny poddanych mu pod osąd regulacji prawnych ma skutek ex tunc.
W ramach przyznanych mu ustawowo kompetencji, Trybunał może jednak odroczyć termin utraty mocy obowiązującej zaskarżonych przepisów i tak też się stało w tym przypadku. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia z dnia 18 maja 2005 r. Trybunał Konstytucyjny podkreślił jednocześnie, że "organy stosujące prawo mają obowiązek stosowania zaskarżonych przepisów przez cały okres ich pozostawania w mocy", co oznacza, że nie można uznać za sprzeczne z prawem decyzji podjętych na podstawie regulacji mających zastosowanie
w sprawie i uznanych wprawdzie za niekonstytucyjne, ale jeszcze obowiązujących. Zachowanie porządku prawnego w stosowaniu prawa wymaga, aby takie stanowisko Trybunału było wiążące nie tylko dla organów administracji publicznej, ale i dla sądów.
Wprawdzie Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka o zasadności niniejszej skargi już po 31 grudnia 2005 r., a więc gdy powołane przepisy utraciły moc, jednak wobec zakresu kognicji tego sądu, ograniczającego się do oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami obowiązującymi w dacie jego podjęcia, okoliczność ta - wobec wyraźnego stanowiska Trybunału Konstytucyjnego przedstawionego wyżej - nie może wpływać na treść wydanego w tej sprawie rozstrzygnięcia.
W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło