II SA/Ke 330/07

WyrokWSA w Kielcach2007-09-07

Skład orzekający: Anna Żak, Dorota Chobian, Dorota Pędziwilk-Moskal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji budowlanej prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy Prawa budowlanego, nakazując rozbiórkę obiektu budowlanego, jeśli skarżący twierdził, że część obiektu (ogrodzenie) istniała przed rozpoczęciem samowoli budowlanej i nie wymagała zgłoszenia?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 7 i 77 § 1 kpa) oraz Prawa budowlanego. Organy nie wyjaśniły kluczowej kwestii, czy część obiektu (ściana o wysokości 2,10m) stanowiła wcześniej ogrodzenie, które nie wymagało zgłoszenia, a tym samym nie stanowiło samowoli budowlanej. Ponadto, w postępowaniu nie wzięli udziału wszyscy współwłaściciele nieruchomości, co narusza ich interes prawny.
Stan faktyczny
M. P. rozpoczął budowę budynku gospodarczego bez wymaganego zgłoszenia. Organy nadzoru budowlanego wstrzymały roboty i nakazały rozbiórkę obiektu. Skarżący twierdził, że część obiektu stanowił istniejący wcześniej parkan, a on jedynie dobudował do niego kojec dla psa i kompostownik. Organy nie wyjaśniły tej kwestii, uznając całość za samowolę budowlaną. Dodatkowo, skarżący wskazał, że nie jest jedynym właścicielem nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.),, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Sekretarz sądowy Andrzej Stolarski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 września 2007 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania M. P. od decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nakazującej wykonanie rozbiórki rozpoczętej budowy budynku gospodarczego na działce nr 2019 w T. przy granicy z nieruchomością Nr 2018, na podstawie art. 138 § 1 pkt1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Do wydanie tej decyzji doszło na tle następujących okoliczności. Na skutek pisma A. K. organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie budowy przez M. P. budynku gospodarczego w miejscowości T. W czasie przeprowadzonych w dniu 20 czerwca 2006r. oględzin ustalono, że M. P. rozpoczął budowę budynku gospodarczego. Wykonana została ściana podłużna przy granicy o długości 7,70m, wysokości 2,10m i grubości 25 cm oraz część ścian poprzecznych o wymiarach: 1,40 od strony frontowej, 1,50 m ściana środkowa i 0,70 m ściana tylna. Ściany te są posadowione na betonowych fundamentach. Za ścianą podłużną istnieje drewniane ogrodzenie oddzielające działki M. P. i A. K. Na oględzinach M. P. oświadczył, że nie zamierza kontynuować budowy i że część obiektu będzie przeznaczona na kojec dla psa. Uznając, że rozpoczęto budowę budynku gospodarczego bez wymaganego zgłoszenia, postanowieniem z dnia [...] / doręczonym w dniu 28 lipca 2006r./ na podstawie art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego organ I instancji wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nałożył na M. P. obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni stosownych dokumentów. W dniu 7 sierpnia 2006r. zostały przeprowadzone dodatkowe oględziny, podczas których ustalono, że M. P. kontynuuje budowę, wykonał bowiem ścianę środkową z otworem na obsadzenie drzwi oraz ścianę zewnętrzną z obsadzonymi czterema szybami. Kolejne oględziny, przeprowadzone w dniu 23 stycznia 2007r., wykazały, że inwestor nadal realizuje budowę. Została podmurowana ściana podłużna do wysokości 2,50m powyżej poziomu terenu, w całości została wykonana ściana poprzeczna wewnętrzna z otworem na drzwi i fundament pod ścianą podłużną, na którym posadowiono dwa słupy betonowe. Również na tych oględzinach M. P. twierdził, że obiekt będzie przeznaczony na kojec dla psów, w części środkowej zostanie urządzony śmietnik natomiast tylna ściana stanowi ogrodzenie. W związku z tym Inspektor nadzoru Budowlanego wydał decyzję nakazującą wykonanie rozbiórki rozpoczętej budowy. W odwołaniu od niej M. P. zarzucił m. in., że parkan był stawiany za życia jego matki a on postanowił tylko przy tym parkanie zbudować klatkę na śmieci i kojec dla psa. Rozpatrując odwołanie organ II instancji uznał decyzję nakazującą rozbiórce za zasadną. Wskazał, że zgodnie z art. 49b ust. 3 ustawy Prawo budowlane w przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust.1, który stanowi, że właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesionego sprzeciwu przez właściwy organ. Zgodnie z art. 30 Prawa budowlanego budowa takiego budynku jak wolno stojący budynek gospodarczy, wiata, altana, wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. M. P. takiego zgłoszenia nie dokonał, dlatego też zasadnie w stosunku do tego obiektu zostało przeprowadzone postępowanie w trybie art.49b Prawa budowlanego. Prowadzone przez organ I instancji postępowanie zmierzało do zalegalizowania popełnionej samowoli budowlanej. Skoro jednak odwołujący nie wykonał nałożonych na niego postanowieniem z dnia [...] obowiązków, zasadnie organ I instancji orzekł o rozbiórce. Organ odwoławczy dodatkowo podniósł, iż M. P. pomimo postanowienia z dnia [...] o wstrzymaniu robót budowlanych kontynuował te roboty, co również skutkuje zgodnie z art. 50a wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę. Odnosząc się do zawartych w odwołaniu zarzutów Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że wykonywane przez odwołującego się opisane roboty wskazują, iż jest to rozpoczęta budowa obiektu gospodarczego, na który wymagane jest bezspornie dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi. Jeżeli zamiarem inwestora było wykonanie kojca dla psa i wygrodzonego miejsca na śmietnik, mógł to wykonać w formie wewnętrznego ogrodzenia, na które nie jest wymagane zgłoszenie. Pozostałe zawarte w odwołaniu kwestie nie mają zdaniem organu wpływu na rozstrzygnięcie. W skardze na tę decyzję M. P. zakwestionował prawidłowość ustaleń organów odnośnie wymiarów poszczególnych elementów obiektu i podtrzymał zarzut dotyczący tego, że parkan o długości 7,70m, wysokości 2,10 m i grubości 12 cm został wzniesiony jeszcze za życia jego matki w 2000r. a on w 2006r. postanowił jedynie dobudować do niego kojec dla psa oraz zrobił kompostownik. W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się do zawartych w odwołaniu zarzutów organ wskazał, że jeżeli zamiarem inwestora było wykonanie kojca dla psa i wygrodzonego miejsca na śmietnik / kompostownik/ mógł to wykonać w formie wewnętrznego ogrodzenia. Pozostałe kwestie zawarte w odwołaniu zdaniem organu nie mają wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. W piśmie z dnia 16 sierpnia 2007r. skarżący dodatkowo wskazał, że działka nr 2019 należy nie tylko do niego lecz także jego rodzeństwa a on jest tylko na niej zameldowany. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W trakcie pierwszych, przeprowadzonych w dniu 20 czerwca 2006r. oględzin, organ nadzoru budowlanego ustalił, iż przy granicy działki wykonana jest ściana podłużna o długości 7,70 i wysokości 2,10m / która dopiero później została podwyższona do wysokości 2,5m/ oraz część ścian poprzecznych. Już w toku postępowania przed organem I instancji / w piśmie z dnia 31 lipca 2006r./ M. P. podnosił, iż ściana, określana przez niego mianem parkanu, stojąca wzdłuż granicy została wybudowany jeszcze za życia jego matki w 2000r. on zaś postanowił teraz dostawić do niej kojec dla psa. Również w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący podnosił, że parkan był stawiany za życia jego matki. Organy okoliczności tej nie wyjaśniły. Tymczasem zarówno w świetle aktualnie obowiązujących przepisów / art. 30 ust.1 pkt 3 Prawa budowlanego/ jak i w dacie, kiedy według twierdzeń M. P. był stawiany przy granicy z nieruchomością A. K. parkan / art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w 2000r./, jeśli chodzi o ogrodzenia, zgłoszenia wymagała tylko budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz o wysokości powyżej 2,20m. Z powyższego wynika, że postawienie stanowiącej ogrodzenie ściany o wysokości 2,10m usytuowanej przy granicy z nieruchomością stanowiąca prywatną własność A. K. nie wymagało dokonania wcześniejszego zgłoszenia. Tak wiec, jeśli podnoszony przez skarżącego zarzut / iż ściana ta stanowiła wcześniej parkan i była stawiana na kilka lat wcześniej, zanim postanowił on dobudować do niej budynek gospodarczy / okazałby się prawdziwy, to brak byłoby podstaw do nakazania rozbiórki całej tej ściany. Tymczasem organy nie wyjaśniając tej kwestii orzekły o rozbiórce całego obiektu a wiec również tej jego części, co do której z twierdzeń M. P. wynikałoby, że nie stanowiła ona samowoli budowlanej. Zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stają na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei zgodnie z art.77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowody. Mając ma uwadze wyżej wskazane okoliczności zdaniem Sądu zarówno decyzja organu odwoławczego jak organu I instancji zostały wydane z naruszeniem tych przepisów, które to naruszenie może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, jak wynika z pisma M. P., nie jest on jedynym właścicielem nieruchomości. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 49b Prawa budowlanego powinni brać udział wszyscy właściciele nieruchomości. Pomijając bowiem to, iż ich udział pozwoli na wszechstronne wyjaśnienie sprawy to również niewątpliwie postępowanie w sprawie samowoli budowlanej, dokonanej na nieruchomości ich własność, dotyczy ich interesu prawnego. Mając powyższe na uwadze zarówno zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji podlegały uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./. Stosownie zaś do przepisu art. 152 tej samej ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło