II SA/Ke 330/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2009r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie opróżnienia budynku mieszkalnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 68, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1pkt 2, art 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), art. 10 § 2, art. 104, art. 108 § 1, art. 130 § 3 pkt 1 kpa po rozpatrzeniu sprawy złego stanu technicznego budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego przy ul. Al. N. 40 w K., bezpośrednio grożącego zawaleniem nakazał J. P., jako opiekunowi prawnemu ubezwłasnowolnionego R. B. właściciela zabudowanej nieruchomości położonej przy Al. N. 40 w K.: 1. w terminie natychmiastowym opróżnić i wyłączyć z użytkowania w całości budynek mieszkalny położony przy Al. N. 40 w K.. 2. w terminie natychmiastowym zabezpieczyć budynek przed dostępem osób niepowołanych oraz umieścić na budynku zawiadomienie ostrzegające o stanie zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia oraz o zakazie jego użytkowania, 3. w terminie natychmiastowym wykonać pod nadzorem osoby posiadającej wymagane uprawnienia budowlane, która określi zakres i rodzaj niezbędnych prac zabezpieczających. W decyzji pouczono, że do ewentualnej odbudowy lub rozbiórki budynku można przystąpić po uzyskaniu pozwolenia, o które należy wystąpić z kompletnym wnioskiem do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Decyzji w poz. 1, 2 i 3 nadano rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na występujące zagrożenie dla ludzi i mienia. Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania J. P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa - uchylił zaskarżoną decyzję w części rozstrzygnięcia określającej, iż nakazuje się wykonanie obowiązków J. P. jako opiekunowi prawnemu ubezwłasnowolnionego R. B. - właściciela zabudowanej nieruchomości położonej przy Al. N. 40 w K. i w tej części orzekł, że wykonanie obowiązków nakazuje R. B., w imieniu którego działa J. P. – opiekun prawny, - w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu I instancji jest zasadna, gdyż sytuacja odpowiada przesłankom uprawniającym do zastosowania przepisu art. 68 Prawa budowlanego. Podczas kontroli przeprowadzonej przez organ I instancji na działce przy ul. N. 40 w K. w dniu 19 stycznia 2009r. stwierdzono, ze na działce znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny konstrukcji drewniano-murowanej, podpiwniczony, z poddaszem użytkowym, wybudowany w 1937r., w którym mieszkał właściciel R. B. W wyniku pożaru, który miał miejsce 17 stycznia 2008r. uszkodzone zostały ściany, krokwie na poddaszu oraz kominy, dach uległ częściowemu spaleniu i zawaleniu. Spalona została również konstrukcja drewniana ganku od strony podwórka oraz klatka schodowa wewnątrz budynku. W budynku nie funkcjonuje żadna instalacja. Zdaniem prowadzących oględziny budynek nie nadaje się do dalszego użytkowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że Komenda Państwowej Straży Pożarnej powiadomiła organ nadzoru budowlanego pismem z dnia 22 stycznia 2009r., że w budynku w czasie pożaru w dniu 17 stycznia 2009r. stwierdzono w budynku i na całej posesji bardzo dużą ilość śmieci, zgromadzonych przez właściciela; po zlokalizowaniu pożaru celem dogaszenia zarzewi ognia niezbędnym było częściowe rozebranie więźby dachowej i jednej ze ścian. W części budynku zawalił się strop, a utrudnieniem w prowadzeniu akcji podczas dogaszania była groźba zawalenia się budynku. Akcja ratowniczo-gaśnicza trwała ponad 23 godziny, udział brało w niej 17 strażaków PSP, a przyczyną tak długotrwałej akcji było przelewanie i przerzucanie bardzo dużej ilości śmieci (papier, szmaty, stare meble, stare dywany, zabawki, zużyta odzież itp.), zgromadzonych przez właściciela R. B.. Zdaniem organu na skutek wieloletnich zaniedbań większość konstrukcyjnych elementów jest wyeksploatowana, mocno zużyta i znajduje się w złym stanie technicznym, strop wykonany z belek drewnianych jest częściowo zawalony, a na pozostałej powierzchni tynk sufitowy ma liczne pęknięcia oraz stare zacieki, świadczące o nieszczelności pokrycia dachowego, ściany zewnętrzne wykazują podobne objawy co strop, a dodatkowo są zawilgocone i noszą ślady pleśni zalegającej na całej powierzchni, stolarka okienna i drzwiowa drewniana jest w całości zużyta i nie posiada szyb, podłogi drewniane są stare, zużyte i zdeformowane, pokrycie dachowe z blachy z widocznymi oznakami korozji i zniekształcenia, konstrukcja więźby dachowej jest częściowo zawalona i zdeformowana, a elementy drewniane są w stanie zaawansowanej korozji biologicznej i grożą zawaleniem. Organ odwoławczy stwierdził, że budynek jest w bardzo złym stanie technicznym i stwarza zagrożenie bezpieczeństwa dla ludzi i mienia, a ponadto istnieje bezpośrednia groźba zawalenia się przynajmniej stropu budynku i spalonej części więźby dachowej. Taka sytuacja odpowiada przesłankom przewidzianym w art. 68 Prawa budowlanego. R. B., jako właściciel obiektu budowlanego jest na podstawie art. 61 Prawa budowlanego obowiązany do utrzymywania i użytkowania obiektu, zgodnie z zasadami przewidzianymi w art. 5 ust. 2, czyli zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywania w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Uzasadniając zreformowanie decyzji organu I instancji w zakresie określenia osoby zobowiązanej organ odwoławczy wskazał, że J. P. jest ustanowiona opiekunem prawnym ubezwłasnowolnionego całkowicie właściciela nieruchomości R. B., jednak w myśl przepisów prawa cywilnego R. B. posiada zdolność prawną, nie posiada natomiast zdolności do czynności prawnych. Dlatego obowiązki winny być nałożone na R. B., w imieniu którego działa ustanowiony opiekun prawny. Odnosząc się do zawartej w odwołaniu prośby o pomoc w wyremontowaniu choćby jednego pomieszczenia organ odwoławczy wyjaśnił, że nie ma możliwości ani podstawy prawnej do udzielenia pomocy finansowej, a dalsze losy budynku zależeć będą od rozstrzygnięć organu nadzoru budowlanego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł R. B., działając przez swego opiekuna prawnego J. P.. W skardze zarzucono wydanie decyzji z naruszeniem przepisów postępowania: art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 105 kpa, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia i wniesiono o uchylenie zaskarżonej oraz decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w decyzji nie wzięto pod uwagę, że podpalenia budynku są celowe i mają doprowadzić do całkowitego zniszczenia skarżącego, usunięcia go z posesji i przejęcia nieruchomości. Sąd Rejonowy oddalił wszystkie wnioski zmierzające do umieszczenia skarżącego w Domu Pomocy Społecznej, ponieważ doskonale daje on sobie radę w życiu. Zarzucono także, że całe postępowanie i oględziny zostały przeprowadzone pobieżnie, jest możliwość użytkowania dwóch pomieszczeń, które nie zostały zniszczone, budynek jest w głębi posesji ogrodzony wysokim płotem i osoby niepowołane nie mają dostępu, chyba że celowo chcą wtargnąć na jej teren. Z uwagi na to budynek nie zagraża bezpieczeństwu innych osób w budynku tym zamieszkuje R. B. i pilnuje "tak, aby nie groziło nikomu żadne niebezpieczeństwo". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dniu wydania, nie oceniają ich pod względem słuszności i celowości. Sądowa kontrola legalności orzeczeń wydawanych w toku postępowania administracyjnego sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.) Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Podstawą materialnoprawną decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] jest przepis art. 68 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z tym przepisem właściwy organ jest obowiązany w razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem nakazać w drodze decyzji, na podstawie oględzin właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego opróżnienie bądź wyłączenie w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania, zarządzenie umieszczenia na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz o zakazie jego użytkowania. Przesłanką uzasadniającą wydanie decyzji o opróżnieniu budynku na podstawie art. 68 nie jest zły stan techniczny budynku ani też nawet taki stan, który grozi zawaleniem w bliżej nieokreślonym czasie, lecz bezpośrednia groźba zawalenia się budynku, w którym przebywają ludzie. Jak wynika z treści przepisu przed wydaniem decyzji organ nadzoru budowlanego winien przeprowadzić oględziny budynku, który grozi zawaleniem i sporządzić z wykonania tej czynności dowodowej protokół, odzwierciedlający rzeczywisty stan obiektu. W przypadku stwierdzenia bezpośredniego niebezpieczeństwa zawalenia się budynku, organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wydania decyzji nakazującej opróżnienie tego obiektu (p. wyrok NSA z 14.V.1998r., IV SA 1159/96). Zdaniem Sądu nie jest uprawniony zarzut skargi, że organ "pobieżnie" przeprowadził całe postępowanie i oględziny. Jak wynika z akt sprawy organ I instancji poprzez inspektorów, mających uprawnienia budowlane dokonał w dniu 19 stycznia 2009r. oględzin budynku położonego przy Al. N. 40, sporządził z wykonania tej czynności dowodowej protokół, który składa się także ze zdjęć fotograficznych przedmiotowego obiektu. W wyniku oględzin organ prawidłowo ustalił, że istnieje bezpośrednia groźba zawalenia się budynku, który jest w bardzo złym stanie techniczny, pogorszonym dodatkowo przez pożar (w dniu 17 stycznia 2009r.) i całkowite zalanie wodą podczas gaszenia pożaru. Na skutek wieloletnich zaniedbań większość konstrukcyjnych elementów jest wyeksploatowana, mocno zużyta i znajduje się w złym stanie technicznym, strop wykonany z belek drewnianych jest częściowo zawalony, a na pozostałej powierzchni tynk sufitowy ma liczne pęknięcia oraz stare zacieki, świadczące o nieszczelności pokrycia dachowego, ściany zewnętrzne wykazują podobne objawy co strop, a dodatkowo są zawilgocone i noszą ślady pleśni zalegającej na całej powierzchni, stolarka okienna i drzwiowa drewniana jest w całości zużyta i nie posiada szyb, podłogi drewniane są stare, zużyte i zdeformowane, pokrycie dachowe z blachy z widocznymi oznakami korozji i zniekształcenia, konstrukcja więźby dachowej jest częściowo zawalona i zdeformowana, a elementy drewniane są w stanie zaawansowanej korozji biologicznej i grożą zawaleniem. W wyniku pożaru uszkodzone zostały ściany, krokwie na poddaszu oraz kominy, dach uległ częściowemu spaleniu i zawaleniu. Spalona została również całkowicie konstrukcja drewniana ganku od strony podwórka oraz klatka schodowa wewnątrz budynku. W budynku nie funkcjonuje żadna instalacja. W tej sytuacji należy podzielić stanowisko organu, że budynek nie nadaje się do dalszego użytkowania, stwarza niebezpieczeństwo dla ludzi, grożąc zawaleniem i czyniąc niemożliwym zamieszkiwanie w nim. Taka sytuacja odpowiada przesłankom przewidzianym w art. 68 Prawa budowlanego. Odnosząc się do zarzutu skargi "naruszenia przepisów postępowania art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 105 kpa, które miało istotny wpływ na wynik postępowania" podnieść należy, że przepisy te nie miały w sprawie zastosowania. Organ odwoławczy orzekał na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, dokonując zmiany części decyzji organu I instancji. Powołany przepis art. 105 kpa określa natomiast przesłanki umorzenia postępowania, które nie miały w sprawie zastosowania. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że decyzja jest zgodna z prawem, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.