II SA/Ke 334/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Żak po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 19 marca 2015 r., znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gry na automatach poza kasynem gry postanawia: I. zawiesić postępowanie sądowe; II. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia 19 marca 2015 r., znak: [...], Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania F. Sp. z o.o., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 19 grudnia 2014 r., znak: [...], wymierzająca karę pieniężną w łącznej wysokości 36.000 zł za urządzanie gry poza kasynem gry na automatach: A., nr fabryczny [...], nr poświadczenia rejestracji [...]; A., nr fabryczny [...], nr poświadczenia rejestracji [...]; oraz A., nr fabryczny [...], nr poświadczenia rejestracji [...]. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że przedmiotowe automaty do gier nie mieszczą się w kategorii automatów o niskich wygranych, a Spółka nie posiada koncesji na prowadzenie kasyna gry. Oznacza to, że Spółka urządzała gry hazardowe bez zezwolenia oraz organizowała gry niezgodnie z art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. nr 201, poz. 1540 ze zm.), dalej "ugh." W konsekwencji podlega karze na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ww. ustawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, F. Sp. z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc zarzuty naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 141 pkt 2 ugh oraz art. 1 pkt 11 i art. 8 ust. 1 Dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 14 ugh. Wraz ze skargą Spółka wniosła wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji załączając dokumentację finansową, zgodnie z którą rok 2013 zakończył się dla Spółki zyskiem w wysokości 5.911.500,12 zł. Tym niemniej uwzględnić należy stale pogarszającą się kondycje finansową Spółki, dla której najważniejszym segmentem działalności gospodarczej są gry na automatach o niskich wygranych (79%) oraz na automatach w salonach gier (18%). W latach 2014-15 nastąpi wygaśnięcie wszystkich zezwoleń dotyczących gier na automatach o niskich wygranych oraz salonów gier, co spowoduje regres w kondycji finansowej strony, której pozostanie marginalny obecnie segment kasynowy (2,5%). Już w 2013 roku nastąpił blisko 11% spadek przychodów netto w porównaniu z rokiem 2012. W świetle powyższego, zdaniem Spółki nawet stosunkowo nieznaczna kara finansowa może doprowadzić do zachwiania jej kondycji finansowej w stopniu utrudniającym a nawet uniemożliwiającym dalsze prowadzenie działalności gospodarczej, w szczególności na tle ilości postepowań w przedmiocie kar pieniężnych wszczętych w stosunku do Spółki. Ogółem Spółka wymieniła 62 postępowania w całym kraju. W niektórych sprawach organy celne wszczęły już czynności w celu wyegzekwowania wymierzonych kar pieniężnych. Łączna suma orzeczonych kar pieniężnych wynosi 11.502.517 zł. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W odniesieniu do interpretacji pojęcia "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania", należy zauważyć, że praktyka sądowa opowiada się za jego szerokim rozumieniem, wychodząc poza tradycyjne rozumienie prejudycjalności postępowania, np. w przypadku podjęcia stosowanej uchwały przez NSA lub wystąpienia do TK z pytaniem prawnym (por. postanowienia NSA: z dnia 26 sierpnia 2009 r. sygn. akt I FZ 248/09 z dnia 20 maja 2008 r., sygn. akt II FZ 200/08; M. Niezgódka-Medek w uwadze 3 do art. 125 Ppsa [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze, 2006). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zawieszenie postępowania sądowego powinno być uzasadnione względami celowościowymi, sprawiedliwości, jak również ekonomiki procesowej, przy czym celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § pkt 1 Ppsa powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości ewentualnej konieczności uruchomienia nadzwyczajnych środków wzruszania rozstrzygnięć ostatecznych, np. przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 221/08). W sprawie niniejszej Sąd wziął pod uwagę okoliczność przedstawienia przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 stycznia 2014 r. o sygn. akt II GSK 686/13, na podstawie art. 193 Konstytucji RP, Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego: "Czy art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych są zgodne: a) z art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, b) z art. 20 i 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?". W dniu 11 marca 2015 r. Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok w powyższej sprawie (sygn. P 4/14), stwierdzając, że art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych są zgodne z art. 2 i art. 7 w związku z art. 9 Konstytucji RP oraz art. 20 i art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Tym niemniej w ocenie tut. Sądu rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyniku zawisłej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym sprawy o sygn. akt. II GSK 686/13. W sprawie tej NSA wyrazi swój pogląd prawny w kwestii, czy przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych mają charakter przepisów technicznych w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r., ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego i czy wymagały uprzedniej notyfikacji Komisji Europejskiej według art. 8 ust. 1 tej dyrektywy. Pogląd ten będzie miał istotne znaczenie w sprawie niniejszej i nie tylko w tej sprawie. Należy bowiem odnotować bardzo dużą liczbę postępowań o analogicznym stanie prawnym i faktycznym, toczących się przed sądami administracyjnymi, a przede wszystkim znaczną rozbieżność w orzecznictwie sądowoadministracyjnym w tej kwestii. W ocenie Sądu, zachowanie jednolitości orzecznictwa w tej fundamentalnej kwestii jest niezwykle istotne. Mając zatem na uwadze, że pogląd prawny, wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej wyżej sprawie będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie kwestii legalności zaskarżonej decyzji także w niniejszej sprawie, Sąd uznał za celowe zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 Ppsa. Z tych względów, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, po dokonaniu oceny z punktu widzenia celowości, sprawiedliwości, oraz ekonomiki procesowej doszedł do przekonania, że należy zawiesić prowadzone w niniejszej sprawie postępowanie. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji – na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 Ppsa. Orzeczenie w pkt II postanowienia zostało oparte na art. 61 § 3 Ppsa, zgodnie z którym po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Rozstrzygając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 61 § 3 Ppsa sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych, do których ustawa zalicza: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tylko w sytuacji zaistnienia tych przesłanek, sąd ma podstawę do uwzględnienia wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W ocenie Sądu wniosek skarżącej Spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w omawianym przepisie chodzi o skutki o charakterze potencjalnym. Nie jest wymagane, żeby one rzeczywiście wystąpiły. Przepis art. 61 § 3 Ppsa wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r. sygn. akt II GSK 2434/11). Rozpatrując wniosek skarżącej spółki, Sąd nie badał skargi co do jej istoty, natomiast oceniał jedynie ryzyko wystąpienia okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu skarżąca Spółka przytoczyła szereg argumentów przemawiających za uwzględnieniem wniosku, między innymi: pogarszającą się kondycję finansową, groźbę utratę płynności finansowej, zobowiązania na łączną kwotę ponad 11 mln zł, mnogość postępowań, w których na Spółkę nałożono kary pieniężne. W tej sytuacji - w świetle okoliczności faktycznych niniejszej sprawy oraz przedstawionych przez skarżącą Spółkę argumentów, Sąd uznał, że w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji, sytuacja strony uległaby poważnej komplikacji wobec problemów z dalszym prowadzeniem działalności gospodarczej. Skoro więc Spółka uprawdopodobniła wystąpienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 Ppsa, to istniały podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.