II SA/Ke 335/06
WyrokWSA w Kielcach2006-10-24
Skład orzekający: Maria Grabowska, Grażyna Jarmasz, Mirosław Surma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, w szczególności poprzez przeprowadzenie dowodów przed wszczęciem postępowania i brak zawiadomienia strony o terminie przeprowadzenia dowodów, stanowi podstawę do uchylenia decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, polegające na przeprowadzeniu dowodów przed wszczęciem postępowania i braku zawiadomienia strony o terminie ich przeprowadzenia, stanowi kwalifikowaną wadę procesową. Wada ta uniemożliwia uznanie okoliczności faktycznych za udowodnione zgodnie z art. 81 KPA i jest podstawą do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 KPA, a w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. 'b' oraz art. 135 PPSA.Stan faktyczny
Z.S. został ukarany karą pieniężną w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że Z.S. od 2003 roku przewoził osoby zarobkowo bez licencji. Z.S. w skardze podniósł, że kara jest dla niego krzywdząca ze względu na jego trudną sytuację materialną. Sąd administracyjny stwierdził, że w postępowaniu dowodowym doszło do naruszenia prawa strony do czynnego udziału, gdyż dowody z zeznań świadków przeprowadzono przed wszczęciem postępowania i bez zawiadomienia strony.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, a także określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, Asesor WSA Mirosław Surma (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Łukasz Pastuszko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 października 2006 roku sprawy ze skargi Z.S. na decyzję Komendanta Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez licencji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, 2. określa, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
II SA/Ke 335/06
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] nr [...] Komendant Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w B. z dnia [...], Nr [...], w sprawie nałożenia kary pieniężnej na Z.S. w kwocie 8.000zł za wykonywanie transportu drogowego – zarobkowego przewozu okazjonalnego osób samochodem ciężarowo-osobowym bez posiadania licencji uprawniającej do wykonywania tego rodzaju działalności.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że w wyniku przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Policji w dniu 19 stycznia 2006r. kontroli drogowej samochodu ciężarowo-osobowego marki Mercedes o nr rej. [...] stwierdzone zostało, iż kierujący nim Z.S., przewożąc w celach zarobkowych 12 osób, nie posiadał dokumentów wymaganych dla wykonywania tego typu działalności. W efekcie przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalono, że Z.S., jako pracownik firmy transportowej H.S., od 2003r. dowoził pracowników Huty Szkła z domu do pracy i z powrotem, pobierając od każdego z przewożonych od 50 do 60 zł miesięcznie. Zdaniem organu odwoławczego nałożenie przez Komendanta Powiatowego Policji w B. na Z.S. kary 8.000zł było w świetle art. 92 ust. 1 oraz art. 93 ust. 1, 1a i 4 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2004r., Nr 204, poz. 2088 ze zm.) w pełni uzasadnione. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 cyt. ustawy podjęcie i wykonywanie transportu drogowego w zakresie zarobkowego przewozu osób wymaga uzyskania odpowiedniej licencji, uprawniającej do prowadzenia tego rodzaju przewozów drogowych. Za naruszenie dyspozycji tego przepisu wskazane wyżej art. 92 ust. 1 oraz art. 93 ust. 1, 1a i 4 ustawy o transporcie drogowym przewidują karę pieniężną w wysokości określonej w załączniku do ustawy (l.p. 1.1.1), nakładaną w drodze decyzji administracyjnej. Fakt nieposiadania licencji potwierdził sam Z.S. Powoływana zaś przez niego ciężka sytuacja materialna nie znajduje odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawa jako ewentualna przesłanka uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze Z.S. podniósł, że nałożenie grzywny w wysokości 8.000 zł jest dla niego bardzo krzywdzące. Do czasu ukarania nie miał żadnych konfliktów z prawem, a nadto obecnie pozostaje bez pracy, co stawia go w ciężkiej sytuacji materialnej, uniemożliwiającej uregulowanie tak wysokiej sumy.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa P.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd korzystając ze swych uprawnień określonych w art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a, wychodząc poza granice skargi, stwierdza, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
W sprawie znamiennym jest, iż skarżący Z.S. pozbawiony został prawa do udziału w prowadzonym przez organy administracji postępowaniu dowodowym.
Należy wskazać bowiem, iż wszczęcie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej nastąpiło postanowieniem Komendanta Powiatowego Policji w B. z dnia [...], doręczonym stronie 20 lutego 2006 r. Dowody z zeznań świadków zostały natomiast przeprowadzone w dniach 7 i 8 lutego 2006 r., tj. przed wszczęciem postępowania. Jedynie dowód z zeznań A.P. został przeprowadzony po dacie wszczęcia postępowania.
Stwierdzić należy, iż organ I instancji wbrew normie art. 79 Kpa w ogóle nie zawiadomił strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków. Strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przynajmniej na siedem dni przed terminem. Ma ona bowiem prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu.
Tym samym wbrew zapisom art.10 ( 1 Kpa organ I instancji nie zapewnił stronie czynnego udziału w tym stadium postępowania i nie zawiadomił ponadto o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Strona zaś ma prawo do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia, a także wstrzymanie się od wydania decyzji do czasu (określonego wyznaczonym stronie terminem) złożenia powyższego oświadczenia. Brak w aktach sprawy końcowego wyjaśnienia strony oraz dowodu, że organ prowadzący postępowanie pouczył stronę o przysługującym jej prawie potwierdza naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu. Zasada gwarantująca stronom możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji odnosi się do wszystkich dowodów i materiałów bez względu na to z czyjej inicjatywy są one przeprowadzone lub zbierane. Naruszenie tej zasady stanowi kwalifikowaną wadę procesową, stanowiącą podstawę do wznowienia postępowania. Należy mieć również na uwadze treść art. 81 Kpa zgodnie z którym okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się, co do przeprowadzonych dowodów. Powyższe wady, bez naruszenia zasady dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego, nie mogą zostać konwalidowane w postępowaniu odwoławczym.
Brak udziału strony w postępowaniu, bez jej winy, stanowi kwalifikowaną wadę postępowania, uzasadniającą wznowienie postępowania w oparciu o przepis art. art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. W ramach postępowania sądowoadministracyjnego stanowi natomiast podstawę do uchylenia rozstrzygnięć organów administracji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" oraz art.135 ustawy P.p.s.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji zapewnią stronie czynny udział, a następnie podejmą stosowne rozstrzygnięcie.
Biorąc powyższe wywody pod uwagę Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. "b" oraz art. 135 ustawy P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło