II SA/Ke 336/24

WyrokWSA w Kielcach2024-10-16

Skład orzekający: Renata Detka, Jacek Kuza, Agnieszka Banach

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uznał, że wnioskodawczyni nie spełniła przesłanki zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego, co skutkowało odmową przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, opierając się na danych dotyczących okresu przed datą złożenia oświadczenia o rezygnacji z prowadzenia gospodarstwa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy nieprawidłowo ocenił spełnienie przesłanki zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego przez wnioskodawczynię. Organ oparł swoje rozstrzygnięcie na korzyściach uzyskanych w 2023 roku, czyli przed datą złożenia oświadczenia o rezygnacji z prowadzenia gospodarstwa rolnego (29 grudnia 2023 r.). Konsekwencje rezygnacji mają skutek na przyszłość, dlatego organ powinien był zweryfikować, czy po tej dacie wnioskodawczyni nadal uzyskiwała korzyści z gospodarstwa lub wykonywała w nim prace. Brak takiej weryfikacji stanowi naruszenie przepisów postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego E. S. z tytułu opieki nad matką, która posiadała orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że wnioskodawczyni nie spełniła przesłanki zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego, mimo złożenia stosownego oświadczenia. Jako podstawę odmowy wskazano rejestrację wnioskodawczyni w systemie ARiMR oraz uzyskanie przez nią w 2023 roku zwrotu podatku akcyzowego i ubieganie się o płatności bezpośrednie. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną interpretację przepisów dotyczących prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach na rzecz E. S. kwotę 497 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Banach po rozpoznaniu w dniu 16 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 20 maja 2024 r. [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach na rzecz E. S. kwotę [...](czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach decyzją z 20 maja 2024 r. [...], po rozpatrzeniu odwołania E. S. od decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy Górno z 24 stycznia 2024 r., którą odmówiono jej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na matkę M. Z., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że ponieważ E. S. wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego złożyła 29 grudnia 2023 r., to w sprawie będą miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U.2023.390) dalej zwanej: "ustawą". Zgodnie bowiem z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429 ze zm.), która weszła w życie 1 stycznia 2024 r., w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Dalej Kolegium podniosło, że E. S. wystąpiła z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką, która jest wdową i posiada orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. z 5 stycznia 2024 r., którym została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności. Orzeczenie zostało wydane na stałe, zaś z jego treści wynika, że nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność. SKO uznało, że wnioskodawczyni jest osobą uprawnioną do ubiegania się o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż ciąży na niej obowiązek alimentacyjny wobec matki oraz od 21 grudnia 2023 r. zrezygnowała z zatrudnienia i sprawuje stałą i faktyczną opiekę nad osobą uprawnioną do pomocy. Kolegium odnosząc się do rozstrzygnięcia organu I instancji wskazało, że po wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części art. 17 ust. 1b ustawy, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, jak zrobił to właśnie organ I instancji. Jednak w sprawie wystąpiła inna negatywna przesłanka, uniemożliwiająca przyznanie prawa do żądanego świadczenia. W tym zakresie SKO podniosło, że strona w części III wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oświadczyła, że zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego lub wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym od 29 grudnia 2023 r. Oświadczenie to zostało zweryfikowane przez organ odwoławczy i nie zostało potwierdzone w toku postępowania administracyjnego, gdyż jak wynika z informacji Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 30 kwietnia 2024 r. wnioskodawczyni jest zarejestrowana w systemie informatycznym ARiMR jako producent rolny, zaś w kampanii na 2023 r. ubiegała się o przyznanie płatności. Z kolei z informacji udzielonych przez Wójta Gminy G. z 22 i 23 kwietnia 2024 r. wynika, że strona w 2023 r. uzyskała zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej i pobrała kwoty w lutym i sierpniu 2023 r. Ponadto strona posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 3,5778 ha fizycznych, co stanowi 3,0075 ha przeliczeniowych, którego jest wyłącznym właścicielem oraz udział [...] w nieruchomości rolnej o powierzchni 0,5300 ha fizycznych, co stanowi 0,1845 ha przeliczeniowych. Wobec powyższego w ocenie organu II instancji nie została spełniona przesłanka z art. 17b ustawy. Jednocześnie Kolegium zaznaczyło, że obowiązkiem organu na każdym etapie postępowania jest dokonanie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń w zakresie posiadania przez stronę gospodarstwa rolnego, ubiegania się o dopłaty, o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolniczej (wyrok WSA w Kielcach z 31 stycznia 2024 roku, II SA/Ke 728/23). Zatem z tego wyroku wynika, że o prowadzeniu gospodarstwa rolnego przesądza nie tylko wpis do ewidencji producentów rolnych ale również to czy strona osiągnęła jakiekolwiek korzyści z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego oraz czy w istocie takie gospodarstwo rolne posiadała. Organ II instancji zauważył, że strona zarówno posiada gospodarstwo rolne, jak również uzyskuje korzyści z tego tytułu jako wpisany do rejestru producent rolny, w postaci dopłat bezpośrednich oraz zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego. Kolegium także stwierdziło, że na datę 9 maja 2024 r. strona jest zarejestrowana jako producent rolny. W tej sytuacji nawet gdyby obecnie podjęła działania mające na celu wykreślenie jej z rejestru, to i tak nie zmieniłoby to rozstrzygnięcia, wobec obowiązujących od 1 stycznia 2024 r. nowych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Oznacza to, że pod rządami przepisów obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. strona odwołująca nie spełnia warunków do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Kielcach skardze na powyższą decyzję, domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, E. S. zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: I. art. 17b ust 1 pkt 1 i 2 ustawy poprzez jego błędną interpretację i przyjęcie, że strona prowadzi gospodarstwo rolne z uwagi na bycie zarejestrowaną w systemie informatycznym ARiMR jako producent rolny ubiegający się o przyznanie płatności w kampanii na 2023 r. oraz z uwagi na uzyskanie w lutym oraz sierpniu 2023 r. zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego, mimo że zrezygnowała ona z prowadzenia gospodarstwa rolnego, gdyż jej matka wymaga stałej całodobowej opieki, a tym samym nie jest w stanie pogodzić opieki i prowadzenia gospodarstwa, które prowadzi jej mąż; II. art 7 i art 77 oraz art. 80 kpa polegające na uznaniu, że organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy oraz podjęły wszelkie kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego, podczas gdy z materiału dowodowego wynikała wprost konieczność uzupełniania tego materiału o wyjaśnienia skarżącej oraz przesłuchanie jej matki, w celu ustalenia związku przyczynowego pomiędzy zaprzestaniem prowadzenia gospodarstwa rolnego przez skarżącą oraz opieką nad matką, nadto organy zupełnie nie zmierzały do wyjaśnienia, kto faktycznie prowadzi gospodarstwo rolne, gdyż prawidłowo przeprowadzone postępowanie wykazałoby, że gospodarstwo rolne jest prowadzone przez męża skarżącej; III. art 7 i art 77 oraz art. 80 kpa polegające na uznaniu, że organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy oraz podjęły wszelkie kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, podczas gdy z tego materiału wynikała wprost konieczność jego uzupełniania o wyjaśnienia skarżącej oraz jej matki w celu ustalenia zakresu czynności opiekuńczych i pielęgnacyjnych sprawowanych przez skarżącą wobec matki oraz w jakim zakresie opieka jest jej niezbędna; IV. art. 80 kpa polegające na całkowicie dowolnym i sprzecznymi ze zgromadzonym materiałem dowodowym uznaniu, że skarżąca prowadzi gospodarstwo, podczas gdy skarżąca zrezygnowała z prowadzenia gospodarstwa rolnego, ponieważ jej matka wymaga całodobowej opieki, a tym samym nie jest w stanie pogodzić opieki nad matką i prowadzenia gospodarstwa, które prowadzone jest przez jej męża; V. art. 80 kpa polegające na całkowicie dowolnym i sprzecznym ze zgromadzonym materiałem dowodowym uznaniu, że skarżąca uzyskała korzyści z gospodarstwa rolnego, co stanowi niczym nieuzasadnione i niepoparte domniemanie, bowiem ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że gdyby w rzeczywistości prowadziła owo gospodarstwo, to osiągałaby straty; VI. art. 81a kpa polegające na jego niezastosowaniu i odstąpieniu przez organ I instancji od poddania swojego stanowiska zasadzie rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości faktycznych na korzyść strony; VII. art. 107 kpa poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego w przedmiocie odmowy przyznania prawa do żądanego świadczenia. W uzasadnieniu skargi jej autor zarzucił, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, czy skarżąca prowadzi, czy nie prowadzi gospodarstwa rolnego, a same organy w ogóle nie ustaliły zakresu czynności opiekuńczych i pielęgnacyjnych sprawowanych przez skarżącą wobec matki, ani tego, w jakim zakresie opieka jest jej niezbędna. Kolegium tylko ogólnie stwierdziło, że skarżąca prowadzi gospodarstwo rolne. Podstawą takiego stwierdzenia było tylko to, że skarżąca występowała o dopłaty bezpośrednie, a także uzyskała decyzje o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego. Wnoszący skargę podkreślił, że Kolegium stwierdziło, że skarżąca ubiegała się o dopłaty - nie wiadomo jednak, czy je otrzymała. Ponadto Kolegium w ogóle nie ustaliło, kto faktycznie prowadzi gospodarstwo rolne skarżącej, od kiedy prowadzone jest ono przez męża skarżącej, a także kiedy został złożony wniosek o płatności oraz czy i za jaki okres skarżąca pobierała płatności. Samo złożenie wniosku o dopłaty nie jest dostatecznym powodem podważenia oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Natomiast gdyby skarżącej zostało umożliwione złożenie wyjaśnień, ustalono by, że to jej mąż faktycznie prowadzi i prowadził w 2023 r. gospodarstwo rolne, ponieważ ona sama nie potrafi nawet używać maszyn rolniczych typu ciągnik rolniczy i innych zespolonych z nim maszyn. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 1935), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wyznaczonym wskazanymi przepisami prawa Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zaznaczyć należy, że prawidłowo organ odwoławczy przyjął, że z uwagi na datę złożenia wniosku i treść art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429 ze zm.) żądanie skarżącej przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki sprawowanej nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką, należy rozpoznać na podstawie art. 17 i 17b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. (Dz. U. z 2023 r., poz. 390). Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji podkreślenia wymaga, że trafnie również organ odwoławczy uznał, że dla świadczenia pielęgnacyjnego otrzymywanego przez opiekunów osób dorosłych nie ma znaczenia data powstania niepełnosprawności. Przywołany w decyzji organu I instancji art. 17 ust. 1b ustawy nie mógł być stosowany w związku z uznaniem go za niekonstytucyjny przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 21 października 2014 r., sygn. K 38/13. Stosując właściwą wykładnię art. 17 ust. 1b ustawy należy przyjąć, że w stosunku do opiekunów osób, których niepełnosprawność powstała później, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. W konsekwencji, jak słusznie przyjęło Kolegium, niedopuszczalne jest oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części art. 17 ust. 1b ustawy, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, co znalazło potwierdzenie w jednolitym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyroki NSA: z 29 kwietnia 2019 r., sygn. I OSK 300/19; z 26 kwietnia 2019 r., sygn. I OSK 8/19; dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Wyrażone wyżej poglądy Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie w pełni podziela. Nie można się jednak zgodzić z poglądem SKO w Kielcach dotyczącym ustalenia w niniejszej sprawie, że skarżąca nie spełniła przesłanki zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego, co było bezpośrednią przyczyną utrzymania w mocy decyzji I instancji o odmowie przyznania jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 17b ust. 1 ustawy w przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio: 1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego; 2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym. Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w ust. 1, potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.". Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań (art. 17b ust. 2 ustawy). Co do zasady nie ma obowiązku badania treści tego oświadczenia (tj. co do faktów) przez organy orzekające w sprawie, co jednak nie wyklucza możliwości oceny prawdziwości oświadczenia jako dowodu w sprawie. Ocena ta powinna się przy tym odbywać z poszanowaniem ogólnych reguł swobodnej oceny dowodów, tym bardziej że oświadczenie jest składane właśnie pod rygorem odpowiedzialności karnej. W sprawie było bezsporne, że we wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z 29 grudnia 2023 r. skarżąca oświadczyła, że zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego od 29 grudnia 2023 r. Nie ulega również wątpliwości, że na dzień orzekania przez organ II instancji pozostawała ona zarejestrowana w systemie ewidencji producentów rolnych ARiMR. W 2023 r. skarżąca korzystała z pomocy publicznej z tytułu zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej oraz w kampanii na 2023 r. ubiegała się o przyznanie płatności bezpośrednich. W tych okolicznościach faktycznych sprawy organ odwoławczy wprawdzie przyznał, że choć sam wpis do ewidencji producentów rolnych nie przesądza o prowadzeniu gospodarstwa rolnego, to jednak uzyskanie przez skarżącą korzyści z tytułu posiadania tego gospodarstwa już o prowadzeniu gospodarstwa rolnego świadczy. W konsekwencji uznał, że strona nie spełniła warunków do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż nie zaprzestała pracy w gospodarstwie rolnym. Nie dostrzegło jednak Kolegium, że z zaświadczenia Wójta Gminy G. z 23 kwietnia 2024 r. wynika, że zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej skarżąca otrzymała w lutym i sierpniu 2023 r. Z kolei w piśmie z 30 kwietnia 2024 r. Dyrektor Świętokrzyskiego Regionalnego Oddziału ARiMR w Kielcach wskazał, że skarżąca ubiegała się o przyznanie płatności w ramach kampanii na rok 2023. Tak więc korzyści z tytułu wpisu do ewidencji producentów rolnych skarżąca otrzymała w 2023 r. Tymczasem prowadzenia gospodarstwa rolnego zaprzestała 29 grudnia 2023 r. a więc już po pobraniu powyższej pomocy (o ile płatności bezpośrednie w ogóle strona pobrała, gdyż organy tego faktu nie ustalały, a z zaświadczenia wynika jedynie, że się o płatności ubiegała). Okoliczność ta jest o tyle istotna, że otrzymanie pomocy publicznej z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego uzyskane przed datą złożenia oświadczenia o rezygnacji z prowadzenia gospodarstwa rolnego nie wyłącza możliwości rezygnacji z bycia producentem rolnym, ponieważ konsekwencje takiej rezygnacji mają skutek na przyszłość. Skoro więc zaskarżona decyzja została wydana 20 maja 2024 r., a więc prawie 5 miesięcy po złożeniu przez skarżącą oświadczenia o zaprzestaniu od 29 grudnia 2023 r. prowadzenia gospodarstwa rolnego, to obowiązkiem Kolegium było zweryfikowanie powyższego oświadczenia. Tak więc, organ powinien zbadać, czy po złożeniu tego oświadczenia skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności za rok 2024, czy dopłaty te pobrała, czy pobrała płatności za 2023 r., a także czy korzystała w roku 2024 z innych form pomocy w postaci zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej, a także czy wykonywała prace w gospodarstwie rolnym. W tym zakresie organ odwoławczy nie dokonał żadnych ustaleń, a swoje rozstrzygnięcie oparł na okolicznościach, które miały miejsce przed złożeniem przez skarżącą oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Dlatego w stanie faktycznym niniejszej sprawy przyjęcie, że skarżąca nie zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego było co najmniej przedwczesne i doprowadziło do naruszenia przez Kolegium art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Warto też zauważyć, że wiarygodności twierdzeniom skarżącej co do zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego w dniu 29 grudnia 2023 r. z powodu konieczności podjęcia się opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką M. Z. przydaje okoliczność, że matka skarżącej uzyskała orzeczenie o zaliczeniu jej do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe w dniu 5 stycznia 2024 r., a zgodnie z treścią tego orzeczenia taki stopień jej niepełnosprawności datuje się od 30 listopada 2023 r. (orzeczenie k. 10 akt administracyjnych). Oznacza to, że istotnie pod koniec 2023 r. zaszły w rodzinie skarżącej okoliczności, które mogły spowodować konieczność zaprzestanie przez nią prowadzenia gospodarstwa rolnego w celu sprawowania opieki nad matką legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uchylił także decyzję organu I instancji na podstawie art. 135 p.p.s.a. uznając, że jest to konieczne dla końcowego załatwienia sprawy. Organ I instancji uchybił bowiem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, gdyż ograniczył się do zastosowania art. 17b ust. 1b ustawy wbrew wyrokowi Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. w sprawie o sygn. K 38/13, który uznał niekonstytucyjność tego przepisu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. w pkt II wyroku, a złożyły się na nie koszty zastępstwa prawnego w wysokości [...] zł – zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. 2023 r. poz. 1964 ze zm.) oraz [...] zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Sąd orzekał w niniejszej sprawie w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w oparciu o art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji uwzględni przedstawione powyżej wskazania co do dalszego postępowania. Organ zweryfikuje oświadczenie skarżącej o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego z dniem 29 grudnia 2023 r. w oparciu o wszelkie dostępne dowody, w tym wnioskowane przez skarżącą przesłuchanie jej oraz jej matki. W szczególności organ ustali, czy istotnie po dacie deklarowanej rezygnacji z prowadzenia gospodarstwa rolnego E. S. uzyskała jakiekolwiek korzyści z należącego do niej gospodarstwa rolnego, a także czy składała wniosek o przyznanie jej dopłat na 2024 rok. W zależności od wyniku tych ustaleń organ wyda stosowne rozstrzygnięcie pamiętając o konieczności jego uzasadnienia w sposób wskazany w art. 107 § 3 k.p.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło