II SA/Ke 337/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.),, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 września 2009r. sprawy ze skargi H. P. i H. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania H. i H. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nakazującej w terminie do dnia 31 maja 2009 r. wykonanie: - robót budowlanych niezbędnych do doprowadzenia budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr ewid. 1339/1 w H. do stanu zgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi, tj.: zamurowanie otworów okiennych znajdujących się w ścianie południowo-zachodniej budynku; w garażu ( na poziomie suteryn ), w aneksie jadalnym ( na parterze ), w pokoju ( na poddaszu ), usytuowanej w odległości ok. 2,96-2,88m od granicy z sąsiednią działką budowlaną nr 1339/4 z jednoczesnym zastrzeżeniem, że dopuszcza się wypełnienie otworów materiałem przepuszczającym światło, np.: luksfery, cegła szklana lub podobny materiał. Użyte materiały muszą posiadać atesty i certyfikaty dopuszczające do powszechnego stosowania w budownictwie - uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia terminu wykonania ww. robót budowlanych i określił nowy termin wykonania nakazanych robót budowlanych do dnia 31 lipca 2009 r., - w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podniósł, że w wyniku interwencji I. i A. M. zostały przeprowadzone w dniu 18 grudnia 2008r. oględziny budynku mieszkalnego H. i H. P., w wyniku których stwierdzono, iż na działce nr ewid. 1339/1 w miejscowości H. znajduje się budynek mieszkalny o całkowitych wymiarach ok. 10,15m x 12,43m. Jest on murowany, posiada dach konstrukcji drewnianej, dwuspadowy, kryty blachą. Południowo - zachodnia ściana budynku usytuowana jest w odległości 2,96m – 2,88m od ogrodzenia pomiędzy działkami nr ewid. 1339/1 i 1339/4. W ścianie tej znajdują się trzy otwory okienne: - w garażu, na poziomie suteryn, o wymiarach ok. 1,20m x 1,58m (garaż posiada okno od strony północno-zachodniej i drzwi wjazdowe od strony południowo – wschodniej, wyposażony jest ponadto w wentylację grawitacyjną); - w aneksie jadalnym, na parterze, o wymiarach ok. 1,41m x 1,57m (pomieszczenie to posiada okno od strony południowo – wschodniej i połączone jest z pokojem oraz kuchnią, która posiada okno od strony północno – zachodniej i wyposażona jest ponadto w wentylację grawitacyjną, pokój posiada własne okno od strony południowo-wschodniej); - w pokoju na poddaszu, o wymiarach 1,13m x 2,40, pokój ten nie posiada innych otworów okiennych. Zostało również stwierdzone, iż w przedmiotowej ścianie znajdują się ponadto dwa otwory zamurowane luksferami o wymiarach 0,60m x 0,60m (3 x 3 luksfery). Organ ponadto ustalił, że inwestorzy H. i H. P. posiadali decyzję Naczelnika Miasta i Gminy z dnia 8 stycznia 1986 r. o pozwoleniu na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego, który zgodnie z zatwierdzonym planem zagospodarowania działki przewidywał usytuowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego w odległości 6,0 m od północno – wschodniej granicy działki oraz 5,0m od południowo – zachodniej granicy działki. W związku z tym uznał, że wykonanie trzech otworów okiennych (objętych nakazem zamurowania w ścianie południowo – zachodniej) w odległości ok. 2,96m-2,88m od ogrodzenia pomiędzy działkami nr ewid. 1339/1 i 1339/4 nastąpiło niezgodnie z zatwierdzonym w dniu 8 stycznia 1986 r. planem zagospodarowania działki nr ewid. 1339. Tym samym zostały naruszone przepisy obowiązującego w dacie budowy rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ( Dz.U. z 1980 r. Nr 17, poz. 62 ze zm.). Zgodnie bowiem z § 12 ust. 1 powołanego rozporządzenia budynki mieszkalne na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być usytuowane w odległości co najmniej 4m od granicy działki. Odległość ta mogła być zmniejszona do 3m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych. Organ ponadto wskazał, iż usytuowanie południowo – zachodniej ściany przedmiotowego budynku z otworami okiennymi w odległości mniejszej niż 4m narusza również przepisy obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz.U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Zgodnie bowiem z przepisem § 12 ust. 1 wskazanego rozporządzenia, jeżeli z przepisów § 13, 60, 271 i 273 lub przepisów odrębnych nie wynikają inne wymagania, budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż: 4m – w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy; 3m – w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Organ odwoławczy wskazał, że stosownie do przepisu art. 51 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, który stanowi, że przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 (który stanowi, iż w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust 1 lub 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych: bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, lub w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach) - właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż nakazanie przez organ I instancji wykonania robót budowlanych niezbędnych do doprowadzenia budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi, tj. zamurowania przedmiotowych otworów okiennych było zasadne, gdyż wykonanie ich w odległości mniejszej niż 4m od granicy z działką sąsiednią narusza przepisy techniczno-budowlane. Organ odwoławczy zmieniając decyzję w części wyznaczonego prze organ I instancji terminu do wykonania określonych obowiązków, wskazał iż powinien być on możliwie krótki, ale prawnie i technicznie uzasadniony. Wobec tego, że postępowanie odwoławcze uległo znacznemu przedłużeniu (z powodu ustanowienia w trakcie postępowania odwoławczego pełnomocnika) organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nakazanych robót budowlanych (31 maj 2009r.) i orzekł o nowym terminie ich wykonania (31 lipiec 2009r.). Ponadto organ odwoławczy wskazał organowi pierwszej instancji na pewne uchybienia, jakich ten się dopuścił w toku postępowania. Organ wskazał, iż w podstawie prawnej decyzji pierwszoinstancyjnej winien być powołany art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Brak jednak tego wskazania nie powoduje nieważności decyzji organu I instancji, ponieważ z uzasadnienia decyzji wynika, iż organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję jako podstawę prawną wskazał przepis art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Prawidłowo powołano natomiast w podstawie prawnej art. 51 ust 7 Prawa budowlanego z uwagi na fakt, iż w przedmiotowym budynku mieszkalnym nie są prowadzone żadne roboty budowlane, tym samym nie było podstaw do wstrzymywania robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli H. i H. P., wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. Skarżący zarzucili naruszenie przepisu objętego dyspozycją art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) poprzez przyjęcie, że budynek mieszkalny zlokalizowany na działce o numerze ewidencyjnym 1339/1 w Hucisku, gm. Stąporków, stanowiący własność skarżących, wykonany został w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, bądź zagrożenie środowiska. Ponadto skarżący zarzucili naruszenie przepisu objętego dyspozycją art. 50 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że przedmiotowy budynek wykonany został w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Zdaniem skarżących o ile odstępstwa od warunków i ustaleń określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach istnieją, to nie są one istotne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ustawą p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a, decyzja / lub postanowienie/ podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi: - naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, - naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, - inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji sądu administracyjnego sąd nie stwierdził, aby w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia prawa materialnego bądź procesowego, które mogłoby stanowić podstawę uwzględnienia skargi z przyczyn wskazanych w art. 145 ustawy p.p.s.a. Tym samym wbrew zarzutom skargi, kwestionowana decyzja nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia jej legalności. W stosunku do obiektów już wybudowanych – a z takim mamy do czynienia w sprawie – nałożenie ( bądź odmowa nałożenia ) przez organ nadzoru budowlanego obowiązków określonych w art. 51 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, może nastąpić wyłącznie w oparciu o przepis art. 51 ust. 7 ustawy. Stosownie do uregulowania w nim zawartego przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. W stosunku do robót budowlanych już wykonanych, organ nadzoru budowlanego stosując bądź odmawiając zastosowania obowiązków przewidzianych w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, winien zatem w pierwszym rzędzie ustalić, czy roboty te wykonane zostały w sposób, o jakim mowa w art. 50 ust. 1, a zatem: 1. bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, 2. w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3. na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4. w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Z materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy wynika, że inwestorzy odstąpili od ustaleń i warunków udzielonego pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego z dnia 8 stycznia 1986r., który zgodnie z zatwierdzonym planem zagospodarowania działki przewidywał jego usytuowanie przedmiotowego w odległości 6,0 m od północno-wschodniej granicy działki oraz 5,0 m od południowo-zachodniej granicy działki. Projekt budowlany przewidywał natomiast wykonanie trzech otworów okiennych od strony południowo zachodniej: w jadalni i kuchni na parterze oraz pokoju na poddaszu. Budynek został jednak wykonany przez skarżących niezgodnie z zatwierdzonym w dniu 8 stycznia 1986r. planem zagospodarowania działki nr ewid. 1339, przesunięto go w ten sposób, że ściana południowo-zachodnia budynku wraz z trzema otworami okiennymi znalazła się w odległości ok. 2,96m-2,88m od ogrodzenia z działką budowlaną nr 1339/4, stanowiącą obecnie własność I. i A. M.. Należy w tym miejscu zauważyć, że decyzja o podziale działki nr 1339 na działki nr 1339/1 i 1339/4 wydana była później tj. 6 sierpnia 1985r. Tym samym naruszone zostały przepisy obowiązującego w dacie budowy rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ( Dz.U. z 1980 r. Nr 17, poz. 62 ze zm.). Zgodnie bowiem z § 12 ust.1 powołanego rozporządzenia budynki mieszkalne na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być usytuowane w odległości co najmniej 4m od granicy działki. Odległość ta mogła być zmniejszona do 3m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych. Organ ponadto wskazał, iż usytuowanie południowo–zachodniej ściany przedmiotowego budynku z otworami okiennymi w odległości mniejszej niż 4m narusza również przepisy obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz.U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Zgodnie bowiem z przepisem § 12 ust. 1 wskazanego rozporządzenia jeżeli z przepisów § 13, 60, 271 i 273 lub przepisów odrębnych nie wynikają inne wymagania, budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż: 4m – w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy; 3m – w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Skoro prawidłowa analiza dokonana przez organ II instancji na podstawie ustaleń organu I instancji oraz dowodów zebranych w aktach sprawy wskazuje, iż usytuowanie przedmiotowego budynku z trzema otworami okiennymi w odległości 2,96m-2,88m od granicy z działką sąsiednią odbiega w sposób znaczący od usytuowania określonego w pozwoleniu na budowę, to stanowisko organu odwoławczego, że budowa przedmiotowego budynku została zrealizowana z istotnym naruszeniem wskazanych przepisów techniczno-budowlanych jest prawidłowe i nie naruszające przepisów procedury administracyjnej. Podobne stanowisko zostało zaprezentowane również w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w szczególności w wyroku WSA w Warszawie z dnia 14 października 2004r. sygn. akt IVSA 1396/03, na który również powołują się skarżący. W wyroku tym sąd zaprezentował stanowisko, iż przez istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego i innych warunków pozwolenia na budowę należy w szczególności rozumieć odstąpienie naruszające przepisy, w tym techniczno-budowlane, obowiązujące Polskie Normy oraz odstąpienie zmieniające usytuowanie, przeznaczenie obiektu budowlanego lub warunki określone w art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane. Analiza stanu faktycznego sprawy wykazała, że istnieją podstawy faktyczne i prawne do doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i zasadnie organy orzekające nałożyły na inwestorów obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Przede wszystkim należy podnieść, że ratio legis przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego polega na doprowadzeniu wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, w aspekcie przepisów prawa administracyjnego. Zarzuty skargi są bezpodstawne, organy bowiem nie naruszyły wskazanych w skardze przepisów art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy Prawo budowlane, gdyż przepisów tych nie stosowały, zasadnie przyjmując, że nie zachodzi konieczność wstrzymania robót budowlanych, które zostały już w całości wykonane. Skarżący zmierzają do wykazania, iż usytuowanie przedmiotowego budynku w odległości ok. 2,96m-2,88m od granicy z działką sąsiednią nie powoduje zagrożenia przeciwpożarowego, natomiast w przedmiotowej sprawie okolicznością przesądzającą o nałożeniu obowiązku zamurowania otworów okiennych było doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem tj. przepisami techniczno-budowlanymi, o czym szerzej mowa była wyżej. Podsumowując stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja była prawidłowa, a jej wydanie nastąpiło na podstawie oraz w ramach obowiązującego prawa. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).