II SA/Ke 337/14
WyrokWSA w Kielcach2014-07-03
Skład orzekający: Renata Detka, Dorota Pędziwilk-Moskal, Beata Ziomek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając decyzję o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 10 § 1 k.p.a., poprzez wydanie decyzji przed upływem terminu do złożenia przez stronę dodatkowych wyjaśnień, uwzględniających nowe okoliczności faktyczne, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył art. 10 § 1 k.p.a., wydając decyzję przed upływem terminu do złożenia przez stronę dodatkowych wyjaśnień, w których podniesiono nowe okoliczności dotyczące zmiany właściciela działki, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana właściciela działki, która mogła stanowić alternatywną trasę dla inwestycji, wymagała ponownej oceny zasadności ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. W związku z tym, zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji zostały uchylone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. O. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty zezwalającą na przeprowadzenie gazociągu przez nieruchomość skarżącego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak rozważenia alternatywnych przebiegów gazociągu oraz naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. przez wydanie decyzji przed upływem terminu do złożenia wyjaśnień, w których podniesiono, że działka stanowiąca potencjalną trasę gazociągu została nabyta przez Gminę B. jako droga gminna. Organ odwoławczy przyznał naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., jednak uznał, że nie miało ono istotnego wpływu na wynik sprawy.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty B.; stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; zasądza od Wojewody na rzecz P. O. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 lipca 2014 r. sprawy ze skargi P. O. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewody na rzecz P. O. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z 4 lutego 2014r. Wojewoda [...] na podstawie art. 9a, art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tj. z 2010r., Dz. U. Nr 102, poz. 651 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania P. O.ego utrzymał w mocy decyzję Starosty B. z dnia 18 października 2013r. orzekającą w sprawie ograniczenia sposobu korzystania
z nieruchomości położonej w B., w obrębie 12, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] , stanowiącej własność P. O., poprzez udzielenie [...] sp. z o.o. zezwolenia na przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do przesyłania gazu ziemnego.
W uzasadnieniu organ podniósł, że w odwołaniu od opisanej wyżej decyzji P. O. zarzucił naruszenie przepisów art. 112 ust. 3 i art. 124 ustawy
o gospodarce nieruchomościami oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 § 1 kpa
i podniósł, iż linia gazociągu może być przeprowadzona w sposób omijający jego działkę, a organ I instancji zaniechał rozważenia zmiany przebiegu gazociągu i nie powołał w tym celu biegłego, bezkrytycznie przyjmując za zasadne stanowisko inwestora.
W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Wojewoda [...] ustalił, że [...] Sp. z o. o. w T., [...] w K., jest inwestorem planowanej inwestycji - budowy gazociągu rozdzielczego średniego ciśnienia PE 100 dn 50, MOP 0,50 Mpa dla zasilania w gaz budynków mieszkalnych i innych przy ul. M. w B., zlokalizowanych w rejonie trasy gazociągu. Inwestycja objęła m. in. działkę nr [...] o pow. 0,0473 ha, położoną w obrębie 12 miasta B., stanowiącą zgodnie z księgą wieczystą [...] własność P. O..
Dla terenu, na którym położona jest w/w nieruchomość, obowiązuje Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego przyjęty uchwałą nr X/123/2007 Rady Miejskiej w B. z dn. 29 listopada 2007r. oraz uchwałą nr XII/162/2008 Rady Miejskiej w B. z dn. 31 stycznia 2008r. zmieniającą w/w uchwałę z dn. 29 listopada 2007r. (zmiana nie dotyczy przedmiotowej inwestycji). Treść § 11 w/w uchwały, zatytułowanego "Zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej" w punkcie 2 "Zasady obsługi w zakresie infrastruktury technicznej" w ppkt 6 stanowi, iż zasilenie osiedli w gaz możliwe jest po zaistnieniu warunków uzgodnionych
z przedsiębiorstwem gazowniczym, co dowodzi, że na terenie objętym planem nie wyznaczono szczegółowych przebiegów planowanych linii gazowniczych, jednakże dopuszczona została ich realizacja po zaistnieniu odpowiednich warunków.
W niniejszym przypadku inwestor, jako przedsiębiorstwo gazownicze, warunki takie stworzył.
Pismem z 30 października 2012r. pełnomocnik [...] sp. z o. o. wystąpił do P. O.ego z prośbą o udostępnienie przedmiotowej nieruchomości
z przeznaczeniem pod realizację w/w inwestycji. Do pisma załączona zastała mapa z naniesioną proponowaną lokalizacją gazociągu wraz z projektem umowy cywilno - prawnej, regulującej zasady udostępnienia nieruchomości. Jak wynika z notatki służbowej spisanej w dniu 14 marca 2013r. przez pełnomocnika inwestora, właściciel nieruchomości w rozmowach telefonicznych w dniach: 6 listopada 2012r., 9 stycznia 2013r., 14 stycznia 2013r., 30 stycznia 2013r. i 15 lutego 2013r. informował, iż wyrazi zgodę na udostępnienie nieruchomości i odeśle podpisany przez niego projekt umowy cywilno - prawnej. W dniach 14 marca 2013r.
i 20 marca 2013r. P. O. poinformował pełnomocnika inwestora
o wycofaniu dotychczasowej ustnej zgody i odmowie udostępnienia nieruchomości.
Wobec braku zgody na udostępnienie działki nr [...] położonej w B. [...] wystąpiła z niniejszym wnioskiem.
Pismem z 26 sierpnia 2013r. skierowanym do Starostwa Powiatowego
w B. P. O. wniósł o nieuwzględnienie wniosku, gdyż jego zdaniem przedmiotowa działka nie jest położona w terenie przeznaczonym w planie miejscowym pod realizację celu publicznego i nie wydana została dla tego terenu decyzja o ustaleniu lokalizacji celu publicznego. Właściciel nieruchomości podniósł również, iż przeprowadzenie gazociągu przez jego działkę jest nadmierną ingerencją w prawo własności i nie jest uzasadnione z gospodarczego punktu widzenia, a także proponował inne warianty przebiegu gazociągu.
W rozprawie administracyjnej w dniu 27 sierpnia 2013r. pełnomocnicy inwestora podtrzymali wniosek podnosząc, iż gazociąg zaprojektowany został
w sposób jak najmniej ograniczający prawo własności. Natomiast właściciel nieruchomości ponownie wniósł o nieuwzględnienie tego wniosku, motywując to możliwością alternatywnego zlokalizowania gazociągu.
W trakcie oględzin P. O. wskazał dwa alternatywne miejsca,
w których gazociąg mógłby być przeprowadzony, zaś pełnomocnik inwestora poinformował o technicznych aspektach braku możliwości przeprowadzenia gazociągu w/g propozycji właściciela przedmiotowej nieruchomości.
Wojewoda [...] przytoczył treść art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami podkreślając, że wprawdzie obowiązujący dla tego terenu plan miejscowy nie reguluje w sposób szczegółowy przebiegu niniejszego gazociągu, jednakże dopuszcza jego budowę na obszarze objętym planem.
Udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w art 124 ust. 1 tej ustawy. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty
z przeprowadzonych rokowań. Zgodę, o której mowa w art. 124 ust. 1, należy rozumieć, jako zawarcie umowy cywilno-prawnej, która pozwoli w sposób sprawny
i bezkonfliktowy zrealizować cele publiczne określone w art. 6 ustawy. Przepis art. 124 ust. 3 nie precyzuje formy ani charakteru prawnego, jakie powinna mieć propozycja skierowana przez podmiot zamierzający realizować cel publiczny, dotycząca uzyskania zgody na wykonanie prac, skierowana do właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości. Jednakże spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań, jako przesłanki wszczęcia postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w drodze decyzji, przez udzielenie zezwolenia na przeprowadzenie przez nieruchomość przewodów
i urządzeń, oznacza taką sytuację, w której osoba lub jednostka organizacyjna określiła i zaproponowała określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac. Niemożność zaś uzyskania takiej zgody oznacza stan, w którym właściciel nieruchomości na zaproszenie do rokowań nie odpowiedział lub w ogóle sprzeciwił się udzieleniu takiej zgody albo też strona lub strony postawiły warunki, które druga strona uznała za niemożliwe do przyjęcia, co nastąpiło w niniejszym przypadku.
Zdaniem organu, wszelkie wymogi formalne, związane
z przeprowadzeniem rokowań poprzedzających wydanie decyzji w oparciu o art. 124 ustawy, w niniejszej sprawie zostały spełnione. Inwestor podejmował bowiem rokowania z właścicielem, przedstawiając zarówno propozycję w formie pisemnej jak i w trakcie rozmów telefonicznych oraz spotkań bezpośrednich. Dokumentacja obrazująca rokowania dobitnie przedstawia fakt, iż mimo propozycji skierowanej przez inwestora, P. O., mimo początkowych deklaracji o udostępnieniu nieruchomości, ostatecznie zgody na jej udostępnienie nie wyraził.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, a dotyczących naruszenia art. 112 ust. 3 i art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, Wojewoda podkreślił, że postępowanie organu I instancji prowadzone było
w zgodzie z tymi przepisami. Nie zostały także naruszone art. 7, art. 77 § 1, art. 80
i art. 84 § 1 kpa, gdyż rozstrzygnięcie organu I instancji oparte zostało o właściwe przepisy proceduralne i merytoryczne, z uwzględnieniem interesu obu spornych stron postępowania, po uprzednim zebraniu materiału dowodowego niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy, a decyzja kończąca postępowanie zawiera wyczerpujące uzasadnienie.
Zarzut dotyczący powołania biegłego, który rozstrzygnąłby o zasadności propozycji przebiegu gazociągu przedstawionej przez inwestora, nie może zostać uznany za zasadny. Przepisy nie nakładają konieczności uzyskania takiej opinii,
a inwestor w swoim wniosku szczegółowo omówił uwarunkowania techniczno - ekonomiczne planowanej inwestycji. Dodatkowo inwestor prowadził rozmowy
z właścicielem nieruchomości, w trakcie których poruszano propozycje zmiany przebiegu gazociągu, a w toku postępowania pierwszoinstancyjnego dokonano nawet oględzin sąsiedniej nieruchomości, celem przeanalizowania innego przebiegu tego gazociągu. Finalnie jednak uwarunkowania techniczne i prawne spowodowały przyjęcie trasy gazociągu wg. pierwotnej propozycji inwestora.
Skargę na opisaną wyżej decyzję wniosł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach P. O. zarzucając:
1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 10 § 1 kpa, poprzez wydanie przez Wojewodę [...] ego decyzji przed upływem terminu do złożenia przez skarżącego dodatkowych wyjaśnień,
z pominięciem nowych, istotnych okoliczności, wskazanych w piśmie z 4 lutego 2014r., dotyczących nabycia przez Gminę B. działki nr [...] ,
- art. 75 § 1 kpa, art. 77 kpa, art. 78 kpa, art. 84 § 1 kpa i art. 146 kpa, poprzez nierozpoznanie wniosku dowodowego, zgłoszonego w ww. piśmie oraz niezasadne zaakceptowanie zaniechania przeprowadzenia przez Starostę B. dowodu
z opinii biegłego z zakresu gazownictwa na okoliczność przebiegu gazociągu, podczas gdy oprócz wariantu przebiegu gazociągu przez działkę nr [...] możliwe są też inne warianty przebiegu gazociągu, w tym przez działkę nr [...] ,
- art. 138 § 1 pkt 1 kpa, przez jego niezasadne zastosowanie, podczas gdy nie zachodziły podstawy do utrzymania w mocy decyzji Starosty B. z dnia 18 października 2013 r.
2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzez jego niezastosowanie w następstwie nierozpoznania zarzutu, zawartego
w odwołaniu, iż cel publiczny w postaci przeprowadzenia gazociągu w obrębie ul. M. w Busku Zdroju może zostać osiągnięty w inny sposób, niż poprzez ograniczenie praw skarżącego do działki nr [...] , mianowicie poprzez przeprowadzenie gazociągu przez działkę nr [...] , stanowiącą drogę gminną,
- art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, iż zachodzą wystarczające podstawy do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] , przez udzielenie zezwolenia na przeprowadzenie gazociągu, podczas gdy możliwość przeprowadzenia gazociągu przez działkę nr [...] , stanowiącą drogę gminną
i będącą własnością Gminy B., uzasadnia odstąpienie od ograniczenia praw skarżącego.
Podnosząc powyższe P. O. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji
i orzeczenie o tym, iż nie podlega ona wykonaniu w całości.
W uzasadnieniu podniesiono, że po wpłynięciu odwołania do [...] ego Urzędu Wojewódzkiego w K., pismem z dnia 16 stycznia 2014 r. skarżący został zawiadomiony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i złożenia dodatkowych wyjaśnień, w terminie 7 dni od otrzymania zawiadomienia. Pismo to zostało doręczone w dniu 3 lutego 2014 r., wobec czego termin do złożenia dodatkowych wyjaśnień upływał z dniem 10 lutego 2014 r. W dniu 4 lutego 2014 r., za pośrednictwem poczty, skarżący złożył pismo, w którym powołał się na nowe, istotne okoliczności zaistniałe w sprawie oraz zgłosił wniosek dowodowy.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Wojewoda [...] nie uwzględnił treści tego pisma ani nie rozpoznał zawartego w nim wniosku, ponieważ wydał decyzję przed upływem terminu wyznaczonego stronie do złożenia dodatkowych wyjaśnień.
Tym samym, w ocenie skarżącego, zaskarżona decyzja wydana została
z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, co miało istotny wpływ na jej treść, bowiem Wojewoda [...] nie uwzględnił stanu faktycznego istniejącego w dacie orzekania, który to stan był odmienny od stanu faktycznego istniejącego w dacie wydania decyzji Starosty B. z dnia 18 października 2013r.
W dacie wydania decyzji przez organ I instancji działka nr [...] , przez którą - według jednego z możliwych wariantów - może być przeprowadzony gazociąg, stanowiła własność osoby fizycznej, co organ administracyjny uznał za przeszkodę do przeprowadzenia gazociągu. Skarżący wskazał przy tym na sprzeczność tego rodzaju argumentacji z zasadami logiki w sytuacji, gdy brak jego zgody, jako właściciela działki nr [...] na przebieg gazociągu przez tę działkę, nie okazał się przeszkodą do ograniczenia mu sposobu korzystania z nieruchomości i udzielenia Spółce zezwolenia na przeprowadzenie gazociągu.
O ile w dacie wydania decyzji Starosty B. działka nr [...] stanowiła własność osoby fizycznej, to w dacie wydania decyzji przez Wojewodę [...] ego, działka ta stanowiła już własność Gminy B., na co wskazał w piśmie z dnia 4 lutego 2014 r.
Okoliczność zmiany właściciela działki nr [...] ma – w ocenie autora skargi - zasadnicze znaczenie dla oceny zasadności i prawidłowości ograniczenia praw do działki nr [...] . W następstwie nabycia własności działki nr [...] przez Gminę B. odpadła bowiem jedyna przeszkoda, jaką powołano w decyzji Starosty B. na uzasadnienie wykluczenia wariantu przebiegu gazociągu przez tę działkę. Tymczasem przebieg gazociągu przez działkę nr [...] stanowi o wiele bardziej racjonalny i korzystny wariant, niż wariant jego przebiegu przez działkę nr [...] . Działka nr [...] jest wykorzystywana jako droga dojazdowa do działek
w obrębie ul. M.. Jak wynika z uchwały Rady Miejskiej w B.
z dnia 14 listopada 2013 r. nr XXXIII/411/2013 w sprawie wyrażenia zgody na nabycie nieruchomości na potrzeby gminy B., działka nr [...] mała zostać nabyta z przeznaczeniem na drogę gminną, zgodnym z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Nabycie zatem działki nr [...] przez Gminę B. na potrzeby drogi gminnej, umożliwia przeprowadzenie przez tę działkę gazociągu, bez potrzeby ingerencji w działkę nr [...] . Przebieg gazociągu przez działkę nr [...] nie wpłynie w sposób istotny na możliwości jej zagospodarowania, bowiem w sytuacji przeznaczenia jej na drogę gminną, działka ta nie będzie podlegać zabudowie, a urządzenie drogi nie będzie pozostawać
w kolizji z przebiegiem gazociągu. Przeprowadzenie natomiast gazociągu przez działkę nr [...] istotnie ograniczy możliwości jej zagospodarowania,
w szczególności możliwości zabudowy działki.
Skarżący podniósł także, że możliwość ograniczenia prawa własności nieruchomości przewidziana w art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie oznacza, że organ administracyjny może orzec o ograniczeniu praw do nieruchomości wyłącznie na podstawie wniosku złożonego przez wnioskodawcę
w tym przedmiocie, bez dokonania analizy sprawy i przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego. Zarzucił, że Wojewoda [...] nie odniósł się w żaden sposób do przesłanki zawartej w art. 112 ust. 3 ustawy,
a mianowicie możliwości ograniczenia praw do nieruchomości, jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób. W niniejszej sprawie cele publiczne, polegające na przeprowadzeniu gazociągu do działek położonych w rejonie ulicy M. w B., mogą być zrealizowane w inny sposób, niż poprzez przeprowadzenie gazociągu przez działkę nr [...] . Gazociąg może być bowiem przeprowadzony przez działkę nr [...] , wykorzystywaną jako droga i stanowiącą obecnie własność Gminy B..
Skarżący nie zgodził się z argumentem przedstawionym w zaskarżonej decyzji, iż przepisy nie nakładają w tego rodzaju postępowaniach obowiązku uzyskania opinii biegłego, a inwestor szczegółowo omówił we wniosku uwarunkowania techniczno - ekonomiczne planowanej inwestycji. Obowiązek przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego, w tym powołania
w razie potrzeby dowodu z opinii biegłego, wynika z przepisów ogólnych ( art. 75 § 1 kpa, art. 77 kpa, art. 78 kpa, art. 84 § 1 kpa) i nie jest wyłączony w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ
I instancji niezasadnie oparł się wyłącznie na dokumentacji przedstawionej przez wnioskodawcę, bez zbadania, przy pomocy wiedzy specjalnej, racjonalności przeprowadzenia gazociągu według wariantu proponowanego przez wnioskodawcę
i porównania tego wariantu z innymi możliwymi wariantami przebiegu gazociągu.
Z kolei organ II instancji niezasadnie zaaprobował tego rodzaju niewłaściwą
i nieobiektywną praktykę organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Podniósł, że dowód w postaci przedstawienia przez P. O.ego w dniu 4 lutego 2014r. informacji o zmianie właściciela działki nr [...] nie wpływa w żaden sposób na rozstrzygnięcie sprawy, bowiem jak wskazano
w zaskarżonej decyzji, już podczas postępowania administracyjnego stwierdzono brak technicznych możliwości przeprowadzenia gazociągu wg. propozycji strony skarżącej przez “przytaczaną" działkę. Wojewoda przyznał, że dopuścił się naruszenia art. 10 § 1 kpa polegającego na wydaniu decyzji przed upływem terminu określonego w zawiadomieniu z dnia 16 stycznia 2014r., jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego
i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji podnieść należy, że
w toku rozpoznania sprawy organ II instancji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co powoduje konieczność uchylenia decyzji objętej skargą oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji (art. 145 § 1 pkt 1c w zw. z art. 135 p.p.s.a.).
Nie ulega wątpliwości, że rozstrzygając ostatecznie niniejszą sprawę decyzją
z 4 lutego 2014r. Wojewoda [...] naruszył art. 10 § 1 kpa, zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział
w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Od zasady określonej w § 1 można odstąpić tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (art. 10 § 2 kpa).
Z akt sprawy wynika, że pismem z 16 stycznia 2014r. organ odwoławczy zawiadomił skarżącego o przygotowaniu materiału dowodowego do wydania decyzji oraz o tym, że w terminie 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia strona może się zapoznać z aktami sprawy i zebranym materiałem dowodowym oraz złożyć dodatkowe wyjaśnienia. Pismo to zostało doręczone skarżącemu dnia 3 lutego 2014r., zaś już następnego dnia, a więc bez zachowania udzielonego stronie terminu, wydana została zaskarżona decyzja. Uchybienie artykułowi 10 § 1 kpa jest zatem oczywiste, przyznane zresztą przez organ w odpowiedzi na skargę.
Wbrew stanowisku Wojewody, naruszenie to mogło mieć jednak istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w zakreślonym terminie skarżący przedstawił nowe okoliczności, powodujące zmianę stanu faktycznego, w jakim rozstrzygały oba organy, mogące rzutować na ocenę prawną, do których organ odwoławczy w ogóle się nie odniósł.
W piśmie z dnia 4 lutego 2014r. (data wpływu do organu 5 lutego 2014r.) P. O. podniósł, że działka nr [...] położona w B. przy ulicy M., została nabyta przez Gminę B. z przeznaczeniem na drogę gminną. W toku całego postępowania administracyjnego skarżący stał na stanowisku, że bardziej racjonalnym i gospodarczo uzasadnionym jest przeprowadzenie gazociągu przez tę właśnie działkę, skoro służy ona faktycznie jako droga dojazdowa do posesji przy niej położonych. Z map znajdujących się w aktach sprawy wynika, że projektowana trasa gazociągu wiedzie wzdłuż działki nr [...] oznaczonej jako droga gruntowa, lecz nie po jej terenie, lecz przebiega przez przylegające do niej nieruchomości, w tym także przez działkę skarżącego.
We wniosku inicjującym niniejszą sprawę zawarto część pod nazwą "uwarunkowania techniczno-ekonomiczne wraz z uzasadnieniem ogólnym", gdzie stwierdza się, że "gazociąg został zlokalizowany na działkach prywatnych z uwagi na trudności w uzyskaniu zgody od właściciela działki wydzielonej pod przyszły pas drogowy położonej wzdłuż działek przyszłych odbiorców". W dalszej części wnioskodawca podkreślił, że trasa gazociągu wyznaczona została po przeprowadzeniu wizji lokalnej tak, aby nie zmienić sposobu ich zagospodarowania
i możliwości zabudowy, wzdłuż granic z działką przewidzianą pod pas drogowy, czyli z działką nr [...] . Ponadto, w notatce służbowej z rokowań sporządzonej 20 marca 2013r. widnieje zapis, że "przedstawiciel Pracowni poinformował właściciela
o konieczności przeprowadzenia gazociągu na dz. Nr [...] z uwagi na brak możliwości zlokalizowania sieci gazowej w działce wydzielonej pod przyszły pas drogowy".
Przedstawione Sądowi akta administracyjne nie zawierają dowodów, które wskazywałyby na inną przyczynę – poza brakiem zgody ówczesnego właściciela działki [...] – niemożności przeprowadzenia trasy gazociągu przez działkę wydzieloną pod pas drogowy. W szczególności, na podstawie zgromadzonej
w sprawie dokumentacji nie ma podstaw do przyjęcia – jak twierdzi organ
w odpowiedzi na skargę – że "stwierdzono brak technicznych możliwości" wyznaczenia tej trasy przez działkę nr [...] , co – przy powszechnym rozumieniu takiego określenia – należałoby rozumieć jako brak możliwości natury technologicznej, czy też niemożność zapewnienia odpowiednich parametrów technicznych, zgodnie z obowiązującymi w danej dziedzinie normami.
Jeżeli zatem jedyną przyczyną, dla której inwestor nie zawnioskował
o przeprowadzenie sieci gazowej na terenie działki przeznaczonej pod pas drogowy (co - na podstawie doświadczenia życiowego - wydaje się najbardziej oczywistym
i często spotykanym rozwiązaniem) był brak zgody właściciela działki nr [...] , to nie można obronić poglądu organu, że ujawnienie okoliczności polegającej na zmianie osoby tego właściciela, nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy; tym bardziej, że aktualnie działka stanowi własność Gminy B. (na co wskazuje złożony przez skarżącego w toku postępowania przed Sądem wypis
z rejestru gruntów). Do zadań własnych każdej gminy należy bowiem zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, dotyczących m.in. zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz (art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z 8 marca 1990r.
o samorządzie gminnym – t.j. Dz.U.2013 poz. 594 ze zm.).
W tym stanie rzeczy uznać należało, że naruszenie przez organ odwoławczy art. 10 § 1 kpa mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, powodując konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał przy tym, że z uwagi na zakres postępowania wyjaśniającego, którego przeprowadzenie konieczne jest dla oceny zasadności wniosku, niezbędne do końcowego załatwienia sprawy jest uchylenie także decyzji organu I instancji, o czym orzeczono na podstawie art. 135 p.p.s.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ ustali, kto aktualnie jest właścicielem działki nr [...] , i jeśli potwierdzi się okoliczność, że jest nim Gmina B., oceni, czy w nowym stanie faktycznym sprawy spełnione zostały wszystkie ustawowe przesłanki niezbędne do uwzględnienia wniosku. Będzie przy tym organ pamiętał, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, o jakim mowa w art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest rodzajem wywłaszczenia, które może być dokonane jedynie wówczas, gdy cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez pozbawienie lub ograniczenie praw do nieruchomości (art. 112 ust. 2 i 3 tej ustawy).
Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku oparto o art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach zastępstwa procesowego rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło