II SA/Ke 339/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian,, Sędzia WSA Renata Detka, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 września 2011r. sprawy ze skargi J.K. na postanowienie Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Postanowieniem z dnia [...] znak: [...] Wojewoda po rozpatrzeniu wniosku J.K. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty z dnia [...] znak: [...] orzekającej o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ II instancji wskazał, iż decyzja Starosty P. została doręczona J. K. w dniu 13.07.2010r. Pismem z dnia 10.08.2010r. pełnomocnik strony adwokat W. C. wniósł odwołanie od tej decyzji składając jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu podniesiono, że w okresie od 23.07.2010r. do 3.08.2010r. chorował i przebywał na zwolnieniu lekarskim. Do wniosku załączono zaświadczenie lekarskie z dnia [...] nr [...] wystawione przez uprawnionego lekarza. W uzasadnieniu postanowienia o odmowie przywrócenia terminu organ przytoczył brzmienie przepisu art. 58 k.p.a. stwierdzając, iż nie spełniono łącznie przesłanek warunkujących przywrócenie tego terminu. Zdaniem Wojewody, przedstawione przez pełnomocnika strony zaświadczenie lekarskie potwierdzające, iż w okresie od dnia 23.07.2010r. do dnia 3.08.2010r. pełnomocnik nie mógł stawić się na wezwanie Sądu Rejonowego z powodu choroby, nie świadczy, aby uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Organ podkreślił, że na profesjonalnym pełnomocniku spoczywa szczególna dbałość o interesy mocodawcy. Zwolnienie lekarskie nie wykluczało możliwości dokonania czynności procesowej przez pełnomocnika strony, tj. sporządzenia odwołania i nadania go na poczcie osobiście lub przez osobę trzecią pomagającą mu w czasie choroby. Z przedstawionego zaświadczenia lekarskiego nie wynika, aby choroba uniemożliwiała pełnomocnikowi napisanie odwołania i jego wysłanie. Choroba usprawiedliwia niedotrzymanie terminu tylko wtedy gdy jest nagła i wymaga leżenia w łóżku, a strona nie ma możliwości wyręczenia się inną osobą. Zwolnienie lekarskie nie uprawdopodabnia zatem, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej (wyrok NSA z dnia 15 lipca 2009r., sygn. II OSK 1162/08). W skardze na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach J. K. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewodzie do ponownego rozpatrzenia. Zarzucił organowi naruszenie art. 58 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, iż niezłożenie przez pełnomocnika strony odwołania w terminie nastąpiło z winy tego pełnomocnika, w sytuacji gdy był on obłożnie chory i niezdolny do pracy, co stwierdził stosownym dokumentem lekarz sądowy. W ocenie autora skargi pełnomocnik skarżącego wnosząc o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wykazał, że nie był w stanie sporządzić odwołania w ustawowym terminie z powodu choroby trwającej od dnia 23.07.2010r. do dnia 3.08.2010r. Dowodem potwierdzającym chorobę było zaświadczenie lekarza uprawnionego z listy Prezesa Sądu Okręgowego wydane na druku opracowanym dla potrzeb sądów przez Ministra Sprawiedliwości. Skarżący nie zgodził się z wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia poglądem, iż profesjonalny pełnomocnik powinien pracować zawodowo także w okresie swojej choroby, jak również powinien mieć do pomocy osobę trzecią, noszącą przesyłki na pocztę. Wnosił o dopuszczenie dowodu z zaświadczenia lekarskiego z dnia 20 września 2010r. wystawionego przez lekarza medycyny H.K., z którego wynika, że w okresie od 23.07.2010r. do 3.08.2010r. pełnomocnik strony był obłożnie chory i musiał leżeć w łóżku. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Na rozprawie Sąd postanowił dopuścić dowód z zaświadczenia lekarskiego z dnia 20 września 2010r. wystawionego przez lekarza medycyny H.K. na okoliczność ustalenia przyczyn niezachowania terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, iż w toku postępowania administracyjnego organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przepisy k.p.a. nie definiują samodzielnie pojęcia winy, jak również nie wprowadziły ograniczeń dla dokonywania przez organ administracji publicznej oceny "braku winy" strony w uchybieniu terminu. Kierując się zatem zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego, przy ocenie winy należy przyjmować obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdzono, iż samo zwolnienie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Zaświadczenie bowiem nie wyklucza sporządzenia odwołania przez pełnomocnika i nadania pisma na poczcie osobiście bądź korzystając z pomocy osób trzecich, zaś z przedłożonego zaświadczenia nie wynikało, aby choroba uniemożliwiła pełnomocnikowi strony podjęcia takich działań. Treść zaświadczenia lekarskiego nie wskazywała by pełnomocnik był obłożnie chory. Takie stanowisko, w ustalonym przez Wojewodę stanie faktycznym, nie zasługuje na aprobatę. Niewątpliwie przeszkody powodujące uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego, a choroba usprawiedliwia niedotrzymanie terminu tylko wtedy, gdy nastąpiła nagle i nie daje możliwości wyręczenia się inną osobą. Z zaświadczenia lekarskiego wynikało, że pełnomocnik skarżącego nie mógł z powodu choroby stawić się w sądzie (i innych miejscach), tj. utracił zdolność do wykonywania czynności fachowego pełnomocnika poprzez reprezentowanie strony przed sądem. Nie wynikało z niego wprawdzie aby nie mógł wykonywać w tym czasie innych czynności fachowego pełnomocnika, np. sporządzać pism procesowych, ale nie wynikało też aby takie czynności mógł wykonywać. W przypadku fachowego zastępstwa procesowego nie chodzi bowiem wyłącznie o techniczne zorganizowanie wysłania pisma przez inną osobę, lecz przede wszystkim o sporządzenie tego pisma. Organ tymczasem, bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego arbitralnie uznał, że pełnomocnik nie był obłożnie chory, a jego choroba nie stanowiła przeszkody do sporządzenia odwołania i nadania go w terminie na poczcie. W ocenie Sądu, dysponowanie zaświadczeniem lekarskim potwierdzającym niemożliwość stawiennictwa w określonym terminie, nie dawało podstaw do przyjęcia, że pełnomocnik nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W konsekwencji należy przyjąć, że przy ustaleniu spełnienia warunków do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania organ nie rozważył wszystkich okoliczności sprawy i zgromadzonego w sprawie materiału, czym naruszył art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, albowiem w sposób bezpośredni zdeterminowało procesowy sposób zakończenia postępowania w sprawie, tj. doprowadziło do wydania zaskarżonego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania pozbawiając tym samym skarżącego prawa do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ II instancji. Wskazać również należy, że prośba o przywrócenie terminu została złożona w ustawowym siedmiodniowym terminie od dnia ustania przeszkody, tj. choroby pełnomocnika (art. 58 § 2 k.p.a.). Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ II instancji przeprowadzi postępowanie administracyjne mając na uwadze przedstawione wyżej wywody i eliminując dotychczas popełnione uchybienia. W szczególności ustali, jaki był wpływ choroby pełnomocnika skarżącego na sporządzenie odwołania w terminie, uwzględniając przy tym treść zaświadczenia lekarskiego z dnia 20.09.2010r. wystawionego przez lekarza medycyny H.K. Wymienione wyżej naruszenia prawa procesowego, jako że miały wpływ na wynik sprawy, spowodowały konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku oparto o przepis art. 152 p.p.s.a.