II SA/Ke 34/14

WyrokWSA w Kielcach2014-03-12

Skład orzekający: Jacek Kuza, Renata Detka, Sylwester Miziołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów jest uprawniony do ingerencji w zakres prawa własności i przebiegu granic działki w drodze postępowania ewidencyjnego, w sytuacji gdy żądanie dotyczy ustalenia stanu prawnego, a nie jedynie rejestracji danych wynikających z dokumentów ściśle określonych w przepisach?
Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów nie jest uprawniony do ingerencji w zakres prawa własności i przebiegu granic działki w drodze postępowania ewidencyjnego. Postępowanie ewidencyjne ma charakter wyłącznie techniczno-deklaratoryjny i służy rejestracji danych wynikających z dokumentów ściśle określonych w przepisach, takich jak prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne czy ostateczne decyzje administracyjne. Nie może być wykorzystywane do samodzielnego rozstrzygania kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu czy udowadniania praw właścicielskich.
Stan faktyczny
Skarżący P. P. (reprezentowany przez H. P.) wniósł o zmianę w ewidencji gruntów polegającą na wprowadzeniu drogi dojazdowej o szerokości 3m wzdłuż działek nr [...] i [...] od strony północnej działki nr [...] . Organy administracji obu instancji odmówiły wprowadzenia zmian, uznając, że żądanie skarżącego dotyczy ustalenia stanu prawnego, co wykracza poza kompetencje postępowania ewidencyjnego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne ustalenia faktyczne dotyczące protokołu granicznego i pomiaru działki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 marca 2014 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zmiany w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. Decyzją z 27 [...] , znak: WIG[...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. po rozpatrzeniu odwołania P. P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z 8 października 2013 r. odmawiającą wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów obrębu C. gm. J. na mapie ewidencyjnej, polegających na zmianie linii granicznych pomiędzy działką nr [...] , a działkami nr [...] i [...] i pozostawieniu danych aktualnie prowadzonej ewidencji gruntów obrębu C. w zakresie dotyczącym ww. działek bez zmian. W uzasadnieniu organ podał, że H. P. zwróciła się do Starosty Jędrzejowskiego wnioskiem z 26 kwietnia 2013 r. o naniesienie zmiany na mapie ewidencji gruntów obrębu C., w odniesieniu do działek nr [...] i [...] przez wykreślenie zaznaczonej tam drogi o szerokości 3m. Wyjaśniła, że działkę nr [...] "użytkuje przez zasiedzenie", a działkę nr [...] kupiła od Agencji Rynku Rolnego. Na działkach tych znajduje się droga, która wg. wnioskodawczyni nie jest potrzebna żadnemu użytkownikowi sąsiednich działek, gdyż każdy z nich ma dojazd do swojej nieruchomości, zwłaszcza J. J. – użytkownik działki nr [...] , do której można dojechać od strony południowej. Starosta J. ustalił, że H. P. nie jest właścicielem żadnej z działek wymienionych we wniosku. Pismem z 27 maja 2013 r. wezwał skarżącą do uzupełnienia podania poprzez wskazanie interesu prawnego w powyższej sprawie lub przedłożenia stosownego pełnomocnictwa. W piśmie z 3 czerwca 2013 r. H. P. oświadczyła, że od 1998 r. jest użytkownikiem działki nr [...] oraz, że opłaca za nią podatek. Dołączyła decyzje Burmistrza Miasta J. z 25 stycznia 2013 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2013 oraz upoważnienie z 3 czerwca 2013 r. P. P – właściciela działki nr [...] , w którym upoważnił ją do reprezentowania w niniejszej sprawie. W dniu 8 października 2013 r. Starosta [...] wydał decyzję odmawiającą wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów w zakresie wskazanym powyżej. Przed wydaniem decyzji organ nie powiadomił stron o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, jednak z akt sprawy wynika, że H. P. brała czynny udział w tym postępowaniu. Na jej prośbę przedłużono nawet termin załatwienia sprawy w celu umożliwienia jej zapoznania się z materiałem dowodowym i dostarczenia dodatkowych dowodów. W odwołaniu skarżąca dowodziła, że wzdłuż wschodniej granicy działek nr [...] i [...] nie było drogi dojazdowej do działki nr [...] , powołując się na dokumenty załączone do ksiąg wieczystych i podważając dowody przedstawione w sprawie przez organ I instancji. Dołączyła kopie: wniosku z 21 października 2013 r. skierowanego do Prokuratury Rejonowej w J. dotyczącego wszczęcia postępowania w sprawie sfałszowania podpisu jej ojca – M. L. – na "protokole granicznym ustalenia granic działki nr [...] a obecnie [...] ", aktu notarialnego z 24 stycznia 2012 r., notatki służbowej z 19 sierpnia 2013 r., pisma Burmistrza Miasta J. z 5 sierpnia 2013 r., szkicu wyznaczenia projektowanych działek z operatu nr 2653-14/89, szkicu polowego z operatu nr [...], map ewidencyjnych, opisu i mapy z 9 stycznia 1993 r. nr ewid. [...], legitymacji nr [...] wydanej przez Związek Bojowników o Wolność i Niepodległość dla M. L., mapy sytuacyjnej do celów prawnych z 29 marca 2001 r., zwrotnych poświadczeń odbioru wezwania do stawienia się na gruncie w celu ustalenia granic działki nr [...] znajdujących się w operacie nr [...], protokołu granicznego z operatu nr [...], projektu działki [...] z operatu nr [...] wraz ze sprawozdaniem technicznym z tego operatu oraz kopię decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w J. z 3 maja 1976 r. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Inspektor wskazał, że w 1962 r. w rejestrze gruntów założonym dla miejscowości C. gm. J., pod numerem 83 została między innymi wpisana działka nr [...] o powierzchni 2,25 ha, natomiast w rubryce - osoba władająca gruntem - wpisano "[...]". Decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w J. z dnia 3 maja 1976 r. grunty wykazane w rejestrze gruntów w jednostce rejestrowej nr 83 zostały przejęte na rzecz Skarbu Państwa na wniosek W. W. i W. W. w zamian za rentę. Z treści tej decyzji wynika, że W. W. i W. W. byli właścicielami tych gruntów na podstawie aktu własności ziemi z dnia 4 grudnia 1974 r. Na podstawie ww. decyzji w rejestrze gruntów wprowadzono zmianę polegającą na wykreśleniu z jednostki rejestrowej nr 83, między innymi działki nr [...] i wpisaniu jej do pozycji rejestrowej nr 212. W dniu 26 lutego 1982 r. do Składnicy Geodezyjnej Wojewódzkiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych w K., Rejonowy Oddział w J. przyjęto operat pomiarowy nr [...] dotyczący pomiaru uzupełniającego i podziału działki nr [...] , stanowiącej własność Państwowego Funduszu Ziemi. Zleceniodawcą podziału był Urząd Miasta i Gminy w J., a wykonawcą Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych, Rejonowy Oddział w J.. Zgodnie z ww. operatem pomiarowym działkę nr [...] o powierzchni 2,25 ha podzielono na działki nr [...] o powierzchni 0,61 ha i [...] o powierzchni 1,64 ha. Podział zaprojektowano w ten sposób, że działka nr [...] posiadała dostęp do drogi publicznej od północy pasem gruntu o szerokości 3,0 m, między działkami nr [...] i 451. Z protokołu granicznego, znajdującego się w operacie wynika, że przy czynnościach związanych z pomiarem i podziałem działki nr [...] byli obecni właściciele działek sąsiednich tj.: M. P. - właściciel działki nr [...], M. L. - właściciel działki nr 449 oraz W. W., którzy protokół podpisali nie wnosząc żadnych uwag co do wskazanego przez geodetę przebiegu granic działki nr [...] . Na podstawie kopii map ewidencyjnych, znajdujących się w materiale dowodowym ustalono, że wyżej opisanego podziału nie naniesiono na mapę ewidencyjną przyjętą do Składnicy Geodezyjnej Wojewódzkiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych w Kielcach, Rejonowy Oddział w J. w 1963 r. za numerem 2352/ 36/63. Organ stwierdził, że jak wynika z treści aktu notarialnego z dnia 26 marca 2004 r. Rep. A Nr [...] oraz zapisów w rejestrze gruntów nr [...], w dniu 7 maja 1982 r. na mocy umowy sprzedaży sporządzonej w Państwowym Biurze Notarialnym w J. Nr Rep. [...] współwłaścicielami między innymi działki nr [...] stali się G. I K. O. W 1987 r. przeprowadzono odnowę operatu ewidencji gruntów dla obrębu C., gm. J. (nazwanej w zaskarżonej decyzji modernizacją). Nowy operat ewidencyjny został przyjęty do Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Filia Terenowa w J. w dniu 2 lutego 1987 r. pod numerem nr [...]. W trakcie prac związanych z odnowieniem operatu ewidencyjnego zmieniono numerację działek ewidencyjnych. Zgodnie ze skorowidzem zmian numeracji działek, działkę nr [...] oznaczono numerem [...] , natomiast działkę nr [...] oznaczono numerem [...] . W ramach odnowy została wykonana nowa mapa ewidencyjna. W dniu 14 listopada 1989 r. przyjęto do Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej w Kielcach Filia w J. operat pomiarowy nr [...] z podziału działki nr [...] ( dawny numer [...] ). Zleceniodawcą podziału był Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta i Gminy w J.. W zleceniu nr [...] z dnia 23 października 1989r. określono cel i zakres prac. Na podstawie ww. zlecenia wykonawca opracował projekt podziału działki nr [...] , którego celem było wydzielenie działki siedliskowej, tj. pod zabudowaniami. W trakcie prac związanych z podziałem geodeta stwierdził, że na mapie ewidencyjnej nieprawidłowo skartowano działkę nr [...] , co skutkowało również nieprawidłowym wykazaniem powierzchni tej działki. Niezgodność ta dotyczyła błędnego naniesienia na mapie granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...]). Z operatu technicznego stanowiącego dokumentację podziału działki nr [...] wynika, że wzdłuż jej wschodniej granicy przebiega pas gruntu o szerokości 3,0 m należący do działki [...] stanowiący drogę dojazdową. Na okoliczność powyższego podziału w dniu 6 listopada 1989 r. został spisany protokół graniczny, z którego wynika, że obecni na gruncie: M. L. M. P. i przedstawiciel Urzędu Miasta i Gminy w J. – J. L., nie zgłosili żadnych zastrzeżeń co do wyżej określonego przebiegu granic działek, a położenie znaków granicznych było im znane. Wynikiem prac podziałowych wykonanych przez geodetę jest mapa sytuacyjna z projektem podziału działki nr [...] , korygująca wyżej opisane rozbieżności. Po zaewidencjonowaniu operatu w dniu 14 lutego 1989r. pod numerem 2653-14/89, podział ten został wkreślony na matrycę mapy ewidencyjnej znajdującą się w Wojewódzkim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej w J. w sposób prawidłowo odzwierciedlający przebieg granic zarówno działki nr [...] podzielonej na działki nr [...] i nr [...] , jak i granic działki nr [...] . Natomiast na pierworysie mapy ewidencyjnej znajdującej się w Urzędzie Miasta i Gminy w J., ograniczono się jedynie do wkreślenia podziału działki nr [...] , nie korygując przebiegu granicy działki nr [...] . W rejestrze gruntów założonym w 1986 r., w czasie wyżej opisanej odnowy operatu ewidencyjnego obrębu C., w jednostce rejestrowej nr [...] wpisano działkę nr [...] o powierzchni 1,69 ha, a jako jej właściciela wpisano G. O. s. A., na podstawie aktu notarialnego Rep. A 300/82. W jednostce rejestrowej nr [...] wpisano między innymi działkę nr [...] o powierzchni 0,52 ha, a jako jej właściciela Państwowy Fundusz Ziemi. Natomiast w jednostce rejestrowej nr 415 wpisano działkę nr [...] , a jako jej właściciela – W. I W. W., na podstawie decyzji Kierownika WGiGG z dnia 28 listopada 1989 r. Decyzją Wojewody Kieleckiego z dnia 1 czerwca 1995 r. działka nr [...] o powierzchni 0,52 ha została przekazana Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, wraz z innymi działkami przekazanymi tą decyzją. Na mocy umowy sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego z dnia 24 stycznia 2012 r. Rep. A [...], H. i H. małż. P. kupili od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa działkę nr [...] o powierzchni 0,5200 ha. Następnie H. i H. małż. P. na podstawie aktu notarialnego z dnia 17 stycznia 2013 r. Rep. A [...] darowali swojemu synowi P. P. należące do nich nieruchomości, w tym działkę nr [...] . Jak wynika z treści warunkowej umowy sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego z dnia 26 marca 2004 r. Rep. [...] G. O. zmarł, a spadek po nim na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w J. z dnia 24 kwietnia 2003 r. sygn. akt Ns. 147/03 odziedziczyła żona K. O. i dzieci: P. O., A. O., J. O. i T. O.. Z § 3 tego aktu notarialnego wynika, że ww. osoby sprzedały J. S. nieruchomość oznaczoną jako działki nr [...] . Sprzedaż została dokonana pod warunkiem, że Agencja Nieruchomości Rolnych nie wykona prawa pierwokupu w stosunku do opisanej wyżej nieruchomości. Natomiast z treści księgi wieczystej nr [...] wynika, że J. S. został wpisany do tej księgi wieczystej jako właściciel ww. działek na podstawie umowy przeniesienia własności nieruchomości sporządzonej w formie aktu notarialnego z dnia 12 maja 2004 r. Rep. A [...]. W księdze tej znajduje się opis i mapa z dnia 9 stycznia 1993 r. Nr ewid. [...], przedstawiająca przebieg granic między innymi działki nr [...] . W aktualnym rejestrze gruntów obrębu C., w jednostce rejestrowej G. [...] wykazany jest J. J. s. S. I H. jako właściciel działki nr [...] o powierzchni 1,69 ha na podstawie księgi wieczystej KW [...]. W jednostce rejestrowej G. 40 figurują W. i W. małż. W. jako właściciele działki nr [...] na podstawie decyzji WGiGG. Natomiast w jednostce rejestrowej G. [...] figuruje P. P. jako właściciel działki nr [...] o powierzchni 0,52 ha na podstawie aktu notarialnego Rep. A [...]. Dla działki nr [...] Sąd Rejonowy w J. prowadzi księgę wieczystą KW nr [...], w której jako właściciel działki nr [...] wpisany jest P. P.. Z treści tej księgi wynika, że dokumentem przedstawiającym przebieg granic działki nr [...] jest mapa nr [...] z dnia 29 marca 2001 r., znajdująca się w księdze wieczystej KW [...]. Mapa nr ewid. 7/93 znajdująca się w księdze wieczystej nr [...] oraz mapa nr 2653-2001, znajdująca się w księdze wieczystej KW [...] stanowią wyrysy z mapy ewidencyjnej m.in. dla działek z uwidocznieniem działek sąsiednich oraz częścią opisową. Według stanu przedstawionego na tych mapach działka nr [...] nie posiada dostępu do drogi od strony północnej wzdłuż granicy z działkami nr [...] i [...] . Z porównania opisu i mapy nr ewid. 7/93 z operatami podziałowymi nr [...] i nr [...] wynika, że na mapie tej błędnie przedstawiono wschodnią granicę działki nr [...] jako przedłużenie granicy działki nr [...] . Inspektor wskazał, że powyższe mapy wykonano prawdopodobnie na podstawie pierworysu mapy ewidencyjnej, która, jak opisano wcześniej, nie została zaktualizowana po podziale działki nr [...] . W wyniku tego w zbiorze dokumentów ww. ksiąg wieczystych znajdują się mapy, na których nie uwidoczniono “drogi", a która zgodnie ze stanem prawnym i dokumentacją geodezyjną, powinna być uwidoczniona. Organ wyjasnił, że granice działki nr [...] przedstawione na mapie nr [...] znadującej się w księdze wieczystej KW [...], są zgodne z operatem podziałowym. Natomiast błędnie przedstawiono na tej mapie granicę działki nr [...] . Przytaczając treść art 22 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 44 i 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, organ odwoławczy stwierdził, że z materiału dowodowego wynika, że granice działek nr [...] i nr [...] , zarówno na mapie nr 2653-2001, jak i na mapie ewidencyjnej są prawidłowe. Natomiast granice działki nr [...] przedstawione na aktualnej mapie ewidencyjnej są zgodne z dokumentacją geodezyjną, przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzoną w celu podziału nieruchomości. Z treści odwołania wynika, że H. P. występująca w imieniu P. P. użytkuje obecnie trzymetrowy pas gruntu należący do działki nr [...] . Zatem jej żądanie sprowadza się nie tyle do likwidacji "drogi", ile do włączenia spornego pasa gruntu do działek nr [...] 1 i [...] , co jest sprzeczne z dokumentacją geodezyjną dotyczącą wydzielenia tych działek. Zdaniem Świętokrzyskiego Inspektora spełnienie żądania H. P. nie jest możliwe, a w związku z tym stanowisko S. J. zawarte w decyzji z 8 października 2013 r. jest prawidłowe. Organ zwrócił uwagę, że S. J. skierował decyzję do wiadomości Z. P.- właściciela działki nr [...], która jak wynika z akt sprawy, nie była przedmiotem tego postępowania. W trakcie postępowania odwoławczego okazało się, że Z. P. zmarł. Jednak ze względu na to, że nie był on stroną w tym postępowaniu odstąpiono od ustalenia jego następców prawnych. Organ odwoławczy wskazał też, że działka nr [...] będąca przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, stanowi własność W. I W. W.. Skierowana do nich korespondencja została zwrócona z powodu śmierci adresatów, natomiast H. P. oświadczyła, że użytkuje działkę nr [...] i zamierza uzyskać tytuł własności do tej działki w drodze zasiedzenia. W tej sytuacji Starosta J. odstąpił od ustalenia następców prawnych W. i W. W. Inspektor podkreślił, że treść rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji Starosty J. nie narusza praw ewentualnych spadkobierców właścicieli działki nr [...] , bowiem dotyczy odmowy wprowadzenia żądanych zmian. Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożył P. P., reprezentowany przez H. P., wnosząc o uchylenie jej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o uwzględnienie wniosku z 26 kwietnia 2013 r. W uzasadnieniu H. P. podniosła, że nie zgadza się z decyzjami organów obu instancji albowiem przedmiotem ich ustaleń nie mogą być nieprawdziwe okoliczności faktyczne, w tym te związane z protokołem granicznym i pomiarem oraz podziałem działki nr [...] . Wskazała, że na jej wniosek Prokurator Rejonowy w J. pod sygnaturą Ds. [...] "prowadził postępowanie" w sprawie podrobienia podpisu jej ojca M. L. i postępowanie to zostało zakończone odmową jego wszczęcia z uwagi na przedawnienie karalności. W związku z tym złożyła zażalenie do Sądu Rejonowego w J. za pośrednictwem Prokuratora Rejonowego w J.. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, z uwagi na fakt popełnienia przestępstwa w tej sprawie operat graniczny nie może być podstawą do wprowadzenia zmian przez Starostę Jędrzejowskiego w ewidencji gruntów i budynków w obrębie C. gm. J., dotyczących działek nr [...] i [...] i [...] w taki sposób, aby w trybie administracyjnym ustanowić drogę dojazdową do działki nr [...] o szerokości 3m przebiegającą wzdłuż działek [...] i [...] od wschodniej granicy, ponieważ nie mają na tę drogę aktu notarialnego ani decyzji administracyjnej z tych lat tj. od 1981 r. Zarzuciła, że organy I i II instancji nie wzięły pod uwagę znajdującego się w aktach sprawy projektu podziału wykonanego przez geodetę W. W. przyjętego do zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starosty Jędrzejowskiego w dniu 14 listopada 1989 r. pod nr [...], z którego wynika, że do działki nr [...] nie zaprojektowano drogi dojazdowej – projekt podziału zaakceptował Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami. H. P. zarzuciła, że w dacie zakupu działki nr [...] przez H. i H. P. w dobrej wierze w dniu 24 stycznia 2012 r., droga dojazdowa rzekomo przebiegająca przez tą działkę nie istniała, nie było jej w zamówieniu publicznym o ogłoszeniu przetargu na sprzedaż tej działki przez Skarb Państwa – Agencję Własności Rolnych Skarbu Państwa, w księdze wieczystej i akcie notarialnym. Droga ta nigdy nie istniała na gruncie, jej granice nie zostały wyznaczone przez żadnego geodetę i począwszy od 1981 r. do chwili obecnej nikt z właścicieli gruntów sąsiednich ani rodzina P.ch z takiej drogi nie korzystali. Działka nr [...] należąca do J. S. ma dostęp do drogi publicznej od strony południowej całą szerokością i nie ma potrzeby ustanawiania decyzją administracyjną drogi. Wskazała, że z treści księgi wieczystej nr [...] wynika, że J. J. został wpisany jako właściciel działek nr [...] na podstawie aktu notarialnego z 12 maja 2004 r. Rep. A [...], a w księdze tej znajduje się opis i mapa z dnia 9 stycznia 1993 r. [...], przedstawiająca przebieg granic między innymi działki nr [...] . W aktualnym rejestrze gruntów obrębu C., w jednostce rejestrowej G. [...] wykazany jest J. J. jako właściciel działki nr [...] o pow. 1,69 ha na podstawie księgi wieczystej KW [...]. W jednostce rejestrowej G40 figurują W. W. i jej syn W. W. jako właściciele działki nr [...] . Natomiast w jednostce rejestrowej G. [...] figuruje P. P. jako właściciel działki nr [...] o pow. 0,52 ha na podstawie aktu notarialnego Rep. A [...]. Dla działki nr [...] Sąd Rejonowy w J. prowadzi księgę wieczystą nr [...] , w której jako właściciel działki [...] wpisany jest P. P.. Z treści tej księgi wynika, że dokumentem przedstawiającym przebieg granic działki nr [...] jest mapa nr [...] z dnia 29 marca 2001 r. znajdująca się w księdze wieczystej [...]. H. P. podniosła, że mapa nr [...] znajdująca w księdze wieczystej nr KI1J/00015870 oraz mapa nr [...], znajdująca się w księdze wieczystej KW [...] stanowią wyrysy z mapy ewidencyjnej m.in. dla działek z uwidocznieniem działek sąsiednich oraz częścią opisową wg. stanu przedstawionego na tych mapach. Działka nr [...] nie posiada dostępu do tej drogi od strony północnej wzdłuż granicy z działkami nr [...] i [...] . Nie zgodziła się ze stanowiskiem organów, iż brak jest podstaw prawnych i faktycznych do wprowadzenia zmiany na mapy ewidencyjne gruntów nr [...] i [...] przez wkreślenie tam zaznaczonej drogi o szer. 3m wzdłuż działek [...] i [...] od strony północnej działki [...] . Pełnomocnik skarżącego wskazała, że jest użytkownikiem działki nr [...] i w przyszłości będzie się ubiegać o jej zasiedzenie, natomiast działkę [...] w dobrej wierze zakupiła od Gospodarstwa Administracyjno-Handlowego w Kielcach aktem notarialnym Rep. A [...] z 24 stycznia 2012 r., na podstawie którego nabyła tę działkę jak i kopie map / wyrysów pozyskanych z Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w J.. Autorka skargi podniosła, że działka nr [...] w momencie jej kupna posiadała taki sam kształt w aktualnie prowadzonej ewidencji gruntów jak i w momencie jej nabycia. Z treści map, jej zdaniem, wynika, że działka ta nie posiadała żadnego dostępu do drogi publicznej od strony południowej wzdłuż granicy z działkami [...] i [...] od strony wschodniej. Oświadczyła również, że w zbiorze dokumentów przy księdze wieczystej [...] znajdują się mapy, które w swej treści nie zawierają drogi, o którą po 32 latach upomina się J. J., a w dziale III i IV nie jest wpisana żadna służebność w postaci drogi koniecznej o szerokości 3 m. W ocenie H. P., jako właścicieli działki nr [...] , chroni ich rękojmia dobrej wiary ksiąg wieczystych. Jej zdaniem, z aktu notarialnego Rep. A Nr [...] wynika, że J. J. nabył działkę nr [...] o pow. 1,69 ha. W dziale III i IV księgi wieczystej nie ma żadnych wpisów, że ta działka ma dostęp do drogi powiatowej o szer. 3m od strony północnej przez działki [...] i [...] . Wskazała, że na podstawie map i wyrysów dołączonych do akt sprawy Kw [...] oraz aktu notarialnego Rep. A nr [...] i K. O. nabyli działkę nr [...] o pow. 1,69 ha od PFZ. Również w tym akcie brak jest wpisów w dziale III i IV o tym, że działka ta ma dostęp do drogi powiatowej o szer. 3m od strony południowej przez działki [...] i [...] . Mapa z 9 stycznia 1993 r. nie zawiera żadnej drogi dojazdowej. Działka nr [...] ma nadal dostęp do drogi publicznej od strony południowej całą swą szerokością. Zgodnie z tymi mapami, aktem notarialnym i księgami wieczystymi, dziś nikt nie może urządzać drogi do działki nr [...] przez działki nr [...] i [...] od strony wschodniej do strony południowej pasmem szerokości 3m dla J. S. H. P. stwierdziła, że G. O. i J. J. przez 32 lata mieli dokumentację zgodną z mapami, aktami notarialnymi i księgami wieczystymi, z operatem z roku 1989, wyrysami i odrysami, które sporządzili i wymierzyli grunt uprawnieni geodeci. Wskazała, że w październiku 1989 r. geodeta W. W. przeprowadziła ponowny podział fikcyjny działki [...] i "niby potwierdziła" podział przez J. P. z 1981 r. W jej ocenie zarówno jeden jak i drugi operat to "fikcja stworzona tylko na papierze", ponieważ ani w 1981 r., ani w 1987 ani też z 1989 r. projektu podziału nie wymierzono na gruncie. Nie ma na nim i nigdy nie było żadnych śladów stabilizacji punktów geodezyjnych. H. P. wskazała, że do 19 sierpnia 2013 r. nie było nowej mapy z pomiarami gruntu, a nową mapę zobaczyła 11 października 2013 r. w Nadzorze Geodezyjnym w Kielcach. Mapa ta zawierała inną powierzchnię działki [...] . Zarzuciła, iż nie jest prawdziwym stwierdzenie zawarte w decyzji organu I instancji, że na przełomie lat 81/82, gdy geodeta J. P. sporządzał protokół graniczny, był on sporządzony poprawnie i zgodziły się na niego obecne wówczas strony, w tym jej ojciec M. L. i jego stryjeczna siostra W. W., która była niepiśmienna. Podpisy tych osób, w ocenie pełnomocnika skarżącego, zostały sfałszowane. Wskazała, że o tym, iż nie mógł być dokonany pomiar i podział zarówno działki [...] i [...] świadczy fakt, że w miejscu gdzie ta "fikcyjna droga" miałaby przebiegać stał w czasie pomiarów duży budynek gospodarczy – własność W. W. i jej syna W., dalej w tym 3-metrowym pasie rosły drzewa, krzewy, aż do drogi publicznej od strony północnej. Właściciele mieli wjazd i wyjazd na działkę nr [...] od strony zachodniej, dochodzący do stojącego budynku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu albowiem zaskarżonej decyzji nie można skutecznie postawić zarzutu naruszenia prawa materialnego bądź procesowego. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, jeżeli miało lub mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przed przystąpieniem do oceny legalności decyzji objętej skargą konieczne jest przypomnienie istoty ewidencji gruntów i budynków w świetle przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. 2010.193.1287 z późn. zm.) oraz przepisów Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001r. Nr 38., poz. 454 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem wykonawczym. Uregulowania wyżej wymienionych aktów prawnych stanowiły bowiem podstawę prawną zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne celem ewidencji gruntów i budynków jest stworzenie jednolitego dla kraju i systematycznie aktualizowanego zbioru informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. W świetle treści art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy w ewidencji gruntów wskazuje się informacje dotyczące między innymi: - położenia gruntów, ich granic i powierzchni, rodzaju użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, a także oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; - właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – inne osoby prawne i fizyczne, w których władaniu znajdują się grunty lub ich części. W myśl przepisów § 46 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego, dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11 rozporządzenia. Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z: - prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, - opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych, - dokumentacji architektoniczno – budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, - ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów. Nie ulega wątpliwości, że aktualizacja danych w ewidencji dotyczy naniesienia tylko takich zmian, które powstały już po wprowadzeniu do ewidencji danych kwestionowanych (wyrok WSA w Warszawie z dnia 6.03.2006r. sygn. IV SA/Wa 2170/05, Lex nr 222265 oraz wyrok NSA z dnia 10.02.2003r. sygn. II SA 1478/01, Lex nr 156384). W trybie aktualizacji danych nie można zatem uwidaczniać zmian nie objętych nowym zdarzeniem prawnym rozumianym jako zdarzenie powstałe po wprowadzeniu danych do ewidencji . Weryfikowaniu danych już wprowadzonych do ewidencji w zakresie ich zgodności z treścią dokumentów źródłowych stanowiących podstawę wpisu do ewidencji czy zgodności treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym w terenie, służy postępowanie weryfikacyjne, prowadzone z urzędu w odniesieniu do zgodności wpisów z treścią dokumentów źródłowych, co 10 lat, a w odniesieniu do zgodności treści mapy ze stanem faktycznym, co 15 lat (§ 54 rozporządzenia wykonawczego). Sprostowanie zaś błędów i omyłek w ewidencji, a więc wad nieistotnych, odbywa się w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 113 par. 1 kpa, przy czym zmiana granic i powierzchni działki nie dotyczy spraw nieistotnych i nie może być dokonywana w trybie sprostowania (tak w wyroku NSA z dnia 13.05.1999r. sygn. II SA 566/99, Lex nr 46217). Z § 12 rozporządzenia wykonawczego wynika nadto, że prawa podmiotowe właścicielskie do gruntów objętych ewidencją, a także wynikające z użytkowania wieczystego, zarządu lub trwałego zarządu nieruchomościami, użytkowania gruntów państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych oraz dzierżawy zgłoszonej do ewidencji, podlegają uwidocznieniu w ewidencji wyłącznie na podstawie: - wpisów dokonanych w księgach wieczystych, - prawomocnych orzeczeń sądowych, umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali, - ostatecznych decyzji administracyjnych, - dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, - umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Treść § 12 rozporządzenia wykonawczego, enumeratywnie wskazującego podstawy nanoszenia (ewidencjonowania) zmian podmiotowych w ewidencji, odczytywana w powiązaniu z treścią § 46 ust. 2 rozporządzenia określającego przypadki wprowadzania zmian do ewidencji z urzędu, pozwala stwierdzić, że zmiany wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykazy zmian danych ewidencyjnych (§ 46 ust. 2 pkt 2) mogą dotyczyć wyłącznie zmian przedmiotowych (numeracji działek, oznaczenia budynku, czy powierzchni gruntu) i nie mogą uzasadniać zmiany danych w zakresie praw podmiotowych do gruntu. Zapisy zawarte w ewidencji gruntów, dotyczące uprawnień do niego (w tym szczególnie prawa własności), mają charakter informacji pochodnych w stosunku do informacji wynikających ze źródeł wskazanych w § 12 rozporządzenia wykonawczego. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym podkreśla się, że źródeł wpisów praw podmiotowych do gruntu, wskazanych w § 12 rozporządzenia wykonawczego nie można interpretować w sposób dowolny (wyroki NSA z dnia 10.02.2003r. sygn. II SA 1907/01, Lex nr 156364 oraz z dnia 19.03.2003r. sygn. II SA 1018/02, Lex 156374). Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie wielokrotnie też wyjaśniał, że zapisy w ewidencji mają charakter wyłącznie techniczno-deklaratoryjny. Organy ewidencji rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu, budynku lub lokalu. Stąd poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością (tak między innymi wyrok z dnia 17.02.1993r. sygn. II SA1155/92, ONSA 1994/61, wyrok z dnia 16.04.1998r. sygn. II SA 258/98, Lex nr 41288, wyrok z dnia 20.08.1998r. sygn. II SA 766/98, Lex nr 82005)). Ujawniony w ewidencji stan prawny musi być oparty na odpowiednich dokumentach (prawomocnych orzeczeniach sądowych, ostatecznych decyzjach administracyjnych, czynnościach prawnych dokonanych w formie aktów notarialnych, spisanych umowach i ugodach w postępowaniu sądowym i administracyjnym lub innych dokumentach posiadających moc dowodową dla ustalenia prawa własności). Postępowanie ewidencyjne służy ewidencjonowaniu bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach i ma charakter wyłącznie informacyjny. Przenosząc powyższe ogólne uwagi na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że słusznie oba organy przyjęły, że nie ma podstaw prawnych do uwzględnienia żądania P. P., które faktycznie dotyczy określenia zakresu jego prawa własności i nie może być rozstrzygane w drodze postępowania administracyjnego, mającego na celu jedynie rejestrację danych wynikających z dokumentów ściśle określonych w przytoczonych wyżej przepisach. W sprawie bezspornym jest, że działka nr [...] we wsi C. uwidoczniona została przy zakładaniu ewidencji gruntów w latach 60-tych, pod poz. rej. 83. Decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w J. z 3 maja 1976 r. działka ta wraz z innymi działkami wchodzącymi w skład gospodarstwa rolnego W. i W. W., została przejęta na rzecz Państwa za rentę i stała się własnością Państwowego Funduszu Ziemi. W roku 1982 nastąpił geodezyjny podział działki nr [...] na działki nr [...] o pow. 0,61 ha i [...] o pow. 1,64 ha, przy czym działka nr [...] miała dostęp do drogi publicznej od północy pasem gruntu o szerokości 3 m znajdującym się pomiędzy działkami 451 (należącą do M. P.. i [...] . Zleceniodawcą podziału działki nr [...] był Urząd Miasta i Gminy w J., a sporządzony wówczas przez geodetę J. P. operat pomiarowy wpisany został za nr ew. [...] i znajduje się w aktach sprawy. Wynika z niego w sposób nie budzący najmniejszej wątpliwości, że sporna droga weszła w skład nowoutworzonej działki ewidencyjnej nr [...] , przy czym właścicielem zarówno tej działki jak i działki [...] był w dacie podziału Państwowy Fundusz Ziemi. Ustalenia organu wskazują także na fakt, że podziału tego nie naniesiono na mapę ewidencyjną nr [...]. W roku 1987 nastąpiła odnowa operatu ewidencji gruntów, w czasie której dokonano zmiany numeracji działek: działka nr [...] otrzymała numer [...] , a działka nr [...] – oznaczona została numerem [...] . Sporządzono wówczas operat pomiarowy zarejestrowany pod numerem [...]. W aktach sprawy znajdują się kopie map sporządzonych na podstawie tego operatu; na jednej z nich w skład działki o dawnym numerze [...] wchodzi sporna droga (k. 68 akt organu I instancji tom I), a na drugiej kopii mapy - drogi tej nie ma (k. 50 akt organu I instancji, tom I). Błąd skartowania działki nr [...] i [...] , nie uwzględniający podziału dokonanego w 1982r. zauważyła geodeta W. W. sporządzając operat pomiarowy zaewidencjonowany pod numerem [...]. Zleceniodawcą pracy geodezyjnej również był Urząd Miasta i Gminy w J. "w celu przywrócenia działki siedliskowej na własność", przy czym chodziło o działkę oznaczoną numerem [...] (dawny numer [...] ) i jej podział na działki [...] i [...] . Z protokołu granicznego wchodzącego w skład tego operatu wynika, że działka nr [...] graniczyła od wschodu z działką [...] (dawny numer [...] ) czyli faktycznie z drogą dojazdową wydzieloną jako część działki [...] w roku 1982. Szkic podziału działki [...] na działki [...] i [...] uwzględniał operat jednostkowy nr [...], a na projekcie podziału znajduje się adnotacja, że "do działki nr [...] nie projektowano dojazdu, ponieważ działkę tę kupuje sąsiad O. G.", czyli właściciel działki [...] posiadającej dojazd od północy właśnie sporną drogą. Podział ten wkreślony został na matrycę mapy ewidencyjnej – z uwzględnieniem korekty – ale na pierworysie mapy znajdującej się w Urzędzie Miasta i Gminy w J. ograniczono się do uwidocznienia jedynie podziału działki [...] . Podział, o jakim mowa wyżej był podstawą do dokonania obrotu prawnego działkami nr [...] i [...] . Z ustaleń organów wynika, że w roku 1989 właścicielami działki nr [...] stali się W. i W. W. na podstawie decyzji WGiGG Nr [...], zaś decyzją z 1 czerwca 1995r. Wojewoda Kielecki przekazał Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa nieruchomości PFZ, w tym m.inn. działkę oznaczoną numerem [...] , którą następnie aktem notarialnym z 24 stycznia 2012r. sporządzonym w Kancelarii Notarialnej M. K. za Nr Rep. A [...] zakupili H. i H. P. W roku 2013 darowali ją synowi P. P. (akt notarialny z 17 stycznia 2013r. sporządzony w Kancelarii Notarialnej notariusza A. C. w S. za numerem Rep. A [...]). Działka nr [...] stanowiła od 1982 r. własność G. O., a obecnie – J. S.. Jak widać z powyższego, granice działek [...] i [...] wyznaczone zostały podziałem działki [...] , z którego czynności geodezyjne przeprowadziła geodeta W. W. Sporna droga nie wchodziła w skład żadnej z tych działek, gdyż już wcześniej, w roku 1982 – wskutek podziału działki nr [...] – stanowiła część działki [...] , oznaczonej następnie jako działka [...] . Zakresu własności skarżącego nie zmienia fakt, że w księdze wieczystej urządzonej dla nieruchomości, w skład której wchodzi działka nr [...] , jako podstawę oznaczenia nieruchomości wskazano mapę nr [...], której kopia znajduje się w aktach sprawy i która nie uwzględnia podziałów dokonanych w roku 1982 i 1989. Podkreślenia bowiem wymaga, że wpis w dziale I-0 księgi wieczystej nie jest objęty rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych z art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, zaś wpisy w księdze wieczystej danych geodezyjnych ustalających stan prawny nieruchomości mają jedynie znaczenie ujawniające (ustalające, tj. deklaratoryjne) i same nie tworzą prawa, ani nie sanują jego braku, chyba że co innego wynika z wyraźnych przepisów prawa, które nadają wpisowi prawotwórczy charakter (por. uchwałę SN z 4 marca 1994r. II CZP 15/94 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z 19 sierpnia 2009r. III CZP 51/09). Uwzględnienie wniosku skarżącego zmierzałoby zatem do ingerencji w zakres jego prawa własności oraz przebiegu wschodniej granicy działki nr [...] , a do takich działań organy prowadzące ewidencje gruntów nie są uprawnione, na co wskazano już na wstępie niniejszych rozważań. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę jako niezasadną oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło