II SA/Ke 340/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Renata Detka, Protokolant Asystent sędziego Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 września 2008r. sprawy ze skargi J. Ł. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów w zakresie przebiegu linii granicznej między działkami oddala skargę. Decyzją z dnia 28 kwietnia 2008r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego po rozpatrzeniu odwołania J. Ł. od decyzji Starosty z dnia 20 grudnia 2007r., orzekającej o odrzuceniu zarzutów wniesionych przez J. Ł. i R. K. odnośnie przebiegu linii granicznej pomiędzy działkami nr 401/5 i 401/15, położonymi w obrębie [...] gmina [...], przyjętej w trakcie przeprowadzonej w 2007r. w trybie art. 24a ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne, modernizacji ewidencji gruntów, na podstawie art. 7b ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ przytoczył przebieg postępowania i wskazał, że na podstawie art. 24 a ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne Starosta zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie modernizacji ewidencji gruntów i budynków, obejmującej działki o numerach: 401/1, 401/3, 401/5, 401/11, 401/12, 401/13, 401/15, 401/18, 401/19, 401/20, 401/21/, 401/22, 401/23, 401/24, 401/25, 401/26, 401/27, 401/28, 108/1, 108/2 i 381, położone w obrębie [...], gmina [...]. W terminie od 11 czerwca do 29 czerwca 2007r. w siedzibie Starostwa Powiatowego został wyłożony do wglądu osób zainteresowanych projekt operatu opisowo - kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] gmina [...] w zakresie w/w działek. Dokumentacja tego projektu została opracowana w oparciu o art. 4 ust. 1 i art. 20 ust. 1 i 2 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków / Dz. U. Nr 38 poz. 454/. O fakcie tym zainteresowani zostali powiadomieni osobnymi zawiadomieniami. W dniu 16 października 2007r. w Dzienniku Urzędowym Województwa Nr 191 poz. 2783 ukazała się informacja, że projekt operatu opisowo – kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków dla działek 401/1, 401/3, 401/5, 401/11, 401/12, 401/13, 401/15, 401/18, 401/19, 401/20, 401/21/, 401/22, 401/23, 401/24, 401/25, 401/26, 401/27, 401/28, 108/1, 108/2 i 381, położonych w obrębie [...] gmina [...] stał się operatem ewidencji gruntów i budynków. Mieszkańcy wsi [...] zostali pouczeni o możliwości zgłaszania zarzutów w terminie 30 dni od ogłoszenia informacji. Z tego prawa skorzystali J. Ł. i R. K. J. Ł. w dniu 22 października 2007r. złożył pismo, w którym wskazał, że nie zgadza się z "Mapą Modernizacji ewidencji Gruntów i Budynków części Obrębu [...] z dnia 02.07.2007r. Nr ewidencyjny [...] sporządzoną przez geodetę J. T.". Odwołujący się zarzucił, iż z mapy tej wynika, że stanowiąca jego własność działka 401/15, jest przesunięta o około 3 metry poza ogrodzenie na już istniejące działki sąsiadów bez ich wiedzy i zgody, co w efekcie odgradza dostęp do jego działki. Podniósł także , iż w trakcie przeprowadzonej modernizacji nie zostały zamierzone ani naniesione na mapę szczegóły w postaci budynku mieszkalnego, garażu blaszanego oraz ogrodzenia z siatki na metalowych słupkach, co zdaniem J. Ł. świadczy o naruszeniu przez Starostę prawa konstytucyjnego, a zwłaszcza art. "21.1 i art. 64.1.2.3 oraz art. 74.2". Z kolei R. K. w piśmie z dnia 31 października 2007r. wniósł o doprowadzenie do zgodności stanu ewidencji gruntów ze stanem ujawnionym w księdze wieczystej KW 47034. Decyzją z dnia 20 grudnia 2007r. Starosta odrzucił zarzuty wniesione przez J. Ł. i R. K. w zakresie przebiegu linii granicznej pomiędzy działkami nr 401/5 i 401/15 wskazując, że granice tych działek zostały wykazane zgodnie ze stanem prawnym wynikającym z KW [...], o czym świadczy sporządzona w trakcie przeprowadzonej modernizacji mapa przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego z dniu 2 lipca 2007r. Znajdujące się na działce 401/15 budynki nie zostały wykazane, ponieważ nie są to budynki trwale związane z gruntem. W odwołaniu od tej decyzji J. Ł. podniósł, że złożone przez niego zarzuty dotyczą także granicy z działką 401/22, że działkę 401/5 kupił aktem notarialnym w dniu 8 lipca 1997r. od RSP, działka ta została mu okazana przez geodetę w obecności stron i nikt nie rościł pretensji do jej granic. Zarzucił, że jego zdaniem popełniono błędy przy wydzielaniu kolejnych działek z nieruchomości nr 401, które skutkują przesunięciem granicy działki 4011/5 na jego działkę, co dało sporną granicę. Rozpoznając odwołanie organ II instancji ustalił, że w 1992r. dokonano podziału nieruchomości, oznaczonej numerem 401/4, położonej w obrębie [...] stanowiącej własność Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "...". Projekt podziału został zatwierdzony decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 27.07.1992r., natomiast mapa podziału działki 401/4 na działki 401/5 i 401/6 została przyjęta do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno - Kartograficznej w dniu 20.07.1992r. pod nr 238/4/367/92. W oparciu o mapę podziałową oraz akt notarialny z dnia 12 sierpnia 1992r. dla nieruchomości tej została założona księga wieczysta KW Nr 47034, w której w dziale II jako właściciele zostali wykazani M. S. i J. D., a w dziale III ujawniono prawo przejazdu, przechodu i przegonu drogą utwardzoną, biegnącą wzdłuż działek 401/3 i 401/5 na rzecz każdoczesnego właściciela działki 4401/5. Aktem notarialnym z dnia 19 stycznia 2000r. działkę nr 401/5 kupił R. K. Z treści aktu wynika, że nieruchomość w dacie zakupu była zabudowana stacją paliw i metalową wiatą, posiadała betonowy wjazd. Na podstawie tej umowy został ujawniony w księdze wieczystej R. K. W trakcie użytkowania nieruchomości rozbudował on stację paliw, o czym świadczy wydana 10 czerwca 2002r. decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i zezwalająca na rozbudowę. W kolejnych latach nastąpiły dalsze podziały nieruchomości, pierwotnie oznaczonej numerem 401. W 1997r. dokonano podziału działki 401/14, stanowiącej własność Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "..." na działki 401/15 i 401/16. Dokumentacja podziałowa została przyjęta do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu 7.07.1997r. pod nr 2410-7/97. Aktem notarialnym z dnia 8 lipca 1997r. J. Ł. zakupił od RSP w Podlesiu działkę 401/15. Dla tej nieruchomości została założona księga wieczysta KW [...] J. Ł. wielokrotnie zwracał się do Starosty o wykazanie na mapie ewidencyjnej obrębu [...] prawidłowej granicy pomiędzy nieruchomościami oznaczonymi numerami 401/5 i 401/15, gdyż jego zdaniem granica działki 401/5 jest przesunięta o około 3 metry w jego działkę. Przeprowadzona w 2007r. modernizacja ewidencji gruntów miała na celu wyeliminowanie błędów pomiarowych, powstałych w wyniku podziału działki 401. Jak wynika z mapy sytuacyjnej sporządzonej w trakcie modernizacji, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 2 lipca 2007r. pod nr 2410-5/2007, część działki nr 401/5 / wydzielona z działki 401/4/ nakłada się na część działki 401/15 / wydzielonej z działki 401/14/ Nakładająca się powierzchnia wynosi 220 m² i oznaczona jest na mapie sytuacyjnej z modernizacji ewidencji gruntów szafurą w kolorze pomarańczowym. Z uwagi na fakt, iż dla nieruchomości oznaczonej nr 401/5 prowadzona jest księga wieczysta KW [...], a dla nieruchomości oznaczonej numerem 401/15 prowadzona jest księga wieczysta KW [...], występuje nakładka stanu prawnego. Strony postępowania zostały poinformowane stosownym zawiadomieniem o okazaniu w terenie granic obu działek. R. K. wyraził zgodę na proponowaną granicę natomiast J. Ł. pomimo obecności na gruncie nie wziął udziału w czynnościach ustalania granic. W trakcie przeprowadzanej modernizacji ewidencji gruntów dokonano również pomiaru budynków i ogrodzeń trwałych na terenie działek stanowiących teren opracowania. Znajdujące się na działce 401/15 budynki nie zostały wykazane, ponieważ w trakcie wizji lokalnej na gruncie stwierdzono, że nie są one trwale z gruntem związane. Budynki te nie zostały również wykazane w ewidencji założonej w latach 2004-2005. Zarówno J. Ł. jak i R. K. w odwołaniach od przyjętego projektu modernizacji gruntów żądali wykazania granic swoich nieruchomości zgodnie ze stanem wynikającym z założonych dla tych nieruchomości ksiąg wieczystych. Zgodnie z art. 7d ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne do zadań starosty należy w szczególności prowadzenie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym ewidencji gruntów i budynków, gleboznawczej klasyfikacji gruntów i geodezyjnej sieci uzbrojenia terenu oraz dysponowanie środkami powiatowego Funduszu Gospodarki Zasobem Geodezyjnym i Kartograficznym. Zgodnie z § 44 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. prowadzenie ewidencji gruntów i budynków należy do zadań starosty i polega między innymi na utrzymaniu operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Oznacza to, że Starosta jako organ I instancji w sprawach ewidencji gruntów i budynków rejestruje stany podmiotowe i przedmiotowe zmieniające się w czasie, w oparciu o stosowne kolejno powstające dokumenty prawne. Ewidencja gruntów nie tworzy stanów prawnych lecz je rejestruje. Zgodnie z § 12 powołanego rozporządzenia prawa osób do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji gruntów na podstawie wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów zawartych w formie aktu notarialnego, ostatecznych decyzji administracyjnych, dyspozycji zawartych w aktach normatywnych. Jak wynika z dołączonej do akt sprawy mapy sytuacyjnej nr 2410-5/2007, sporządzonej w trakcie modernizacji, granice działek 401/5 i 401/15 są sporne. W części następuje nakładka stanu prawnego, natomiast ogrodzenie znajdujące się po północnej stronie działki 401/15 w rzeczywistości położone jest w działce 401/5, a nie na wspólnej granicy. Zmniejsza to powierzchnię faktycznego użytkowania działki 401/5 o 108 m². Stan ten powoduje, że faktyczna powierzchnia użytkowa działki 401/5 wynosi 2819 m², a działki 401/15 3748 m². W związku z powyższym granice działki 401/5 z działką 401/15 mogą być ustalone w postępowaniu rozgraniczeniowym. Organ odwoławczy wskazał również, że granica działki 401/15 z nieruchomością oznaczoną numerem 401/22 przyjęta w trakcie modernizacji ewidencji gruntów obrębu Zawada, z którą nie zgadza się J. Ł., jest przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego, prowadzonego przez Starostę. W piśmie skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach J. Ł. zawarł dwie skargi: na powyższą decyzję oraz na decyzję z dnia 15 maja 2008r./ oryginał pisma znajduje się w aktach sprawy [...]/. Jeśli chodzi o zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję skarżący zarzucił, że została ona wydana na podstawie sfałszowanych dokumentów, w związku z czym narusza ona art. 21 ust.1 i 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Wskazał, że działkę kupił aktem notarialnym w dniu 8 lipca 1997r. od Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej, działka ta została wytyczona z działki nr 401/4 na podstawie mapy uzupełniającej z dnia 7 lipca 1997r. i tego dnia została wytyczona przez geodetę uprawnionego Z. C. Nieruchomość w dniu wytyczenia nie wychodziła poza ogrodzenie stałe od strony zachodniej i południowej granicy, a od strony wschodniej granica była wytyczona bezpośrednio przy ścianie dawnej chlewni, "co dało w najwęższym miejscu przejazd na działkę główną 5 m". Na dzień dzisiejszy w ogóle nie ma przejścia na jego działkę, co narusza art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zarzucił, iż nie polega na prawdzie twierdzenie, że nie brał udziału przy wykonywaniu czynności modernizacji przez geodetę T. Podniósł również, że Inspektor powołuje się na decyzję o rozbudowie stacji paliw na działce 401/5, z której wynika, że budynek od granicy działki 401/15 winien być usytuowany 17 m od strony północnej, a obecnie jest usytuowany 18,5 m, więc jego granica powinna być przesunięta na działkę 401/5 o 1,5 m. Z protokołu Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wynika, że cały obiekt jest rozbudowany niezgodnie z projektem. Ponadto z aktu oskarżenia sporządzonego przez Prokuraturę Rejonową przeciwko geodecie Z. C. wynika, że posługuje się on podrobionymi dokumentami i bez jego – skarżącego – wiedzy i zgody narusza granice jego działki. W związku z tym J. Ł. domagał się przywrócenia granic działki z dnia zakupu to jest 8 lipca 1997r. oraz wpisania do księgi wieczystej służebności korzystania z drogi, która znajduje się w działce 401/19 dla działek 401/15, 4011/20, 401/21, "co wynika z ustawy". W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. W związku z zarzutem dotyczącym posługiwania się przez geodetę podrobionymi dokumentami organ wskazał, że zarzut ten nie dotyczy granicy między działkami 401/5 i 401/15. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, zadaniem organu prowadzącego ewidencję gruntów jest rejestrowanie aktualnych stanów przedmiotowych i podmiotowych dotyczących nieruchomości gruntowych i budynkowych, natomiast organy te nie są uprawnione do tworzenia nowych stanów prawnych ani też do rozstrzygania sporów własnościowych, w tym w szczególności sporów granicznych. Tymczasem, jak to wynika ze sporządzonej przez geodetę J. T. dla potrzeb modernizacji ewidencji gruntów mapy sytuacyjnej oraz zawartej na niej adnotacji, pomiędzy działkami nr 401/5 i 401/15 istnieje spór graniczny, przy czym na pewnym odcinku granicy doszło do tak zwanej nakładki, co oznacza, iż tytuły własności zarówno J. Ł. jak i R. K. obejmują tę samą część gruntu o powierzchni 220 m² . Jeśli jednak chodzi o ten sporny odcinek granicy to zauważyć należy, iż w wyniku przeprowadzonej w trybie art. 24a ustawy z dnia z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne / tekst jedn. Dz. U. Nr 240 z 2005r. poz. 2027 ze zm./, modernizacji, ten sporny pas gruntu prawie w całości został przyłączony do nieruchomości skarżącego, oznaczonej numerem 401/15. Jeśli natomiast chodzi o granicę biegnącą pomiędzy tymi nieruchomościami w kierunku ze wschodu na zachód, a więc o północną granicę działki 401/15, stanowiącą jednocześnie południową granicę działki 401/5, to jak wynika z tej samej mapy, z punktu widzenia istniejących dokumentów geodezyjnych przebieg granicy nie budzi żadnych wątpliwości. Zarówno bowiem z mapy sporządzonej w 1992r. dla potrzeb wydzielenia działki numer 401/5, stanowiącej obecnie własność R. K. jak i mapy sporządzonej w 1997r. dla potrzeb wydzielenia działki 401/15 stanowiącej własność skarżącego, wynika taki sam przebieg granicy, jaki został przyjęty w czasie modernizacji. Na tym odcinku spór graniczny wynika z faktu, że istniejące ogrodzenie nie jest usytuowane na tej linii, lecz znajduje się na północ od niej, na nieruchomości R. K. Zgodnie z § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. / Dz. U. Nr 38 poz. 454/ dalej zwanego w skrócie rozporządzeniem, przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: 1/ w postępowaniu rozgraniczeniowym 2/ w celu podziału nieruchomości 3/ w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów 4/ w postępowaniu dotyczącym scalenia i wymiany gruntów 5/ na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej 6/ przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków. Geodeta sporządzający mapę dla potrzeb modernizacji przebieg granicy przyjął na podstawie § 36 pkt 2, a więc przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego map podziałów: działki 401/4 w celu wydzielenia z niej działki 401/5, stanowiącej obecnie własność R. K. oraz podziału działki 401/14 w celu wydzielenia z niej działki nr 401/15, należącej do skarżącego. Jak wyżej wspomniano, wspólna granica na tym odcinku, wyznaczona na podstawie obu tych map pokrywa się. Obowiązujące przepisy nie dają podstawy do ustalania w trakcie postępowania ewidencyjnego przebiegu granicy tylko na podstawie istniejącego ogrodzenia. Dlatego też nie mogło być uwzględnione przez organy w trakcie prowadzonego postępowania, zakończonego zaskarżoną decyzją, żądanie J. Ł., aby w ewidencji gruntów wyznaczyć granicę na tym odcinku wzdłuż istniejącego ogrodzenia, zamiast zgodnie z linią wynikającą z map podziałowych i to nawet wówczas, gdyby faktycznie w trakcie wytyczania działki na gruncie w 1997r. geodeta Z. C. pokazał skarżącemu taką właśnie granicę. Odnośnie zawartego w skardze zarzutu, iż geodecie temu zostały postawione zarzuty posługiwania się podrobionymi dokumentami, to jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych aktu oskarżenia oraz wyroku Sądu Rejonowego z dnia 4 października 2007r. [...], geodeta Z. C. podrobionymi dokumentami posługiwał się w 2000r. przy wytyczaniu przebiegu granic działek 401/16 oraz 401/17. Tak więc podejmowane wówczas przez niego czynności dotyczyły innej granicy niż granica będąca przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją. Z urzędu zauważyć należy, iż przed tut. Sądem zawisły dwie inne sprawy, ze skarg, jakie wnieśli J. Ł. / sygn. [...]/ oraz A. R. / [...] / od decyzji wydanej na skutek zarzutów wniesionych przez A. R. Na rozprawie przed sądem skarżący zarzucił, iż "nie zgadzają się wszystkie granice jego działki". W związku z tym wskazać należy, iż przedmiotem badania przez Sąd w niniejszej sprawie może być tylko prawidłowość decyzji z dnia 28 kwietnia 2008r., która to decyzja dotyczy wyłącznie granicy pomiędzy nieruchomością skarżącego, a nieruchomością R. K. W przedmiocie zarzutów odnośnie granicy działki skarżącego z nieruchomością aktualnie oznaczoną numerem 401/22, została wydana odrębna decyzja / również zaskarżona do Sądu, o czym była już mowa/. Natomiast jak to wynika ze sporządzonej dla potrzeb modernizacji gruntów przez geodetę J. T. mapy, pozostałe granice nieruchomości skarżącego, wyznaczone na podstawie mapy sporządzonej w 1997r. dla potrzeb wydzielenia działki 4015/15, pokrywają się na gruncie z istniejącymi ogrodzeniami. Jak zaś sam skarżący podnosi w swojej skardze, ogrodzenia te istniały już w dacie wytyczania jego działki w 1997r., stąd podnoszone w niniejszej sprawie zarzuty dotyczące tych granic są niezrozumiałe. W swojej skardze J. Ł. zawarł również żądanie wpisania do księgi wieczystej prawa korzystania z drogi. Otóż wskazać należy, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm./ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Prowadzenie ksiąg wieczystych, stosownie do art. 23 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece / tekst jedn. Dz. U. Nr 124 z 2001r. poz. 1361 ze zm./ należy do sądów rejonowych, a więc sądów powszechnych. Dlatego też ani sąd administracyjny w niniejszej spawie ani też organy administracji nie są uprawnione do dokonywania takich wpisów. W sprawie tej organy nie mogły także zajmować się kwestią dostępu skarżącego do drogi publicznej, stąd zarzut naruszenia art. 93 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest nieuzasadniony. Mając powyższe na uwadze, jak również i to, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ani też przepisów powołanego wcześniej rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy, i przy jej wydawaniu organ nie naruszył przepisów postępowania w sposób, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy, skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./.