II SA/Ke 340/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.),, Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Asystent sędziego Dorota Pawlicka-Armańska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 września 2009r. sprawy ze skargi F.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu wykonania czynności zmierzających do ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata A. S.- Cz. kwotę 170,80 (sto siedemdziesiąt 80/100) złotych w tym VAT w kwocie 30,80 (trzydzieści 80/100) oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych opłaty skarbowej - tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania F. D. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...], odmawiającej nakazania B. i J. małżonkom K. wykonania czynności zmierzających do ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko w związku z ogrzewaniem budynku mieszkalnego przez kocioł c.o., znajdującego się na działce nr 3534 przy ul. K. w N., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Do wydania tej decyzji doszło na tle następujących okoliczności. W piśmie z dnia [...] skierowanym do Starostwa Powiatowego F.D. domagał się wznowienia postępowania zakończonego wydaniem dla małżonków K pozwolenia na budowę kotłowni oraz orzeczenia przez organ o zaprzestaniu użytkowania tej kotłowni z uwagi na to, że stanowi ona zagrożenie dla osób trzecich. Swoje żądanie uzasadnił tym, że pozwolenie na budowę zostało wydane niezgodnie z decyzją o warunkach zabudowy, która to decyzja nie przewidywała rozbudowy budynku mieszkalnego o kotłownię, a jedynie o inne pomieszczenia. Postanowieniem z dnia [...] Starosta przekazał Burmistrzowi Miasta i Gminy według właściwości wniosek w zakresie "zaprzestania użytkowania kotłowni, która jest zagrożeniem dla środowiska". Organ I instancji odmawiając nakazania małżonkom K wykonania czynności na podstawie art. 363 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska, w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że przeprowadzone oględziny wykazały, że nie występuje negatywne oddziaływanie na środowisko instalacji do ogrzewania budynku mieszkalnego, będącego własnością małżonków K. Kotłownia użytkowana jest zgodne z jej przeznaczeniem. W nowo zakupionym i zamontowanym piecu c.o. spalane jest paliwo stałe – węgiel kamienny i drewno, a więc materiał służący do opalania w ramach zwykłego korzystania z pieca. Nie stwierdzono uciążliwości związanych z eksploatacją w ramach zwykłego korzystania ze środowiska z instalacji lub urządzenia. B. K podczas każdych oględzin, w różnych warunkach pogodowych, rozpalała w piecu. Na żadnych oględzinach nie stwierdzono, żeby dym wpadał w dolne partie istniejących obiektów. Na potwierdzenie sprawności przewodów kominowych oraz wysokości wyprowadzenia komina ponad dach załączono do akt kserokopie kominiarskiego protokołu sprawozdawczo-opiniodawczego. Organ podniósł, że mimo, że eksploatacja nie powoduje uciążliwości B. K dla zminimalizowania oddziaływania spalin na posesję F.D. i zakończenia sporu zadeklarowała zamontowanie na kominie nasady kominowej poprawiającej ciąg przewodu oraz ukierunkowującej wydobywanie spalin z komina. W odwołaniu od tej decyzji F.D. zarzucił, że decyzja ustalająca warunki zabudowy dla rozbudowy budynku mieszkalnego o pomieszczenia mieszkalne została sfałszowana, w związku z czym Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stwierdziło jej nieważność w części dotyczącej rozbudowy istniejącego budynku o kotłownię i klatkę schodową. Mimo to PINB wydał zezwolenie na używanie "sfałszowanej kotłowni". Złożony przez niego wniosek o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę nie został do chwili obecnej załatwiony. Kotłownia jest zagrożeniem życia i zdrowia na działce nr ew. 3535, "powoduje ograniczenie tej działki i wpływa na wykonywanie praw własności oraz środowiska", ponieważ komin tej kotłowni wybudowany jest w odległości 5 metrów od okien i drzwi wejściowych do jego mieszkania. Utrzymując decyzję organu I instancji w mocy Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 363 ustawy Prawo ochrony środowiska, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać osobie fizycznej eksploatującej instalację w ramach zwykłego korzystania ze środowiska lub eksploatującej urządzenie, wykonanie w określonym czasie czynności, zmierzających do ograniczenia ich negatywnego oddziaływania na środowisko. Określenie "negatywne oddziaływanie na środowisko" oznacza oddziaływanie prowadzące do ujemnych skutków, niekoniecznie oznaczające działanie niezgodne z prawem. Oznacza to, że nawet zgodna z prawem emisja substancji zanieczyszczających do powietrza może powodować negatywne konsekwencje dla środowiska. To zaś, czy takie negatywne oddziaływanie faktycznie występuje oraz czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 363, powinno zostać ustalone w fazie postępowania wyjaśniającego. W ocenie organu odwoławczego Burmistrz Miasta podjął wszelkie działania niezbędne do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. W szczególności zostały dwukrotnie przeprowadzone oględziny, które wykazały, iż budynek mieszkalny małżonków K ogrzewany jest nowym piecem c.o., znajdującym się w kotłowni domu, a jako paliwo używany jest węgiel kamienny i drewno. Przeprowadzone w różnych warunkach pogodowych oględziny nie potwierdziły, aby dym z komina wpadał w dolne partie istniejących obiektów, a tym samym nie stwierdzono negatywnego oddziaływania wydobywającego się z komina dymu na środowisko. Przewody kominowe są sprawne i wyprowadzone ponad dach, co wynika z dołączonych do akt protokołów sprawozdawczo – opiniodawczych z 2007 i 2008r. Również inna sąsiadka, właścicielka posesji nr 2 stwierdziła, że nie odczuwa żadnej uciążliwości spowodowanej przez kotłownię, znajdującą się na działce małżonków K. Skoro sporny piec wykorzystywany jest do okresowego ogrzewania budynku, co związane jest ze zwykłym korzystaniem ze środowiska i nie stwierdzono, aby ta instalacja negatywnie wpływała na środowisko, zasadnie organ I instancji uznał, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania dyspozycji art. 363 ustawy prawo ochrony środowiska. Kolegium dodatkowo wskazało, ze odwołujący się może dochodzić swoich roszczeń w postępowaniu cywilnym. Zgodnie bowiem z art. 222 § 2 kc przeciwko osobie, która narusza własność w inny sposób aniżeli przez pozbawienie właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą przysługuje właścicielowi roszczenie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i o zaniechanie naruszeń. W skardze na tę decyzję, domagając się uchylenia zarówno jej jak i decyzji organu I instancji, F.D. ponownie podniósł zarzuty dotyczące decyzji ustalającej warunki zabudowy, wskazując, że została ona sfałszowana, bowiem doręczona jemu decyzja nie zawierała zapisu dotyczącego budowy klatki schodowej i kotłowni. Podniósł, że nie zgadza się z ustaleniami zapisanymi w protokołach oględzin, że wydobywający się z komina dym nie utrudnia mu korzystanie z pomieszczeń mieszkalnych czy też podwórka i tarasu. Zarzucił, że treść protokołu została spisana tak, aby udowodnić za wszelką cenę, że komin wybudowany w oparciu o sfałszowaną decyzję nie przeszkadza. Podniósł, że skoro komin jest usytuowany w odległości 5 metrów od jego mieszkania to odległość ta jest zbyt mała i musi mieć niekorzystny wpływ na bezpośrednie sąsiedztwo. Zarzucił również, że małżonkowie K nic nie robią w kierunku zamontowania kołnierza kominowego, który kierowałby dym w inną stronę, z tym, że jego zdaniem kołnierz ten i tak w niewielkim stopniu zlikwiduje fakt, że dym nadal będzie przedostawał się na jego podwórko i do jego mieszkania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim wskazać należy, iż jak wynika z oświadczeń składanych przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego i podtrzymanych na rozprawie przed sądem, domaga się on nakazania małżonkom K dokonania rozbiórki komina. Tymczasem zgodnie z art. 363 ustawy z dnia z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska ( tekst jednolity Dz. U. Nr 25 za 2008r. poz. 150 ze zm.), zwanej dalej ustawą, właściwy organ może w drodze decyzji nakazać osobie fizycznej, której działalność negatywnie oddziałuje na środowisko, wykonanie w określonym czasie czynności, zmierzających do ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko. W doktrynie przyjmuje się, iż w zakresie obowiązków, o jakich mowa w art. 363 ustawy nie mieści się nakazanie zaprzestania eksploatacji określonego urządzenia lub instalacji ( por. komentarz Krzysztofa Gruszeckiego do art. 363 ustawy LEX, 2008, wyd. II). Tym bardziej w związku z tym brak jest podstaw do uznania, iż na podstawie tego przepisu organ mógłby nakazać rozbiórkę obiektu. Żądanie F.D. jest wynikiem wcześniejszego nieprawidłowego działania organu, który wydając na wniosek małżonków K decyzję ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji, polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego, w decyzji przesłanej skarżącemu nie zamieścił rozstrzygnięcia, iż obejmuje ona również budowę kotłowni, podczas gdy egzemplarz otrzymany przez inwestorów takie rozstrzygniecie zawierał i w oparciu o tę decyzję małżonkowie K następnie uzyskali pozwolenie na budowę, obejmujące także między innymi kotłownię. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji ustalającej warunki zabudowy w części dotyczącej między innymi kotłowni, co było podstawą do wniesienia przez skarżącego – jak to wynika z jego twierdzeń-wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na rozbudowę. Postępowanie w sprawie wznowienia nie zostało zakończone. Skoro skarżący uważa, że w tym miejscu w ogóle nie może stać komin, stanowiący część kotłowni, to winien ewentualnie w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę tę okoliczność podnosić. W niniejszej sprawie, o czym była już mowa, nie można skutecznie domagać się od organu, aby nakazał rozbiórkę obiektu budowlanego. W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego uznać należy, iż prawidłowo również organy uznały, iż brak jest podstaw do nakazania właścicielom kotłowni wykonania na podstawie art. 363 ustawy określonych czynności. Przeprowadzone w rożnych warunkach pogodowych oględziny nie wykazały, aby dym z komina wlatywał bezpośrednio do pomieszczeń mieszkalnych należących do skarżącego czy też uniemożliwiał korzystanie przez niego z podwórka. F.D. tej okoliczności nie udowodnił, zaś podnoszone w skardze zarzuty dotyczące prawidłowości sporządzonych z oględzin protokołów są gołosłowne. Z ustaleń organów wynika ponadto, że małżonkowie K do opalania stosują węgiel i drewno, a więc dozwolone materiały opałowe, sama zaś instalacja kominowa odpowiada wymogom w zakresie wyprowadzenia komina ponad dach. Dodatkowo wskazać należy, iż w sytuacji, gdy toczy się postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, rozstrzygniecie, jakie może zapaść w tym postępowaniu wznowieniowym bądź wszczętym następnie przez organy nadzoru budowlanego postępowaniu legalizacyjnym może być dalej idące, aniżeli rozstrzygniecie, jakie mogłoby zapaść na podstawie art. 363 ustawy. "W państwie prawa za niedopuszczalne należałoby uznać postępowanie organów administracji, z których jeden nakazywałby wykonanie czynności zabezpieczających, a drugi po wykonaniu nakazanych prac zakazywałby prowadzenia działalności lub nakazałby rozbiórkę obiektów, w których wcześniej zostały wykonane czynności zabezpieczające" ( por. powołany wyżej komentarz do art. 363 ustawy Prawo ochrony środowiska). Mając na uwadze wszystkie wyżej przytoczone okoliczności należało stwierdzić, że skarga nie zawiera uzasadnionych zarzutów. Skoro zaś Sąd z urzędu nie dopatrzył się żadnych podstaw do uchylenia decyzji bądź stwierdzenia jej nieważności, skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 października 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Na podstawie art. 250 tej samej ustawy w zw. z § 19 i § 18 ust. 1 pkt 1 "c" oraz § 2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.) Sąd przyznał ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi wynagrodzenie w łącznej wysokości 187,80 złotych, uwzględniając to, iż jak wynika ze złożonego przez niego na rozprawie oświadczenia, jego mocodawca zapłacił mu kwotę 100 zł. Na przyznaną kwotę składa się pozostała niezapłacona część opłaty w wysokości 140 zł, VAT od tej kwoty w wysokości 30,80 zł oraz wydatki związane z uiszczeniem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.