II SA/Ke 342/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia NSA Anna Żak, Protokolant, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 czerwca 2012r. sprawy ze skargi B.K. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez B. K., na podstawie art. 134 w związku z art. art. 123 i art. 129 § 2 k.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]. Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktyczny i prawnym: Decyzją z dnia [...] organ pierwszej instancji nie stwierdził u K. K. choroby zawodowej: nowotworu złośliwego powstałego w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi – raka płuc, wymienionego w pozycji 17.1 wykazu chorób zawodowych, zawartego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869). Decyzja została doręczona B. K.– żonie zmarłego K. K. - w dniu 16 sierpnia 2011r. (zwrotne poświadczenie odbioru podpisane przez córkę A. K.). Odwołanie od decyzji B. K. złożyła osobiście w organie I instancji w dniu 31 sierpnia 2011r., które nie zostało przez nią podpisane. Organ odwoławczy wydał postanowienie w dniu [...], w którym stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Odwołanie wniesione zostało bowiem po upływie 14-dniowego terminu od daty doręczenia B. K. zaskarżonej decyzji z dnia [...], określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Termin ten upłynął w dniu 30 sierpnia 2011r. Rozpoznając skargę B. K. na postanowienie z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 1 grudnia 2011r. sygn. akt II SA/Ke 724/11 uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd zarzucił, że organy obu instancji nie zauważyły, że odwołanie od decyzji z dnia [...] nie zostało podpisane przez B. K., zaś skarżąca nie została, zgodnie z przepisem art. 64 § 2 k.p.a. wezwana do usunięcia braku pisma pod rygorem stwierdzenia niedopuszczalności tego odwołania. Sąd podniósł, że zagadnienie skutków nieuzupełnienia w zakreślonym terminie braków odwołania zostało szczególnie i odmiennie, niż to stanowi art. 64 § 2 in fine k.p.a. uregulowane w art. 134 k.p.a., co determinowało rygor wezwania. Niezastosowanie przez organ II instancji wskazanych przepisów spowodowało przedwczesne stwierdzenie przez organ uchybienia terminu do wniesienia odwołania, co mogło ewentualnie nastąpić dopiero po usunięciu jego braku polegającego na niepodpisaniu odwołania. Tylko bowiem nieobarczone brakami odwołanie może być przedmiotem oceny organu odwoławczego z punktu widzenia zachowania, bądź uchybienia terminu do jego wniesienia. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, realizując zalecenia zawarte w wyroku z dnia 1 grudnia 2011r. wezwał B. K. do usunięcia braku formalnego, poprzez podpisanie wniesionego w dniu 31 sierpnia 2011r. odwołania od decyzji z dnia [...] o braku podstaw do stwierdzenia u jej zmarłego męża K. K. choroby zawodowej. W dniu 16 marca 2012r. B. K. podpisała w siedzibie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego odwołanie, składając jednocześnie oświadczenie o wykonaniu powyższej czynności. Postanowieniem z dnia [...] organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, z uwagi na fakt, że pomimo prawidłowego pouczenia zawartego w decyzji organu I instancji strona nie wniosła odwołania w terminie 14 dni, określonym w treści art. 129 § 2 k.p.a. Odwołanie wniesiono w dniu 31 sierpnia 2011r., zaś termin upłynął w dniu 30 sierpnia 2011r. Strona nie wniosła o przywrócenie jej terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] podniósł także, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jego stwierdzenia organ nie może przystąpić do merytorycznego rozpoznania wniesionego odwołania, lecz musi wydać postanowienie zgodne z art. 134 k.p.a., który jest przepisem o charakterze bezwzględnie obowiązującym. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] wniosła B. K., domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu podała, że była wezwana do podpisania odwołania i w trakcie tej czynności nie była pouczona o konieczności złożenia ponownego wniosku o przywrócenie terminu oraz o skutkach niedotrzymania procedury administracyjnej przewidzianej dla przywrócenia terminu. Zdaniem skarżącej, postępowanie organu zmierzające do szybkiego zakończenia postępowania na etapie badania informacyjnego, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia problemu godzi w zasadę zaufania obywateli do organów administracji, narusza praworządność interesów obywatelu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym, stosownie do § 2 powołanego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, tj. zarówno prawem materialnym, jak i procesowym. Przedmiotem skargi jest postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania i tylko w tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny jest władny wypowiedzieć się, czy postanowienie to jest zgodne z prawem. Na wstępie należy podnieść, że organ odwoławczy w postępowaniu wstępnym podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia odwołania – jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bowiem bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Natomiast rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). W sprawie niniejszej Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny ustalał, czy odwołanie zostało wniesione przez B. K. w ustawowym terminie i swoje stanowisko wyraził w postanowieniu z dnia [...]. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia pod względem jego legalności uznać należy, że nie narusza ono prawa. Organ słusznie zauważył, że w decyzji z dnia [...], stosownie do wymogów art. 107 § 1 k.p.a. zawarte zostało pouczenie o prawie strony do wniesienia odwołania do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego za pośrednictwem organu wydającego decyzję, tj. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji (art. 129 § 2 kpa). Zgodnie z treścią art. 57 § 1 i § 5 k.p.a., jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło, zaś upływ ostatniego z wyznaczonej liczby 14 dni uważa się za koniec terminu. Bezspornym jest, że decyzja z dnia [...] została skarżącej doręczona dnia 16 sierpnia 2011r. (k. 69 akt administracyjnych). Termin do wniesienia odwołania upływał zatem dnia 30 sierpnia 2011r. (wtorek). Tymczasem B. K. odwołanie wniosła osobiście do organu I instancji dnia 31 sierpnia 2011r. (k. 79-80 akt administracyjnych), a więc po upływie ustawowego terminu. Skarżąca nie składała wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Podnieść należy, że jedynie przy rozpoznaniu takiego wniosku organ ma obowiązek rozważać okoliczności uzasadniające uchybienie terminu, wskazane przez stronę, która uchybiła terminowi. Uznać zatem należy, że postanowienie z dnia [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, stwierdzające na podstawie art. 134 k.p.a. uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest zgodne z prawem. Należy podnieść także, że zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270.j.t.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 grudnia 2011r. sygn. akt II SA/Ke 724/11 podniósł, że stwierdzenie przez organ uchybienia terminu do wniesienia odwołania mogło ewentualnie nastąpić dopiero po usunięciu jego braku polegającego na niepodpisaniu odwołania. Wobec tego, że skarżąca uzupełniła ten brak i w dniu 16 marca 2012r. podpisała w siedzibie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego odwołanie, złożone dnia 31 sierpnia 2011r., organ prawidłowo przystąpił do zbadania dotrzymania terminu ustawowego, określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Wobec tego, że termin nie został zachowany, zaś skarżąca nie złożyła wniosku o jego przywrócenie zachodziła podstawa do zastosowania przepisu art. 134 k.p.a., czyli stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Nie jest zasadny zarzut skarżącej, że w trakcie podpisania odwołania "nie była pouczona o konieczności złożenia ponownego wniosku o przywrócenie terminu oraz o skutkach niedotrzymania procedury administracyjnej przewidzianej dla przywrócenia terminu". Odwołanie można złożyć tylko raz, i tej czynności skarżąca dokonała w dniu 31 sierpnia 2011r., natomiast dnia 16 marca 2012r. uzupełniała tylko jego brak formalny. Poza tym wniosek o przywrócenie terminu można złożyć w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 58 § 2 k.p.a.), zaś przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku jest niedopuszczalne (art. 58 § 3 k.p.a.). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270.j.t.) oddalił skargę.