II SA/Ke 343/24

WyrokWSA w Kielcach2024-08-28

Skład orzekający: Krzysztof Armański, Beata Ziomek, Agnieszka Banach

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie o stwierdzenie choroby zawodowej z powodu niezachowania przez stronę terminu do złożenia wniosku o wznowienie, liczonego od dnia dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wznowienia postępowania, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że złożyła wniosek o wznowienie w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Ciężar dowodu dochowania tego terminu spoczywa na stronie, a sama świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznych nie jest równoznaczna z dowiedzeniem się o tych okolicznościach w rozumieniu przepisów o wznowieniu postępowania.
Stan faktyczny
Strona A. B. złożyła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego stwierdzenia choroby zawodowej (boreliozy), domagając się uwzględnienia okresu narażenia zawodowego w czasie pracy w zakładach pracy. Organy administracji odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że strona nie wykazała, aby złożyła wniosek w ustawowym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę strony na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Agnieszka Banach, po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Świętokrzyskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Kielcach z dnia 14 maja 2024 r. znak: NSPiNCH.906.1.1.2024 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę. Postanowieniem z 14 maja 2024 r. znak: NSPiNCH.906.1.1.2024 Świętokrzyski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Kielcach (zwany dalej "ŚPWIS") utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kielcach ("PPIS") z 12 lutego 2024 r. znak: SE IIIa-413/49/18 o odmowie wznowienia postępowania z wniosku A. B. z dnia 15 maja 2023 r. w przedmiocie choroby zawodowej pod postacią choroby zakaźnej lub pasożytniczej albo ich następstw: boreliozy, wymienionej w pozycji 26 wykazu chorób zawodowych określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1836), dalej jako "rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych". W uzasadnieniu wydanego postanowienia ŚPWIS wyjaśnił, że w dniu 6 lutego 2019 r. PPIS, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie o ustalenie u A. B. choroby zawodowej: choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa - borelioza, wymienionej w poz. 26 wykazu chorób zawodowych określonego w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych, wydał decyzję nr SE IIIa-413/49/18 o stwierdzeniu choroby zawodowej. Decyzję strona postępowania otrzymała w dniu 7 lutego 2019 r. i zrzekła się prawa do wniesienia odwołania, o czym poinformowała pismem z dnia 11 lutego 2019 r. Rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym ocenę narażenia zawodowego sporządzoną przez przedstawiciela PPIS oraz orzeczenie lekarskie wydane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Kielcach. W treści orzeczenia jednostka orzecznicza I stopnia, w miejscu gdzie należy podać pełną nazwę rozpoznanej choroby zawodowej wskazała: "zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa; borelioza", w uzasadnieniu orzeczenia podając, iż w wywiadzie pacjent zgłosił pokąsanie przez kleszcze w czasie prac w gospodarstwie rolnym, a konsultujący specjalista chorób zakaźnych potwierdził rozpoznanie boreliozy pochodzenia zawodowego. W dniu 5 lipca 2023 r., w związku ze złożonym przez A. B. wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego i uwzględnienie w decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej wystąpienia narażenia zawodowego na powstanie boreliozy również w okresie pracy zawodowej, PPIS zawiadomił stronę o wszczęciu na postawie art. 61 § 1 i 4 k.p.a. postępowania administracyjnego dotyczącego wznowienia sprawy. Pismem z dnia 22 sierpnia 2023 r. PPIS wezwał A. B. do sprecyzowania w terminie 7 dni jakie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody wyszły na jaw, a istniały w dniu wydania decyzji z 6 lutego 2019 r., oraz do określenia terminu, w którym wnioskodawca dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W piśmie z dnia 2 września 2023 r. A. B. wyjaśnił, iż podczas badania przez konsultanta WOMP został poinformowany o występowaniu u niego nie tylko boreliozy wczesnej, ale też późnej - co według wnioskodawcy oznacza, że został wielokrotnie ukąszony przez kleszcze w przeszłości, przy czym trudno ustalić czas, miejsce oraz ilość takich zdarzeń. Ponadto w przedmiotowym piśmie A. B. podniósł zarzuty do decyzji, a także wskazał na istnienie przesłanek wznowienia postępowania ujętych w art. 145 § 1 i 5 k.p.a. poprzez ustalenie stanu faktycznego i wydanie decyzji w oparciu o fałszywe dowody, tj. wykazanie boreliozy późnej, które nie jest tożsame z istnieniem tej choroby (wadliwe określenie stanowi fałszywy dowód), podniósł również istnienie okoliczności stwierdzenia nieważności decyzji w części dotyczącej niewłaściwego określenia choroby zawodowej – boreliozy. Ponadto ww. wniósł o zweryfikowanie treści decyzji PPIS poprzez wykazanie boleriozy wczesnej powstałej w gospodarstwie rolnym i boreliozy późnej powstałej w narażeniu w zakładach pracy i gospodarstwie rolnym rodziców wnioskodawcy. Dostrzegając ww. argumenty strony, pismem z dnia 6 października 2023 r. PPIS poinformował stronę o zamiarze zawieszenia wszczętego postępowania administracyjnego w przedmiocie wznowienia postępowania z jego wniosku, do czasu zakończenia postępowania nieważnościowego. Kolejno PPIS postanowieniem z dnia 10 października 2023 r. zawiesił wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiocie wznowienia postępowania z wniosku A. B. i przekazał akta sprawy ŚPWIS celem przeprowadzenia postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji PPIS z dnia 6 lutego 2019 r. ŚPWIS, po przeanalizowaniu wniosku A. B., stwierdził iż nie zawiera on w swej treści żądania dotyczącego wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji i zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku, tj. sprecyzowania treści żądania. W dniu 13 listopada 2023 r. A. B. skonkretyzował treść żądania poprzez złożenie podania o wznowienie postępowania i ustalenie właściwego okresu narażenia zawodowego z uwzględnieniem zakładów pracy w których istniało narażenie na powstanie boreliozy późnej. W związku z powyższym zgodnie z art. 148 k.p.a. ŚPWIS przekazał do PPIS podanie A. B. zgodnie z właściwością. PPIS podjął z urzędu zawieszone postępowanie administracyjne w przedmiocie wznowienia postępowania z wniosku strony. Następnie, mając na względzie treść art. 145 k.p.a., pismem z dnia 3 stycznia 2024 r. wezwał A. B. do wskazania istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które wyszły na jaw, a istniały w dacie wydania decyzji, stanowiących podstawę do wznowienia postępowania oraz do określenia terminu, w którym dowiedział się o powyższych okolicznościach. W piśmie z dnia 15 stycznia 2024 r. ww. podtrzymał argumenty podniesione w poprzednich pismach oraz wniósł o dokonanie weryfikacji decyzji PPIS poprzez uzupełnienie ustalonego okresu narażenia o okres pracy zawodowej w miejscach pracy, w których takie narażenia występowały. W dniu 12 lutego 2024 r. PPIS wydał w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. postanowienie o odmowie wznowienia postępowania w przedmiocie choroby zawodowej. W uzasadnieniu wskazał, iż A. B. na żadnym etapie postępowania nie wskazał organowi daty, w której dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania w postaci istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub nowych dowodów. Nadto w ocenie organu I instancji termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. upłynął w dniu 7 marca 2019 r. (odbiór decyzji nastąpił 7 lutego 2019 r.), stąd wniosek strony z dnia 15 maja 2023 r. (data wpływu 17 maja 2023 r.) został złożony po upływie terminu przewidzianego w art. 148 k.p.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie A. B. nie zgodził się z jego rozstrzygnięciem i wniósł o uznanie zaistniałych okoliczności stanowiących przesłanki wznowienia postępowania i zweryfikowania decyzji z dnia 6 lutego 2019 r. o faktyczny okres narażenia zawodowego. ŚPWIS, po przeanalizowaniu całości akt sprawy, stwierdził, że w przypadku żądania wznowienia postępowania na wniosek, tak jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, to strona ma obowiązek po pierwsze powołać konkretną podstawę wznowienia, tak aby możliwe było zbadanie sprawy w tym zakresie, a po drugie wykazać jej zaistnienie oraz termin powzięcia o niej wiedzy, co warunkuje skuteczność zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a. Zdaniem organu odwoławczego PPIS wypełnił ciążące na nim obowiązki i przeprowadził postępowanie wyjaśniające w zakresie ustalenia okoliczności zachowania przez stronę terminu. Niejednokrotnie, w tym w piśmie z dnia 31 maja 2023 r., wezwał stronę do przedstawienia okoliczności, które zaistniały i mogą być podstawą do wznowienia postępowania, jak też o określenie daty, w której strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. W odpowiedzi z dnia 11 czerwca 2023 r. strona wskazała, iż w dniu 15 maja 2023 r. pozyskała wiedzę ze stron internetowych orzecznictwa sądowego, która to wiedza według strony stanowi podstawę do uzupełnienia w decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej, narażenia zawodowego o warunki pracy występujące w okresach pracy zawodowej, w których można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że doszło w tych warunkach do ukąszenia przez kleszcze. W ocenie organu nie sposób uznać terminu uzyskanej przez wnioskodawcę wiedzy co do znaczenia okoliczności faktycznych stanowiących podstawę wznowienia, za okoliczność faktyczną, czy nowy dowód w sprawie, które uprawniałyby go do skutecznego i terminowego wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem. Pojęcie nowej okoliczności nie jest bowiem tożsame z pojęciem nowego dowodu. Dowód musi istnieć w dacie wydania decyzji, aby mógł stanowić podstawę do jej wznowienia. Nowym dowodem w sprawie nie może być sam proces myślowy, wnioskowanie, związek między różnymi okolicznościami faktycznymi czy też związek z przepisami prawa bądź jego wykładnią. Nadto organ zauważył, że strona powołała się na opinię biegłego sądowego z zakresu chorób zakaźnych, z której wynika odmienny od ustalonego okres narażenia, tj. 1965 do 2018 r., dołączając dwie strony kserokopii, każda o nr 2, bez nazwy dokumentu, przy czym jedna strona opatrzona została pieczęcią: "Biegły sadowy w zakresie chorób zakaźnych dr n. med. S. G. K.". Z treści tej opinii wynika, iż sporządzona została w 2021 r. na potrzeby postępowania prowadzonego przez Sąd Rejonowy w Kielcach. ŚPWIS podkreślił, że dla zachowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., istotna jest data w której strona dowiedziała się o nowym dowodzie, a nie w którym podjęła czynności dotyczące ustalenia treści dowodów, do których przeprowadzenia nie jest umocowana prawnie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że termin ten liczony jest od dnia uzyskania informacji o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym strona powzięła informację, że okoliczność ta może stanowić podstawę wznowienia postępowania. Zachowanie przez stronę terminu musi być przy tym przez nią udowodnione (a nie tylko uprawdopodobnione), co w tym przypadku nie nastąpiło. Pomimo kierowanych przez organ I instancji do strony pism z 31 maja 2023 r., 22 sierpnia 2023 r., 3 stycznia 2023 r., A. B. nie wykazał, by powziął informację o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania w terminie uprawniającym go do skutecznego wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania. Nie podał również wprost, w oparciu o którą przesłankę wznowienie tego postępowania miałoby nastąpić. Organ podniósł, że etap wstępny postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego jest etapem, który obejmuje jedynie badanie formalnoprawnej dopuszczalności wznowienia i kończy się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania albo odmowie jego wznowienia. Badanie to polega na ustaleniu, czy strona domaga się wzruszenia w trybie nadzwyczajnym decyzji ostatecznej istniejącej w obrocie prawnym, czy wniosek o wznowienie opiera się na którejś z ustawowych przesłanek z art. 145 lub 154a k.p.a., czy w świetle twierdzeń w nim zwartych został złożony przez podmiot uznający się za stronę postępowania oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminów wymienionych w art. 148 k.p.a. W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne w przedmiocie wznowienia postępowania z wniosku A. B. zostało zakończone już na wstępnym etapie z uwagi na niespełnienie ostatniej ze wskazanych wyżej przesłanek, tj. niezachowania przez stronę terminu do wystąpienia z tego rodzaju wnioskiem. Co więcej, realizując zasadę dwuinstancyjności postępowania, ŚPWIS, celem weryfikacji zachowania przez stronę terminu do wniesienia odwołania, przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w trakcie którego zwrócił się do Sądu Rejonowego w Kielcach o udzielenie informacji istotnych dla sprawy. Sąd ten wskazał w piśmie z dnia 17 kwietnia 2024 r., iż opinia biegłego sądowego z zakresu chorób zakaźnych dr n. med. S. K. została A. B. doręczona w dniu 4 października 2021 r., opinię uzupełniającą doręczono w dniu 4 kwietnia 2022 r., zaś wyrok w sprawie został wydany w dniu 23 listopada 2022 r. Uwzględniając powyższe organ stwierdził, że choć podziela stanowisko wyrażone przez PPIS w zakresie uchybienia wspomnianemu terminowi, to jednak wskazuje, że w jego ocenie termin ten upłynął najpóźniej z upływem miesiąca od dnia wydania przez Sąd wyroku w I instancji sprawie, w której wnioskodawca był stroną, tj. 23 grudnia 2022 r. Żądanie wznowienia postępowania wniesione po upływie terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., stanowi przeszkodę wznowienia postępowania i zmusza organ do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., tj. do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Uwzględniając powyższe, zdaniem organu II instancji PPIS słusznie uznał, że A. B. nie wykazał, aby złożony przez niego wniosek został złożony w terminie. Także zgromadzone w tej sprawie materiały i dowody nie pozwalają uznać, że termin, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. został zachowany. W skardze na powyższe postanowienie ŚPWIS A. B. zarzucił naruszenie: 1) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak ustalenia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem ukąszenia przez kleszcza w trakcie wykonywania obowiązków pracowniczych i członkowskich w SPO Zalesie II, po stwierdzeniu boreliozy późnej w ustalonym okresie narażenia od 1965 r.; zarzucił brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego z urzędu zgodnie z § 6 i § 8 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, a także brak podjęcia jakichkolwiek czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego narażenia zawodowego po uzyskaniu wiedzy o stwierdzeniu boreliozy późnej w 2018 r. i obecnie w 2023 r.; 2) art. 138 § 2 pkt 1 k.p.a. i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji – postanowień organu I instancji i brak ustosunkowania się do zarzutów odwołania; nie są mu znane przyczyny faktycznego i prawnego odrzucenia jego wniosku o wznowienie postępowania; 3) przepisów rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, tj. § 6 ust. 3 i 5, poprzez całkowity brak realizacji powyższych uregulowań, co stanowi o nierozpoznaniu istoty sprawy; po stwierdzeniu boreliozy późnej w ustalonym okresie od 1965 r. nie został ponownie uzupełniony wywiad zawodowy w zakresie narażenia zawodowego, w stosunku do ustalonego tylko w zakresie boreliozy wczesnej; 4) art. 235¹ k.p. – PPIS w oparciu o wniosek skarżącego z 17 maja 2023 r. winien wydać nową decyzję na podstawie pkt 26 wykazu chorób zawodowych jako następstwa choroby zakaźnej – boreliozy późnej; 5) przepisów rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, w których ustawodawca zobowiązał jednostki orzecznicze i państwowego powiatowego inspektora sanitarnego do rzetelnej oceny narażenia zawodowego; 6) polegające na pominięciu podstaw wznowienia postępowania zawartych w art. 145 k.p.a. wskazanych w odwołaniu. Skarżący wniósł o uznanie wszystkich okresów jego pracy zawodowej, w których występowało narażenie zawodowe na powstanie bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem boreliozy późnej w ustalonym okresie narażenia (lata 1965-2018). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie zostało objęte postanowienie ŚPWIS, utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną PPIS z 6 lutego 2019 r. znak: SE IIIa-413/49/18. Podstawą prawną tego rozstrzygnięcia były art. 149 § 3 k.p.a. i art. 148 § 1 k.p.a. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji, wyrażona w art. 16 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Jakakolwiek wykładnia rozszerzająca przepisów regulujących ten tryb postępowania jest niedopuszczalna. W konsekwencji wzruszenie decyzji ostatecznych nie jest poddane pełnej swobodzie, lecz ogranicza się do ściśle określonych przypadków, do których należą między innymi tzw. tryby nadzwyczajne, w tym tryb wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Potrzeba stosowania tego rodzaju instytucji pojawia się w sytuacjach, kiedy to po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniła się wadliwość postępowania, albo też gdy wystąpiły później okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy. Samo jednak złożenie wniosku o wznowienie nie prowadzi do wznowienia postępowania. Zanim bowiem dojdzie do wznowienia postępowania w konkretnej sprawie muszą zostać zweryfikowane przesłanki jego dopuszczalności - przesłanki rozumiane jako warunki, od których zależy samo uruchomienie odnośnego trybu nadzwyczajnego. W pierwszej fazie rozpatrywania podania o wznowienie postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest badać następujące kwestie: czy podanie o wznowienie postępowania odpowiada ogólnym wymogom kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczącym podań w postępowaniu administracyjnym (tj. czy zostało podpisane, wskazuje konkretną decyzję, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania), czy zostało wniesione przez osobę będącą stroną w sprawie i czy zostały w nim wskazane przyczyny wznowienia określone w art. 145-145b k.p.a. oraz czy został zachowany miesięczny termin do jego złożenia (art. 148 k.p.a.) liczony od daty powzięcia przez stronę informacji o przesłance wznowienia postępowania. W przypadku niespełnienia któregokolwiek z ww. wymogów właściwy organ wydaje postanowienie odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego (art. 149 § 3 k.p.a.). Na tle postanowień art. 148 § 1 k.p.a., zgodnie z którym podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, stwierdza się że to na stronie spoczywa ciężar dowodu dochowania terminu, o którym mowa w tym przepisie. Strona musi więc udowodnić, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu wskazanego w tym przepisie. Nie zwalnia to jednak organu od obowiązku dokonania weryfikacji twierdzeń strony i przedstawianych przez nią dowodów oraz przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia tej okoliczności, a następnie dokonania oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Wszczęcie postępowania pomimo uchybienia terminu, uznane jest za rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Dlatego też organ administracji obowiązany jest w pierwszej kolejności badać z urzędu zachowanie terminu określonego przepisami prawa. W ocenie Sądu w realiach niniejszej sprawy trafnie orzeczono o odmowie wznowienia postępowania. Organ I instancji kilkakrotnie – pismami z 31 maja 2023 r., 22 sierpnia 2023 r. i 3 stycznia 2023 r. – zwracał się do skarżącego, informując go po pierwsze o możliwych podstawach wznowienia, a po drugie przede wszystkim od treści art. 148 § 1 k.p.a. i konieczności udowodnienia tego w jakiej dacie strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. Po wyjaśnieniu, że podstawę wznowienia mogą stanowić istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, organ zażądał ich wskazania, a także określenia konkretnego terminu, w którym skarżący dowiedział się o takich okolicznościach. Rację ma ŚPWIS, że mimo to skarżący nie wykazał, by powziął informację o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania w terminie uprawniającym go do skutecznego wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania. Wnioskodawca, również już we wniesionej skardze, koncentruje się na kwestiach merytorycznych dotyczących podważenia prawidłowości decyzji ostatecznej PPIS z 6 lutego 2019 r., pomijając konieczność wykazania, że dochował określonego w art. 148 § 3 k.p.a. terminu na wniesienie podania o wznowienie postępowania. Podkreślenia również wymaga, że z treści art. 148 § 1 k.p.a. wprost wynika, że termin do wniesienia żądania wznowienia postępowania jest liczony od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin ten nie jest zatem liczony od dnia, w którym strona powzięła informację, że okoliczność ta może stanowić podstawę wznowienia postępowania. Świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznych, jako podstawy wznowienia, nie ma wpływu dla oceny zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a. Odnosząc się zatem do wskazania przez skarżącego w piśmie z 11 czerwca 2023 r., że w dniu 15 maja 2023 r. dowiedział się "ze stron internetowych orzecznictwa sądowego" o podstawie do wznowienia (z odwołaniem się m.in. do wyroku NSA z 30 grudnia 2014 r., sygn. II OSK 1342/13 i powołanego tam poglądu) podnieść należy, że przez okoliczności faktyczne, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. należy rozumieć zdarzenie niezależne od treści przepisów prawa, a tym bardziej wykładni prawa. Za okoliczności faktyczne należy uznać zdarzenia, fakty lub wydarzenia zaistniałe w sensie fizycznym, istniejące w dacie wydania decyzji i nieznane organowi, który wydał decyzję. Słusznie podnosi ŚPWIS, że okolicznością faktyczną nie może być sam proces myślowy, wnioskowanie, związek między różnymi okolicznościami faktycznymi, czy też związek z przepisami prawa lub jego wykładnią. Z zakresu tego wyklucza się zatem okoliczność prawną, gdyż treść przepisów prawa powinna być znana organowi (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 7 lutego 2023 r., sygn. II SA/Bd 1112/22). Co więcej, trzeba zwrócić uwagę, że organ II instancji ze swej strony podjął się dokonania stosownych wyjaśnień w zakresie istotnym dla sprawy, zwracając się do Sądu Rejonowego w Kielcach o informację na temat m.in. doręczenia skarżącemu opinii biegłego sądowego z zakresu chorób zakaźnych dr n. med. S. K., sporządzonej na potrzeby postępowania sądowego, a także na temat daty wydania wyroku w sprawie. Z udzielonej odpowiedzi wynika, że ww. opinia została A. B. doręczona w dniu 4 października 2021 r., opinię uzupełniającą doręczono w dniu 4 kwietnia 2022 r., zaś wyrok w sprawie został wydany w dniu 23 listopada 2022 r. Również ta okoliczność nie pozwala na przyjęcie, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania został przez skarżącego dochowany. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło