II SA/Ke 343/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Asesor WSA Andrzej Mącznik, Protokolant Starszy inspektor sądowy Karolina Chrapkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi J. M. i T. M. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 7 maja 2025 r. znak: WOA.7721.36.2025 w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku oddala skargę. II SA/Ke 343/25 Uzasadnienie Decyzją z 7 maja 2025 r., znak: WOA.7721.36.2025, Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach (ŚWINB), po rozpatrzeniu odwołania J. i T. M., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Końskich (PINB) z 17 marca 2025 r., znak: PINB.5121.10.25, udzielającą M. i S. R. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z infrastrukturą towarzyszącą (kategoria obiektu budowlanego I) usytuowanego na działce nr geod. [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...] N., jednostce ewidencyjnej S. – obszar wiejski. W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Podczas kontroli przeprowadzonych 23 kwietnia i 14 maja 2015 r. pracownicy PINB ustalili, że pod drogą powiatową S.-S. (ul. P.) w N. znajduje się na wysokości działki nr [...] przepust wraz z odpływem, którym odprowadzane są wody z przydrożnego rowu oraz z pól. Na działce nr [...], należącej do J. i T. M., Zarząd Dróg Powiatowych umocnił istniejący odpływ płytami betonowymi, a dalej na działce nr [...], należącej do M. i S. R., widoczny jest ziemny rów odpływowy biegnący wzdłuż granicy z sąsiednią działką nr [...]. Ze względu na naturalne ukształtowanie terenu spływająca rowem - wzdłuż drogi powiatowej, a także z pól - woda opadowa kierowana jest na działkę nr [...], a dalej nieumocnionym rowem na działkę nr [...] powodując jej zalewanie. Po uzyskaniu decyzji Starosty Koneckiego z 8 lipca 2015 r., znak: BP.6740.270.2015.MW, o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego na działce nr [...] M. i S. R. zalali ujście rowu z działki nr [...] betonem, rów na swojej działce zasypali kamieniami i ziemią i jednocześnie podwyższyli poziom terenu przy granicy z działką nr [...]. Takie działania inwestorów były podstawą do wszczęcia przez PINB postępowania w sprawie istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę (zmiana ukształtowania terenu działki oraz przesunięcie budynku o 40 cm w kierunku południowym), a także odrębnych postępowań przez Starostę Koneckiego, a następnie Burmistrza Stąporkowa w sprawie zakłócenia stosunków wodnych na gruncie. Decyzją z 29 maja 2017 r., znak: BP.6740.2.2.2017.MC, Starosta Konecki uchylił decyzję własną z 8 lipca 2015 r. udzielającą inwestorom pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z wewnętrznymi instalacjami. Z kolei decyzją z 18 października 2017 r., znak: PINB.5141.6.15, PINB, działając na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ("p.bud."), zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił M. i S. R. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych dla przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz ze zbiornikiem na ścieki na terenie działki nr [...] w miejscowości N., gm. S. według projektu budowlanego opracowanego przez S. G. i jednocześnie nałożył na inwestorów obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu. Zatwierdzony tą decyzją projekt przewiduje na terenie działki nr [...] jej odwodnienie przy pomocy koryt betonowych z odprowadzeniem wody opadowej w głąb działki inwestora. Decyzją z 25 października 2018 r. znak: WINB-WOA.7721.5.12.2018, ŚWINB utrzymał w mocy ww. decyzję PINB. Prawomocnym wyrokiem z 13 lutego 2019 r., sygn. II SA/Ke 781/18, tut. Sąd oddalił skargę J. i T. M. kwestionującą to rozstrzygnięcie. W dniu 5 lipca 2023 r. do PINB wpłynął wniosek M. i S. R. o pozwolenie na użytkowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego wraz z towarzysząca infrastrukturą. W dniu 24 lipca 2023 r. organ przeprowadził kontrolę na działce nr [...], zawiadamiając o niej wyłącznie wnioskodawców. Decyzją z 28 lipca 2023 r., znak: PINB.5131.25.23, PINB udzielił M. i S. R. pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego wraz z towarzysząca infrastrukturą. Postanowieniem z 4 grudnia 2023 r., działając na wniosek J. i T. M., PINB wznowił, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., postępowanie zakończone ww. decyzją z 28 lipca 2023 r., po czym decyzją z 17 stycznia 2014 r. odmówił uchylenia ww. decyzji własnej. ŚWINB decyzją z 15 kwietnia 2024 r., znak: WOA.7721.13.2014, uchylił w całości decyzję z PINB z 17 stycznia 2024 r. i w to miejsce na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję PINB z 28 lipca 2023 r. W uzasadnieniu wyjaśnił, że wykonanie odwodnienia od strony działki nr [...] nie spełnia swojej roli i jest niezgodne z ustaleniami i warunkami określonymi w zatwierdzonym zamiennym projekcie budowlanym. Skargę M. i S. R. tut. Sąd oddalił wyrokiem z 25 września 2024 r., sygn. II SA/Ke 333/24. W dniu 12 lutego 2025 r. do PINB wpłynął ponowny wniosek inwestorów o pozwolenie na użytkowanie. W protokole kontroli z 24 lutego 2025 r. w pkt. 10.5 - odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę w zakresie innym niż ustalono w pkt. od 10.1 do 10.4 stwierdzono odstąpienie w zakresie: zmiana trasy korytek odwadniających wraz z odprowadzeniem wód opadowych do dołu chłonnego, zmiana trasy zewnętrznych instalacji kanalizacji sanitarnej, wodociągowej i elektrycznej oraz zmiana wymiarów schodów zewnętrznych – wg rysunków zamiennych (zmiany nieistotne). W dniu 13 marca 2025 r. kierownik budowy S. M. złożył pismo wyjaśniające, że od strony działki nr [...] wykonano odwodnienie z korytek betonowych, w pasie o szerokości 1,5 m od granicy działek usunięto nawieziona ziemię do stanu pierwotnego, skarpę zabezpieczono przed osuwaniem geosiatką. Natomiast od strony działki nr [...] wykonano odwodnienie z korytek betonowych oraz niwelację terenu w celu zapewnienia spływu wód opadowych w kierunku korytek, zachowano spadek terenu od granicy z działką nr [...] w kierunku korytka betonowego, zostało wykonane wewnętrzne ogrodzenie, które pełni role ogranicznika spływu wód opadowych z działki nr [...] na działkę nr [...], zgodnie z dokumentacja projektowa oraz uzasadnieniem wyroku WSA w Kielcach 13 lutego 2019 r., sygn. II SA/Ke 781/18. W takich okolicznościach faktycznych organ I instancji, działając na podstawie art. 59 ust. 1 w zw. z art. 55 ust. 1 pkt 2 p.bud., wydał opisaną na wstępie decyzję z 17 marca 2025 r. W odwołaniu J. i T. M. zarzucili PINB naruszenie art. 7, art. 77, art. 107 i art. 8 k.p.a. oraz art. 59 ust. 1 i art. 55 ust. 1 pkt 2 p.bud. Według nich w dalszym ciągu nie zostało wykonane odwodnienie zgodnie z pkt. 6 projektu zamiennego. Inwestor ograniczył się do wykonania koryt, natomiast nie usunął ziemi, a w konsekwencji powstała skarpa zabezpieczona geosiatką. Inwestor naniósł kolejne masy ziemi na działkę podwyższając teren jeszcze bardziej i zmieniając jego ukształtowanie. Skarżący podnieśli, że nie zostali zawiadomieni o kontroli. Organ odwoławczy, uznając decyzję PINB za prawidłową, wskazał, że na przedłożonym do wniosku rysunku zamiennym projektu zagospodarowania działki naniesiono m.in. zmiany odprowadzania wód opadowych w głąb działki, woda z korytek betonowych zbierana jest do rur kanalizacyjnych ø 110 i kierowana do dołu chłonnego, którego wykonanie nie wymaga ani zgłoszenia, ani pozwolenia na budowę. W ocenie organu inwestorzy wykonali zgodnie z projektem zamiennym odwodnienie od strony działki nr [...], tj. wykonali wzdłuż granicy odwodnienie z koryt betonowych, a następnie rurą kanalizacyjną PCV ø 110 do wykonanego we wschodniej końcowej części działki dołu chłonnego. Do tego samego dołu spływa również rurą PCV woda odprowadzana wzdłuż granicy z działką nr [...]. Wzdłuż granicy z działkami [...] i [...] zastosowano korytka betonowe. Również zgodnie z projektem zamiennym poziom terenu działki inwestorów o szerokości ok. 1,5 m wzdłuż ogrodzenia przy granicy z działką nr [...] przywrócony został do poziomu pierwotnego, a ponieważ teren działki inwestorów ze względu na różnicę wysokości terenu stworzył skarpę, zgodnie z projektem zamiennym zabezpieczono ja przed obsuwaniem geosiatką. Odnosząc się do zarzutu niezawiadomienia skarżących o kontroli, organ wskazał, że nie wykazali oni w odwołaniu, aby ich obecność miała wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W skardze do tut. Sądu J. M. i T. M. zarzucili powyższemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 7, art. 77, art. 107 i art. 8 k.p.a. oraz art. 59 ust. 1 i art. 55 ust. 1 pkt 2 p.bud. W uzasadnieniu podnieśli, że odwodnienie nie zostało wykonane zgodnie z pkt. 6 projektu zamiennego. Inwestor od strony działek nr [...] i [...] miał wykonać betonowe koryta o opisanych w projekcie parametrach oraz usunąć namiar ziemi, a powstałą w wyniku tego skarpę zabezpieczyć geosiatką. O strony działki nr [...] inwestorzy wykonali jedynie zaprojektowane koryta (odmiennie niż od strony działki nr [...], natomiast nie usunęli nadmiaru nawiezionej ziemi, w wyniku czego miała powstać skarpa wymagająca zabezpieczenia geosiatką (tak jak to wykonano od strony działki nr [...]). W ocenie skarżących stanowi to istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu zamiennego. W odpowiedzi na skargę ŚWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, że wg projektu zamiennego od strony działki nr [...] teren działki nr [...] jak i korytka odprowadzające wodę wzdłuż tej granicy są na poziomie wyznaczonym w projekcie, co zaistniało po uprzednim usunięciu niewielkiego nadmiaru ziemi, natomiast od strony działki nr [...] teren działki schodzi skarpą zabezpieczoną geosiatką do naturalnego poziomu terenu w pobliże tej działki, gdzie betonowymi korytkami woda z działki nr [...] spływa w jej głąb do dołu chłonnego. Zatem tylko z jednej strony działki konieczne było zabezpieczenie skarpy geosiatką. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2025 r., poz. 418 ze zm.), wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 51 ust. 4 tej ustawy oznacza obowiązek uzyskania przez inwestora, przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego, decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Przedmiotem sporu w sprawie jest zgodność wykonania przez inwestorów postanowień pkt. 6 projektu budowlanego zamiennego zatwierdzonego przez PINB decyzją z 18 października 2017 r., na podstawie art. 51 ust. 4 p.bud. Jak stanowi art. 59 ust. 1 p.bud., organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a. Z ust. 1 tego ostatniego przepisu ustawy wynika, że organ nadzoru budowlanego przeprowadza, na wezwanie inwestora, obowiązkową kontrolę budowy w zakresie jej zgodności z ustaleniami i warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę oraz z projektem budowlanym. Stosownie zaś do ust. 2 tego przepisu kontrola, o której mowa w ust. 1, obejmuje sprawdzenie m.in. zgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu (pkt 1); zgodności obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym i technicznym, w zakresie m.in. wykonania urządzeń budowlanych (pkt 2 lit. d). W pkt. 6 ww. projektu zamiennego pt. "Wykonanie odprowadzenia wód opadowych w związku z dokonaniem podwyższenia terenu na działce poprzez nawiezienie ziemi przez inwestora oraz wykonanie zaleceń doprowadzenia dokonanych zmian w ukształtowaniu terenu działki do zgodności z przepisami prawa" przewidziano, że wody opadowe odprowadzane będą powierzchniowo zgodnie z ukształtowaniem terenu na zaplecze działki. Jako element zabezpieczający przepływowi wód opadowych na działki sąsiadujące nr [...] i [...] miało być zastosowane prefabrykowane koryto betonowe usytuowane w odległości 0,75 m (do osi koryta) od granicy ww. działek. Prefabrykat miał być umieszczony wzdłuż działki (spadki według profili odprowadzania wody opadowej). Przewidziano odprowadzanie wody z koryt w sposób naturalny w obszar działki inwestora. Dodatkowo miał zostać zachowany spadek 3% od granic działki nr [...] i [...] w kierunku koryta odwadniającego. Nawieziona ziemia w odległości 1,5 m od granicy z ww. działkami miała zostać przywrócona do stanu pierwotnego. Skarpę powstałą w wyniku różnic należało zabezpieczyć przed obsuwaniem się ziemi geosiatką zgodnie z rysunkiem PZ: S-10 (odprowadzanie wody opadowej). W protokole obowiązkowej kontroli przeprowadzonej 24 lutego 2025 r. w pkt. 10.5 stwierdzono odstąpienie od projektu zamiennego w zakresie zmiany trasy korytek odwadniających wraz z odprowadzeniem wód opadowych do dołu chłonnego, zmiany trasy zewnętrznych instalacji kanalizacji sanitarnej, wodociągowej i elektrycznej oraz zmiany wymiarów schodów zewnętrznych – według rysunków zamiennych). Zmiany te kontrolujący uznali za nieistotne. Dokumentacja fotograficzna dołączonego tego protokołu potwierdza, że w głębi działki inwestorów znajduje się dół chłonny. Wzdłuż działki nr [...] poprowadzone jest korytko betonowe, istniejąca skarpa została zabezpieczona geosiatką. Widok na korytko odwadniające od strony działki nr [...] przedstawia natomiast jedna z fotografii dołączonych do notatki służbowej z 22 lutego 2024 r. Wynika z niej jednoznacznie, że od strony działki nr [...] brak jest skarpy. Z wyjaśnień kierownika budowy S. M. zawartych w piśmie z 11 marca 2025 r., a dotyczących zakończenia budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w N. na działce nr [...] wynika, że od strony działki nr [...] wykonano odwodnienie z korytek betonowych w pasie o szerokości 1,50 m od granicy działek, usunięto nawiezioną ziemię do stanu pierwotnego, skarpę zabezpieczono przed osuwaniem geosiatką. Natomiast od strony działki nr [...] wykonano odwodnienie z korytek betonowych oraz niwelację terenu w celu zapewnienia spływu wód opadowych w kierunku korytek, zachowano spadek terenu od granicy z działką nr [...] w kierunku korytka betonowego, zostało wykonane wewnętrzne ogrodzenie, które pełni rolę ograniczenia spływu wód opadowych z działki nr [...] na działkę nr [...]. Nie wykonano przywrócenia terenu w pasie 1,5 m od granicy z działką nr [...], ponieważ spowodowałoby to powstanie zagłębienia, które doprowadzałoby do zakłócenia w spływie wód opadowych. W świetle powyższych wyjaśnień oraz materiału fotograficznego dokumentującego istniejący stan na gruncie, ustalenia protokołu o nieistotności odstępstw od projektu zamiennego nie budzą wątpliwości. Zgodnie z art. 36a ust. 5 p.bud. istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie: 1) projektu zagospodarowania działki lub terenu, w przypadku zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany; 2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego dotyczących: a) powierzchni zabudowy w zakresie przekraczającym 5%, b) wysokości, długości lub szerokości w zakresie przekraczającym 2%, c) liczby kondygnacji; 3) warunków niezbędnych do korzystania z obiektu budowlanego przez osoby niepełnosprawne, o których mowa w art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r., w tym osoby starsze; 4) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części; 5) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, innych aktów prawa miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; 6) wymagającym uzyskania lub zmiany decyzji, pozwoleń lub uzgodnień, które są wymagane do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę lub do dokonania zgłoszenia: a) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-4, lub b) przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a, oraz instalowania, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. d; 7) zmiany źródła ciepła do ogrzewania lub przygotowania ciepłej wody użytkowej, ze źródła zasilanego paliwem ciekłym, gazowym, odnawialnym źródłem energii lub z sieci ciepłowniczej, na źródło opalane paliwem stałym. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie sposób uznać, że w odniesieniu do projektu zamiennego doszło do istotnych odstąpień w zakresie określonym w art. 36a ust. 5 p.bud. Zmiana trasy korytek odwadniających wraz z odprowadzeniem wód opadowych do dołu chłonnego, czy zmiana trasy zewnętrznych instalacji kanalizacji sanitarnej, wodociągowej i elektrycznej niewątpliwie nie kwalifikuje się do odstąpień istotnych. Brak od strony działki skarżących nr [...] geosiatki zabezpieczającej przed obsuwaniem się ziemi wynika z prostego faktu, że brak jest tam skarpy, co potwierdza jednoznacznie znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja fotograficzna. Projekt zamienny w pkt. 6 przewidywał zabezpieczenie geosiatką skarpy powstałej w wyniku różnic terenu. Brak skarpy czyni zbędnym jej zabezpieczanie geosiatką. Kierownik budowy wyjaśnił przekonująco, dlaczego nie wykonano przywrócenia terenu w pasie 1,5 m od granicy z działką nr [...] (spowodowałoby to powstanie zagłębienia, które doprowadzałoby do zakłócenia w spływie wód opadowych). Okoliczności powyższe wskazują, że wykonanie odwodnienie spełnia swoją rolę, odprowadza bowiem wody opadowe z działki inwestorów do wykonanego na tej działce dołu chłonnego. Sam dół chłonny został uwzględniony na rysunku zamiennym. Zachowany został spadek terenu w kierunku korytka betonowego, a dodatkowo wykonano ogrodzenie wewnętrzne. W konsekwencji, brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu wadliwego zastosowania art. 59a ust. 1 w zw. z art. 55 ust. 1 pkt 2 p.bud. i uznania, że w niniejszej sprawie inwestorzy powinni uzyskać decyzję o zmianie pozwolenia na budowę (art. 36a ust. 1 p.bud.). W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.