II SA/Ke 344/05

WyrokWSA w Kielcach2005-12-21

Skład orzekający: Beata Ziomek, Jacek Kuza, Sylwester Miziołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy praca przymusowa wykonywana na terytorium Polski w jej granicach sprzed 1 września 1939 r. podczas okupacji III Rzeszy, bez wcześniejszej deportacji z tego terytorium, stanowi podstawę do przyznania świadczenia pieniężnego dla osób deportowanych do pracy przymusowej?
Ratio decidendi
Praca przymusowa wykonywana na terytorium Polski w jej granicach sprzed 1 września 1939 r. podczas okupacji III Rzeszy, bez wcześniejszej deportacji z tego terytorium, nie stanowi represji w rozumieniu ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej. Kryterium przyznania świadczenia stanowi deportacja do pracy przymusowej na terytorium III Rzeszy lub terenów przez nią okupowanych, a nie sam fakt wykonywania pracy w warunkach przymusowych na terenie Polski.
Stan faktyczny
W. W. złożył wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej w okresie od września 1942 r. do sierpnia 1944 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przyznania świadczenia, uznając, że praca wykonywana na terenie Polski w jej granicach sprzed 1 września 1939 r. nie stanowi represji w rozumieniu ustawy. Skarżący wniósł skargę, zarzucając, że praca była przymusowa i że otrzymał już świadczenie z innego funduszu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt: II SA/Ke 344/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 grudnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie: Asesor WSA Jacek Kuza, Asesor WSA Sylwester Miziołek (spr.), Protokolant: referent stażysta Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] numer [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego przysługującemu osobom deportowanym oddala skargę. II SA/Ke 344/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie po rozpoznaniu wniosku W. W. o ponowne rozpoznanie sprawy utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] o odmowie przyznania mu uprawnienia do świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że W. W. ubiegał się o przyznanie mu uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej w okresie od września 1942 r. do sierpnia 1944 r. w O. Ś. Zgodnie z art. 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) represją jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed 1 września 1939 r. na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939 – 1945. Zdaniem organu nie można zaliczyć W. W. okresu od 22 września 1942 do 6 sierpnia 1944 r, ponieważ praca wykonywana na terenie państwa polskiego w jego granicach sprzed 1 września 1939 roku nie stanowi represji w rozumieniu cyt. przepisu i świadczenie za jej wykonywanie nie przysługuje. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie wniósł W. W., domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi zarzucono, że praca ta była przymusowa pod nadzorem, a ponadto skarżący podniósł, że Fundacja przyznała mu świadczenie za wykonywaną przymusowo prace w okresie wojny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości. W wyniku dokonanej oceny należy stwierdzić, iż kwestionowana decyzja nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia jej legalności. Uprawnienie do świadczenia pieniężnego, którego przyznania domaga się skarżący, przewidziane ustawą z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) przysługuje osobom wymienionym w art. 1 tej ustawy za represję, którą w rozumieniu art. 2 pkt 2 lit. a ustawy jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed 1 września 1939 r. na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939 – 1945. Użyte w tym przepisie pojęcie pracy przymusowej na deportacji dotyczy pracy na terenach III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych. Bezspornym jest, że skarżący W. W. przebywał w okresie od 22.IX.1942 do 6.VIII.1944 na robotach przymusowych w niemieckim przedsiębiorstwie w miejscowości O.Ś., a zatem na terenie II Rzeczypospolitej w jej granicach sprzed 1 września 1939 roku. Tak więc praca ta wykonywana na terenie państwa polskiego nie jest represją w rozumieniu cytowanej ustawy i świadczenie z tego tytułu nie przysługuje. W świetle stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w wyroku z dnia 8 listopada 2001 roku w sprawie V SA 504/01 LEX nr 84354 – "Brak jest podstaw do uznania, że praca przymusowa obywatela polskiego w niemieckim przedsiębiorstwie, które położone było na terytorium państwa polskiego w jego granicach sprzed 1 września 1939 roku, lecz będącego pod okupacją III Rzeszy w latach 1939 – 1945, uprawnia do przewidzianego w ustawie z 1996 roku o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR świadczenia pieniężnego, jeśli osoba przymusowo zatrudniona nie była do pracy deportowana. Kryterium wyróżniającym grupę osób uprawnionych do świadczenia z tytułu pracy przymusowej stanowi bowiem obiektywnie trudniejsza sytuacja osób przymusowo zatrudnionych, wyrwanych z dotychczasowego środowiska". Podobne stanowisko zostało wyrażone również przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 listopada 2001 roku w sprawie V SA 564/01 LEX nr 84361 – "iż sam fakt wykonywania pracy w warunkach przymusowych, bez faktu deportacji, nie stanowi wystarczającej przesłanki przyznania świadczenia". Mając na uwadze powyższe stanowiska NSA, które Sąd w sprawie niniejszej podziela uznać należy, że ustalenie i ocena stanu faktycznego i prawnego dokonana przez organ jest prawidłowa. Odnosząc się do przedstawionego przez skarżącego zarzutu zgłoszonego w skardze, że za wykonywaną prace otrzymał on świadczenie z Fundacji i w związku z tym winien on również w tym postępowaniu uzyskać świadczenie , należy wyjaśnić iż wypłatę tego świadczenia regulują odrębne przepisy, nie mające w sprawie niniejszej zastosowania. Sąd podziela pogląd organu, że skarżący nie wykazał, aby w stosunku do niego miały zastosowanie przepisy w/w ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm.), zaś okoliczności ustalone przez organ nie dają podstaw do pozytywnego zweryfikowania jego skargi. Z tych względów w ocenie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem, wobec czego skarga nie jest zasadna i na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlegała oddaleniu, o czym orzekł Sąd w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło