II SA/Ke 347/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian,, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 września 2008r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w sprawie znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania B. W. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej to jest przewlekłego zapalenia okołostawowego barku wymienionego pod poz. 19.5 wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że sprawa choroby zawodowej B.W. była już przedmiotem postępowania odwoławczego przed Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym, w wyniku którego organ II instancji decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia[...]. W toku ponownego rozpoznania sprawy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny uzupełnił materiał dowodowy o kolejne karty oceny narażenia zawodowego, którą to dokumentację zgodnie z treścią § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115 ) przedstawił do oceny Wojewódzkiemu Ośrodkowi Medycyny Pracy. W piśmie z dnia [...] jednostka orzecznicza I stopnia stwierdziła, że poszerzenie materiału dowodowego o wskazane karty nie wpływa na treść dotychczas wydanych orzeczeń lekarskich to jest Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia [...] jak również Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia[...], ponieważ w dacie sporządzania powyższych orzeczeń fakt narażenia zawodowego pacjentki był bezsporny, natomiast nie rozpoznanie choroby zawodowej u zainteresowanej przez upoważnione jednostki wynikało z braku klinicznych objawów choroby zawodowej. Organy prowadzące postępowanie administracyjne wskazały, że B.W. była zatrudniona na stanowisku lekarza stomatologa przez okres 28 lat (od 1976 do 2004 r.) w pełnym wymiarze, a od 2000 r. pracuje na podstawie umowy o dzieło dwa razy w tygodniu oraz dodatkowo od 1997 r. prowadzi prywatną praktykę stomatologiczną dwa razy w tygodniu. Odnosząc się do narażenia zawodowego na zajmowanym przez B. W. stanowisku stwierdzono, że przez cały okres pracy wykonywała powtarzające się czynności zawodowe, charakteryzujące się wymuszoną pozycją ciała, rytmicznością i powtarzalnością ruchów zginania nadgarstka, co mogło doprowadzić do przeciążenia układu ruchu oraz obwodowego układu nerwowego w obrębie kończyny górnej ( ucisk nerwów obwodowych) i spowodować stan chorobowy tych układów. Szczególne przeciążenie do granic wytrzymałości układu ruchu – barku występowało podczas wykonywania pracy na stanowisku lekarza stomatologa w higienie szkolnej w Szkole Podstawowej Zakładu Opieki Zdrowotnej w latach 1983-1990, gdzie zainteresowana sprawowała opiekę stomatologiczną nad 2200 dziećmi w wieku szkolnym i 200 dziećmi w wieku przedszkolnym. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podkreślił, iż postępowanie diagnostyczno – orzecznicze, w którym nie rozpoznano choroby zawodowej, przeprowadzone zostało dwuinstancyjnie, przez upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych jednostki służby zdrowia to jest Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, wydane zaś przez te jednostki orzeczenia mają walor opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 kpa, nie budzą zastrzeżeń i są zbieżne ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia[...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach B.W., zarzucając wydanie decyzji bez dostatecznego wyjaśnienia okoliczności faktycznych, z naruszeniem art. 77 § 1 kpa i 80 kpa. Zdaniem skarżącej orzeczenie lekarskie jest wybiórcze i krzywdzące, a całe postępowanie było prowadzone jednostronnie. Uznano, że pierwotne były zmiany zwyrodnieniowe natomiast nie wzięto pod uwagę czynników szkodliwych na stanowisku pracy. Tymczasem już samo domniemanie, że warunki szkodliwe tj. przymusowa pozycja ciała przez blisko 30 lat pracy mogły mieć wpływ na nasilenie dolegliwości spowodowanych przyśpieszonymi zmianami zwyrodnieniowymi powodującymi zespół bolesnego barku i zespołu cieśni – przemawia za uznaniem choroby zawodowej. Skarżąca powołała się na stanowisko Instytutu Ochrony Zdrowia i Komisji Stomatologicznej przy Naczelnej Radzie Lekarskiej wyrażonego na konferencji naukowej w dniu 22.11.2007 r., zgodnie z którym najbardziej narażoną częścią ciała u stomatologów jest kręgosłup, co potwierdzają badania radiologiczne porównawcze z innymi zawodami. Ponadto w ocenie B.W. w kwestionowanych orzeczeniach są nieścisłości spowodowane użyciem sformułowań typu: "nie w pełni, raczej i przeważające prawdopodobieństwo" a będące ich wynikiem wątpliwości nie zostały wyeliminowane poprzez przeprowadzenie dodatkowych badań porównawczych drugiej kończyny górnej i powinny być rozstrzygnięte na jej korzyść. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutów skargi organ II instancji wskazał, że stanowisko prezentowane przez Instytut Ochrony Zdrowia i Komisji Stomatologicznej przy Naczelnej Radzie Lekarskiej nie mogło stanowić podstaw przy wydawaniu skarżonych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanym przypadku kontrola sądowoadministracyjna takich naruszeń prawa nie wykazała. Na wstępie wyjaśnić należy, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115 – cytowane dalej jako rozporządzenie) ustala wykaz chorób zawodowych ( § 1 ), definiuje pojęcie choroby zawodowej ( § 2 ust. 1 ), określa jednoznacznie, jakie jednostki orzecznicze służby zdrowia są właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych ( § 5 ust. 1 – 3 ), wreszcie, kto i na jakiej podstawie wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej ( § 8 ust. 1 ). Stosownie do § 2 ust. 1 cyt rozporządzenia, za chorobę zawodową uważa się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do niniejszego rozporządzenia, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi dalej "narażeniem zawodowym". W wykazie chorób zawodowych pod pozycją 19.5 wymieniono przewlekłe zapalenie okołostawowe barku. Zgodnie z § 8 ust. 1 cyt. rozp. decyzję wydaje właściwy państwowy inspektor sanitarny na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz oceny narażenia zawodowego pracownika. Z powołanego przepisu wynika, że organ orzekający w sprawie związany jest orzeczeniem lekarskim w sprawie choroby zawodowej wydanym przez właściwą jednostkę orzeczniczą służby zdrowia i nie może jej kwestionować, zwłaszcza jeżeli orzeczenie w sposób czytelny i nie budzący wątpliwości zostało sporządzone na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego, o jakich mowa w § 6 ust. 1 cyt. rozporządzenia. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że tryb postępowania w rozpoznawanej sprawie był zgodny z trybem określonym w przepisach rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002r. Wbrew zarzutom skarżącej organy administracyjne przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w pełnym zakresie. Badanie stanu zdrowia skarżącej powierzono powołanym do tego jednostkom orzeczniczym służby zdrowia, które jednoznacznie na podstawie dokumentacji medycznej i przeprowadzonych badań nie rozpoznały przewlekłego zapalenia okołostawowego barku wymienionego pod pozycją 19.5 wykazu chorób zawodowych. Z orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego wprost wynika, że "u pacjentki nie stwierdza się obecnie klinicznych cech zapalenia okołostawowego prawego barku". Stwierdzono natomiast zmiany zwyrodnieniowe stawów i kręgosłupa, które rozpoznano już w 2004r. prowadząc konsultacje w Instytucie Medycyny Pracy, przy czym, jak wskazano w orzeczeniu – nie są one wymienione w wykazie chorób zawodowych i zarówno same jak i ich skutki, np. w postaci zespołów korzeniowych nie mogą stanowić podstawy do rozpoznania choroby zawodowej. Na marginesie należy podnieść, że zakwestionowane w skardze sformułowania użyte w karcie wypisowej ze szpitala odnoszą się wyłącznie do choroby zawodowej – zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, która nie stanowi przedmiotu niniejszego rozstrzygnięcia. Podkreślenia wymaga fakt, iż przywołane przez skarżącą stanowisko Instytutu Ochrony Zdrowia przy współsprawcy z Komisją Stomatologiczną przy Naczelnej Radzie Lekarskiej nie przeczy ustaleniom organów, które nie kwestionowały długoletniej pracy skarżącej w warunkach szkodliwych dla zdrowia, jednakże te okoliczności wobec jednoznacznej treści orzeczeń lekarskich nie mogły przesądzić o uznaniu choroby zawodowej. W tym stanie rzeczy należy uznać, że zaskarżona decyzja nie stwierdzająca choroby zawodowej – przewlekłego zapalenia okołostawowego barku poz. 19.5 wykazu chorób zawodowych została podjęta po uprzednim przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, zgodnie z trybem i na zasadach określonych w przepisach powołanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, nakazujących zebranie dokumentacji dotyczącej przebiegu pracy zawodowej pracownika oraz dokonanie oceny stanu zdrowia przez jednostki właściwe do rozpoznania chorób zawodowych. Z powyższych względów należy uznać, że zaskarżona decyzja administracyjna i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna są zgodne z prawem. Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).