II SA/Ke 348/09
WyrokWSA w Kielcach2009-07-23
Skład orzekający: Dorota Chobian, Renata Detka, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązków sanitarnych może zostać utrzymane w mocy, gdy skarżący kwestionuje zasadność i podstawę prawną tych obowiązków?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, jeśli decyzja nakładająca ten obowiązek jest ostateczna. Postępowanie w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia dotyczy wyłącznie kontroli legalności tego środka egzekucyjnego, a nie zasadności pierwotnego obowiązku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczy skargi B.J. na postanowienie Inspektora Sanitarnego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązków sanitarnych w gabinecie kosmetycznym. Obowiązki te wynikały z ostatecznej decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...], nakazującej m.in. zapewnienie higienicznych warunków do mycia narzędzi i przyborów kosmetycznych oraz zapewnienie umywalki w pomieszczeniu usług kosmetycznych. Skarżąca kwestionowała zasadność i podstawę prawną nałożonych obowiązków, zarzucając organom naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia oraz k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Małgorzata Rymarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 lipca 2009 r. sprawy ze skargi B.J. na postanowienie Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny , wobec niewykonania obowiązków wymienionych w tytule wykonawczym z dnia [...], działając na podstawie art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz art. 64 a, 119-122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nałożył na B.J. grzywnę w wysokości 1500 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązków.
Po rozpoznaniu zażalenia B.J.-właścicielki gabinetu kosmetycznego "[...]" w K., Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji, sprawując ustawowy nadzór bieżący na zakładami usługowymi, po przeprowadzeniu w dniu 10 kwietnia 2008 r. kontroli sanitarnej w Gabinecie Kosmetycznym "[...]" w K. wydał decyzję z dnia [...]. nakazującą:
1. zapewnienie w gabinecie higienicznych warunków do mycia narzędzi i przyborów kosmetycznych - zlewu z doprowadzoną zimną i ciepłą wodą bieżącą, z wykończeniem ścian do wysokości co najmniej 1,6 m nienasiąkliwym materiałem łatwo zmywalnym i odpornym na działalnie wilgoci i środków dezynfekcyjnych,
2. w pomieszczeniu usług kosmetycznych i manicure zapewnienie umywalki z doprowadzoną zimną i ciepłą wodą bieżącą z wykończeniem ścian do wysokości co najmniej 1,6 m nienasiąkliwym materiałem łatwo zmywalnym i odpornym na działanie wilgoci i środków dezynfekcyjnych,
3. wydzielenie stanowiska o powierzchni co najmniej 6 m ² odizolowanego od innych stanowisk - do świadczenia usług w zakresie pedicure,
4. zapewnienie w pomieszczeniu usług kosmetycznych wentylacji grawitacyjnej.
Organ II instancji podkreślił, że w związku ze złożeniem przez skarżącą odwołania od powyższego rozstrzygnięcia po terminie, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Ponadto ustalono, że w dniu 17 września 2008 r. organ I instancji przeprowadził w przedmiotowym gabinecie kontrolę, w trakcie której stwierdzono niewykonanie zaleceń zawartych w pkt 1 i 2 decyzji z dnia [...].
Organ odwoławczy wskazał, że w dniu 18 listopada 2008 r. organ I instancji wystosował do B.J. upomnienie, a następnie w dniu [...] tytuł wykonawczy oraz w dniu [...] postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, które strona otrzymała w dniu 29 stycznia 2009 r.
W dniu 10 lutego 2009 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny ponownie przeprowadził kontrolę sprawdzającą, która potwierdziła niewykonanie zaleceń pkt 1 i 2 decyzji z dnia [...].
Organ II instancji ustalił, że w dniu [...]. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał kolejne postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.
Na skutek złożenia przez B.J. zażalenia od powyższego postanowienia, w dniu 17 kwietnia 2009 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny dokonał oględzin przedmiotowego obiektu, w wyniku czego stwierdzono że:
- w obiekcie znajdują się trzy sale usług kosmetycznych (główna sala usług kosmetycznych wyposażona w dwa stanowiska, sala pedicure, sala henny) oraz łazienka,
- główna sala usług nie posiada żadnej umywali do mycia rąk,
- w sali pedicure znajdują się dwie umywalki, jedna do mycia rąk, druga zaś, według oświadczenia skarżącej, do mycia narzędzi, przy których ściany nie są pokryte do wysokości co najmniej 1,6 m materiałem łatwo zmywalnym i odpornym na działalnie wilgoci oraz środków dezynfekcyjnych,
- w sali henny znajduje się jedna umywalka do mycia rąk,
- w łazience znajduje się umywalka do mycia rąk.
Organ odwoławczy podkreślił, że skarżąca, chociaż zamontowała dwie umywalki w sali do pedicure, nie zapewniła umywalki do mycia rąk w sali głównej usług kosmetycznych zgodnie z § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lutego 2004 r. w sprawie szczegółowych wymagań sanitarnych, jakim powinny odpowiadać zakłady fryzjerskie, kosmetyczne, tatuażu i odnowy biologicznej oraz nie pokryła ścian do wysokości 1,6 m materiałem łatwo zmywalnym i odpornym na działanie wilgoci oraz środków dezynfekcyjnych, zgodnie z § 3 ust. 5 cyt. rozporządzenia. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że nie wykonano nałożonego obowiązku.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji uznał, że nie zachodzą przesłanki, o jakich mowa w art. 33 pkt 1 -10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a wobec faktu, że nie zachodzą również okoliczności określone w art. 59 § 1 cyt. ustawy, brak jest podstaw do uchylenia postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach B.J. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Skarżąca zarzuciła naruszenie § 11 ust. 2 pkt 1 i § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lutego 2004 r., w sprawie szczegółowych wymagań sanitarnych, jakim powinny odpowiadać zakłady fryzjerskie, kosmetyczne, tatuażu i odnowy biologicznej przez jego błędną wykładnię, oraz naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszelkich okoliczności faktycznych, co miało wpływ na wynik sprawy.
B.J. zarzuciła, że materialnoprawną podstawą nałożenia obowiązku, o jakim mowa w pkt 1 decyzji z dnia 16 maja 2008 r., jest § 11 ust. 2 pkt 1 cyt. rozporządzenia i przepis ten nakazuje utrzymywanie należytego reżimu sanitarnego narzędzi, co wbrew twierdzeniom organów, nie oznacza jednak, że mycie narzędzi musi się odbywać w zlewie przeznaczonym wyłącznie do tego celu. Tym samym § 11 ust 1 rozporządzenia nie mógł stanowić podstawy do nałożenia obowiązku zamontowania oddzielnego zlewu służącego tylko do przeprowadzania czynności, o jakiej mowa w cyt. przepisie, jeżeli w salonie kosmetycznym istnieje inne miejsce z dostępem do bieżącej wody.
W przekonaniu autorki skargi nie było również podstaw do nałożenia obowiązku, o którym mowa w pkt 2 decyzji z dnia 16 maja 2008 r. Gabinet kosmetyczny spełnia bowiem wymogi określone w rozporządzeniu, gdyż na tym samym poziomie co pomieszczenia służące do świadczenia usług kosmetycznych znajdują się inne pomieszczenia z umywalkami lub zlewem, do których jest bezpośredni dostęp z sali, w której są świadczone usługi kosmetyczne. Cały gabinet stanowi otwartą przestrzeń, gdyż wszystkie pomieszczenia zostały trwale pozbawione drzwi wejściowych, wobec czego został zapewniony dostęp do umywalek.
Mając na uwadze powyższe skarżąca uznała, że nałożenie obowiązków decyzją z dnia [...], pozbawione było podstawy prawnej, dlatego też dalsze czynności nie powinny być egzekwowane.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentacje przedstawioną w pisemnych motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia. Dodatkowo organ odwoławczy podkreślił, że decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] jest prawomocna i nie wykonanie nałożonych nią obowiązków w ustalonym terminie skutkuje prowadzeniem przez organ I instancji postępowania egzekucyjnego, a więc także istnieje możliwość nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązków.
Organ odwoławczy podkreślił, że rozpoznając zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wziął pod uwagę podstawy zarzutów przeciwegzekucyjnych wymienionych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w postanowieniu organu odwoławczego będącego przedmiotem skargi, naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności.
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, którą organ nałożył na skarżącą wobec niewykonania przez nią dobrowolnie obowiązku, wynikającego z pkt 1 i 2 ostatecznej decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]. W powyższej decyzji organ zobowiązał B.J. do: zapewnienia w gabinecie higienicznych warunków do mycia narzędzi i przyborów kosmetycznych poprzez umieszczenie w pomieszczeniu usług kosmetycznych i manicure zlewu z doprowadzoną zimną i ciepłą wodą bieżącą, z wykończeniem ścian do wysokości co najmniej 1,6 nienasiąkliwym materiałem, łatwo zmywalnym i odpornym na działanie wilgoci i środków dezynfekcyjnych, do wydzielenie stanowiska do świadczenia usług w zakresie pedicure o powierzchni co najmniej 6 m² oraz do zapewnienia w pomieszczeniu usług kosmetycznych wentylacji grawitacyjnej.
Jak wynika z kontroli przeprowadzonej w dniu 17 kwietnia 2009 r. przez upoważnionych pracowników Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, w Gabinecie Kosmetycznym "[...]" w K., należącym do skarżącej, znajdują się trzy sale usługowe oraz łazienka, przy czym wszystkie pomieszczenia posiadają zapewnioną wentylację grawitacyjną. W wydzielonym pomieszczeniu pedicure znajduje się umywalka do mycia rąk oraz umywalka do mycia i dezynfekcji narzędzi, natomiast ściany przy zlewie i umywalce nie są pokryte do wysokości co najmniej 1,6 m materiałem łatwo zmywalnym i odpornym na działanie wilgoci oraz środków dezynfekcyjnych. W pomieszczeniu usług kosmetycznych brak jest jakichkolwiek zlewów i umywalek.
Mając na uwadze powyższe należy zauważyć, że B.J. wykonała jedynie obowiązki określone w pkt 3 i 4 decyzji z dnia 16 maja 2008 r., zaś w zakresie obowiązków określonych w pkt 1 i 2 wykonała jedynie umywalkę w pomieszczeniu do wykonywania manicure. Prowadzone postępowanie egzekucyjne jest następstwem niewykonania przez skarżącą tych właśnie nakazów, czego strona skarżąca nie kwestionuje. Zarzuty skargi zmierzają natomiast do podważenia słuszności tej decyzji. Podnieść jednak należy, iż generalną zasadą wyrażoną w art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954 ze zm.), zwanej dalej ustawą, jest to, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Ponieważ decyzja z dnia [...] nakładająca na skarżącą wskazane wyżej obowiązki jest ostateczna, sąd nie wstrzymał jej wykonania, a zobowiązana uchyla się od realizacji nałożonego obowiązku, prawidłowo organ egzekucyjny (będący w tym przypadku jednocześnie wierzycielem – art. 5 § 1 w zw. z art. 20 § 1 pkt 4 ustawy) skierował do skarżącej upomnienie z dnia [...], wzywające do wykonania obowiązku, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, a następnie wszczął takie właśnie postępowanie, stosownie do treści art. 15 § 1 ustawy. W tytule wykonawczym z dnia [...], stanowiącym podstawę do prowadzenia egzekucji, w którym wskazano obowiązek, nie określono wprawdzie w pkt 25 podstawy prawnej egzekucji, którą stanowił przepis art. 2 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jednakże należy uznać, że uchybienie to nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia, zaś tytuł wykonawczy spełnia wszystkie pozostałe wymogi przewidziane w przepisie art. 27 § 1 ustawy.
Nie można zatem zarzucić organom egzekucyjnym uchybień w zakresie prawa procesowego lub materialnego, które powodowałyby konieczność uchylenia postanowienia o nałożeniu na skarżącego grzywny w celu przymuszenia. Postępowanie w zakresie zastosowania tego środka egzekucyjnego regulują przepisy art. 119 i nast. ustawy. Zgodnie z art. 122 § 1 ustawy zobowiązanej doręczono odpis tytułu wykonawczego z dnia [...] oraz postanowienie o nałożeniu grzywny z dnia [...]. Wysokość grzywny określona natomiast została zgodnie z art. 121 § 2 ustawy, który stanowi, że wysokość grzywny nie może przekraczać kwoty 10 000 zł. Przepis nie podaje dolnej granicy wysokości grzywny, której wysokość zależy od uzasadnionego uznania organu egzekucyjnego, kierującego się zasadą celowości i skuteczności zastosowanego środka.
Zauważyć należy, że doręczone zobowiązanemu postanowienie zawiera także wszystkie elementy, o jakich mowa w art. 122 § 2 ustawy, a mianowicie:
1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych;
2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie.
Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w skardze należy podkreślić, że sprowadzają się one do kwestionowania zasadności i podstawy prawnej obowiązków nałożonych na B.J. na mocy ostatecznej decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]. Jak już wyżej wskazano podniesiona przez skarżącą kwestia nie może być przedmiotem merytorycznej kontroli, gdyż niniejsze postępowanie dotyczy wyłącznie kontroli postanowienie w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Nie jest w nim natomiast dopuszczalne badanie zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Skarżąca natomiast złożyła po terminie odwołanie od powyższej decyzji, na skutek czego stała się ona ostateczna, natomiast organ decyzją z dnia [...] odmówił przedłużenia terminu do wykonania nałożonych obowiązków, dlatego też zasadnie zostało wszczęte i przeprowadzone postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie. Ponadto organ zasadnie uznał, że nie zachodzą w sprawie żadne okoliczności wymienione w art. 33 ustawy, które mogłyby być podstawą skutecznych zarzutów przeciwegzekucyjnych. W szczególności nie można uznać, aby obowiązki nałożone na dłużnika ostateczną decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] zostały w całości wykonane, co stwierdziła kontrola przeprowadzona w dniu 17 kwietnia 2009 r.
Uwzględniając powyższe rozważania należy stwierdzić, że podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Ponieważ jednocześnie brak jest w sprawie okoliczności, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu ze skutkiem mającym wpływ na byt prawny zaskarżonego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 u.p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło