II SA/Ke 349/19

WyrokWSA w Kielcach2019-08-07

Skład orzekający: Jacek Kuza, Renata Detka, Beata Ziomek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ opiniujący wniosek o uznanie rekultywacji za zakończoną jest związany zakresem obowiązku rekultywacji określonym w decyzji nakładającej ten obowiązek?
Ratio decidendi
Organ opiniujący w postępowaniu w sprawie uznania rekultywacji za zakończoną nie jest związany zakresem obowiązku rekultywacji określonym w decyzji nakładającej ten obowiązek. Jego zadaniem jest wydanie opinii w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, a nie merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Obowiązek dokładnego ustalenia stanu faktycznego i prawnego spoczywa na organie prowadzącym główne postępowanie administracyjne.
Stan faktyczny
Spółka Kopalnia "M." SA w likwidacji wniosła o uznanie rekultywacji terenów po byłej Kopalni "P." za zakończoną. Burmistrz Miasta i Gminy K. negatywnie zaopiniował rekultywację w kierunku wodnym, wskazując na niespełnienie docelowej rzędnej zwierciadła wody. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów KPA i ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, argumentując m.in., że rekultywacja nie obejmowała terenów sąsiadujących z wyrobiskiem, a podniesienie poziomu wody spowodowałoby ich podtopienie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 sierpnia 2019r. sprawy ze skargi Kopalni "M." SA w likwidacji na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 marca 2019 r. znak: [...] w przedmiocie zaopiniowania rekultywacji terenów oddala skargę. II SA/Ke 349/19 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 26 marca 2019 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po rozpatrzeniu zażalenia Kopalni "M." S. A. w likwidacji (dalej "Spółka"), utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia 30 stycznia 2019 r., znak: [...], w którym postanowiono: 1. negatywnie zaopiniować rekultywację terenów w kierunku wodnym o charakterze rekreacyjnym na powierzchni 164,0500 ha; 2. pozytywnie zaopiniować rekultywację terenów w kierunku zadrzewieniowo-łąkowym o charakterze rekreacyjnym na powierzchni 45,9100 ha dla wyrobiska końcowego byłej Kopalni "P.". W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Wnioskiem z dnia 6 marca 2018 r. Spółka wystąpiła do Starosty S. o wydanie decyzji uznającej rekultywację terenów o łącznej powierzchni 209,96 ha, w tym w kierunku wodnym o charakterze rekreacyjnym na pow. 164,05 ha oraz w kierunku zadrzewieniowo-łąkowym o charakterze rekreacyjnym na pow. 45,9100 ha za zakończoną, dla których obowiązek rekultywacji został nałożony decyzją Starosty S. z dnia 5 kwietnia 2005 r., znak: [...], z późniejszymi zmianami. Starosta zwrócił się o zaopiniowanie ww. wniosku do Burmistrza Miasta i Gminy K., który, powołując w podstawie prawnej art. 106 § 5 Kpa i art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych ("Uogrl"), wydał opisane na wstępie postanowienie z dnia 30 stycznia 2019 r. Organ opiniujący uznał, że rekultywację w kierunku wodnym o charakterze rekreacyjnym można by uznać za zakończoną przy docelowej rzędnej zwierciadła wody tj. + 146 m n.p.m. Wypełnienie zbiornika wodą do rzędnej 138-139 m n.p.m, jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie, oraz pochylenie ukształtowanych skarp nie spełniają pkt 1 decyzji Starosty S. z dnia 5 kwietnia 2005 r. W zażaleniu Spółka zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 124 § 2 Kpa. Organ II instancji wskazał, że w decyzji z dnia 5 kwietnia 2005 r. Starosta S. ustalił dla wyrobiska końcowego byłej Kopalni "P." wodny kierunek rekultywacji o charakterze rekreacyjnym (pkt 1). Dla części zwałowiska wewnętrznego i obrzeży zadrzewieniowo-łąkowy kierunek rekultywacji o charakterze rekreacyjnym, tj. na terenie wsi: [...] o ogólnej powierzchni około 210 ha (pkt 2). W pkt 3 Starosta S. zobowiązał Spółkę do opracowania projektu technicznego rekultywacji byłej Kopalni "P." dla ustalonego w pkt 1 i 2 decyzji kierunku rekultywacji, a w pkt 4 do wykonania rekultywacji byłej Kopalni "P." w terminie 5-ciu lat od uprawomocnienia się decyzji. Decyzja Starosty była następnie zmieniana kilkakrotnie w zakresie terminu wykonania rekultywacji, który ostatecznie, na podstawie decyzji z dnia 10 grudnia 2015 r., znak: [...], został ustalony na 31 grudnia 2020 r. Podstawą ww. decyzji Starosty z dnia 5 kwietnia 2005 r. było opracowanie pt. "Ocena stanu zaawansowania prac likwidacyjnych" Prof. J. K. - VI 2004 r. i mapa w skali 1:2000. W opracowaniu tym, które zostało przedłożone przez samą Spółkę, wskazano w pkt 6.3.2.2, powołując się na wyniki analiz hydrogeologicznych, a także, prognostycznych obliczeń symulacyjnych, że optymalnym końcowym poziomem spiętrzenia wody w zbiorniku P. jest poziom +146 m n.p.m. W takich warunkach możliwe będzie grawitacyjne odprowadzanie nadmiaru wód ze zbiornika kanałem ulgi do rzeki Wisły. Jednocześnie wskazano, że niestety ustanie wówczas drenujące oddziaływanie O/P. na tereny sąsiadujące. Spowoduje to powstanie zagrożenia podtopieniami i lokalnymi zalewiskami. Najbardziej narażony na podtopienia jest obszar o pow. około 16,5 km² położony w większości na północ od O/P., znajdujący się poza zwałowiskami, od miejscowości P. (na zachodzie), pomiędzy K. i K. (na północy) aż do Ł. i C. (na północnym-wschodzie). Brak sieci melioracyjnej i zaprzestanie odbioru nadmiaru wód, w sposób wymuszony bądź grawitacyjny, ze zbiornika P. spowodowałby w przyszłości podniesienie się zwierciadła wody w zbiorniku do rzędnej około +147,9 m n.p.m. Tak wysokie położenie zwierciadła wód w czwartorzędowym piętrze wodonośnym oznaczałoby podtopienie i zalanie części powierzchni terenu. Biorąc pod uwagę powyższe zagrożenia wskazano, że zabezpieczenie tych terenów przed podtopieniem wymagać będzie prowadzenia drenażu i zrzutu nadmiaru wód. Wskazano również, że rozwiązaniem problemu podtopienia terenu może być: – utrzymywanie obniżonego zwierciadła wody w wyrobisku P., dzięki czemu wyrobisko mogłoby pełnić rolę drenującą wobec czwartorzędowego piętra wodonośnego. Wadą tego rozwiązania jest konieczność ponoszenia kosztów ciągłego pompowania wód w ilości około 9700 m³/dobę - przy rzędnej zwierciadła wody +144 m npm, lub 11700 m3/dobę - przy rzędnej zwierciadła wody +142 m n.p.m. Takie rozwiązanie wymusiłoby ascenzyjny napływ wód trzeciorzędowych do zbiornika i skutkowało pogorszeniem jakości wody w zbiorniku; – wykonanie sieci drenażowo-melioracyjnej w rejonie zagrożonym wystąpieniem podtopień wraz z utrzymaniem poziomu piętrzenia w zbiorniku P. +146 m n.p.m. Dopływ wód do zbiornika wynosiłby wówczas około 6000 m³/d, a nadmiar wód oprowadzany byłby grawitacyjnie kanałem ulgi do Wisły. Dopływ wód do sieci rowów odwadniających, stanowiących podstawowy system melioracyjny, wynosiłby wówczas około 7500 m³/d. Teren, na którym przewiduje się wykonanie systemu rowów drenażowych obejmuje powierzchnię około 40 km². Na podstawie pkt 3 decyzji, Spółka opracowała projekt techniczny rekultywacji byłej Kopalni "P." dla ustalonego w pkt 1 i 2 decyzji kierunku rekultywacji. Z projektu technicznego Etap I wynika jednoznacznie, że zbiornik ma zostać napełniony do docelowej rządnej +146 m n.p.m. (s. 22, 27 i 29). Uszczegółowienie przyjętego sposobu rekultywacji w tym zakresie, nastąpiło w Projekcie technicznym prac zabezpieczających i rekultywacji wyrobiska byłej kopalni "P." Etap II. Po zakończeniu prac likwidacji wyrobiska oraz prac zabezpieczających tereny przed podtopieniami, docelowy poziom wody w zbiorniku "P." osiągnie rzędne 146 m n.p.m. Wskazano również, że zabezpieczenie terenów narażonych na podtopienie w rejonie wyrobiska po jego zlikwidowaniu i napełnieniu wodą do rzędnych docelowych 146 m n.p.m. stanowić będzie sieć rowów odwadniających i melioracyjnych, która wykonana zostanie na podstawie odrębnego projektu technicznego. W lipcu 2014 r. została sporządzona pod kierownictwem prof. nadzw. dr hab. inż. M. C., opinia w sprawie osuwiska zaistniałego na działce nr 18 w rejonie zbocza zachodniego zbiornika P.. Z opinii wynika, że do obniżenia parametrów wytrzymałościowych (spójności) warstwy gruntu zlokalizowanego najbliżej krawędzi zbiornika (w której ukształtowała się nisza osuwiskowa) mogło dojść na skutek zmiany stanu gruntu w wyniku zawodnienia. W październiku 2015 r. zostało sporządzone Sprawozdanie z badań geotechnicznych dla potrzeb sprawdzenia warunków gruntowych w rejonie niszy osuwiskowej na skarpie zachodniej wyrobiska "P." oraz Sprawozdanie z badań geotechnicznych dla potrzeb sprawdzenia warunków gruntowych w rejonie stanowiska pompowego na zboczu południowym wyrobiska "P.". Z kolei w czerwcu 2017 r. została sporządzona pod kierownictwem prof. M. C. Analiza stateczności skarp w południowo-wschodnim narożniku oraz w rejonie niszy osuwiskowej wyrobiska pokopalnianego P.. W świetle przeprowadzonych obliczeń stateczności dla aktualnej oraz docelowej rzędnej zwierciadła wody w wyrobisku pokopalnianym P. autorzy opinii, jednoznacznie zarekomendowali, podniesienie poziomu wody do rzędnej +146 m n.p.m., gdyż dopiero wówczas ustanie dopływ wody do wyrobiska. Z opinii wynika również, że przy obecnym poziomie zwierciadła wody (+138 m n.p.m.) piaski wypełniające niszę osuwiskową oraz zalegające pod nimi namuły zlokalizowane w odległości do około 60-70 m od linii wody są całkowicie nawodnione i nienośne. W związku z powyższym zaleca się wyłączenie rejonu niszy osuwiskowej z przeznaczenia rekreacyjnego do czasu podniesienia poziomu wody w zbiorniku lub zakończenia konsolidacji gruntów, co przy ciągłym dopływie wody przy znacznym spadku hydraulicznym może być procesem długotrwałym. Autorzy opinii wyjaśnili również, że otwory drenażu poziomego, ze względu na niedużą głębokość, stabilizują ciśnienie tylko w piętrze czwartorzędowym. W przypadku utworów neogeńskich zmniejszenie ciśnienia wody możliwe byłoby przez głęboki drenaż, np. studnie głębinowe. Na tym etapie likwidacji wyrobiska jest to praktycznie niemożliwe. Alternatywnym rozwiązaniem pozwalającym na redukcję gradientu ciśnienia jest podniesienie zwierciadła w wody w zbiorniku końcowym P.. W skardze do tut. Sądu Spółka zarzuciła powyższemu rozstrzygnięciu naruszenie: – art. 7, art. 8, art. 11 i art. 77 § 1 Kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niedopełnienie obowiązku wszechstronnego i wyczerpującego rozpoznania sprawy; przede wszystkim organ II instancji pominął istotne w sprawie okoliczności, tj. fakt, że rekultywacja o wodnym kierunku o charakterze rekreacyjnym obejmowała teren wyrobiska końcowego byłej Kopalni "P." o powierzchni 164,0500 ha (czy też łącznie z częścią zwałowiska wewnętrznego i obrzeżami rekultywowanymi w kierunku zadrzewieniowo-łąkowym - o powierzchni ok. 210 ha), a nie tereny o bliżej nieokreślonej powierzchni sąsiadujące z tym wyrobiskiem oraz fakt, że podniesienie lustra wody w zbiorniku utworzonym w wyrobisku do docelowego poziomu 146 m n.p.m. spowoduje podtopienie i zalanie terenów przyległych do tego zbiornika, nieobjętych rekultywacją na podstawie decyzji Starosty S. z dnia 5 kwietnia 2005 r., a nadto organ II instancji wydał zaskarżone postanowienie wyłącznie na podstawie dowodów pośrednich oraz samodzielnie poczynionych ustaleń w sytuacji, gdy ustalenia w niniejszej sprawie winny być dokonane w oparciu o wiadomości specjalne z uwzględnieniem istniejącego obecnego stanu faktycznego sprawy, w tym obecnej stateczności skarp zbiornika; – art. 124 § 2 Kpa poprzez brak uzasadnienia prawnego i niepełne uzasadnienie faktyczne postanowienia, przede wszystkim organ II instancji nie odniósł się do zarzutu, że przedmiotem rekultywacji o kierunku wodnym o charakterze rekreacyjnym nie były tereny znajdujące się poza wyrobiskiem końcowym byłej Kopalni "P.", gdyż nie obejmował jej wniosek o ustalenie kierunku rekultywacji i terenów tych nie dotyczyła decyzja Starosty S. z dnia 5 kwietnia 2005 r., stąd opinia w sprawie uznania rekultywacji za zakończoną nie może odnosić się do terenów nieobjętych tą decyzją; – art. 22 ust. 1 pkt 4 Uogrl poprzez jego błędną wykładnię, z której wynika, że organ opiniujący wniosek o uznanie rekultywacji za zakończoną nie jest związany zakresem obowiązku rekultywacji, który określa decyzja nakładająca obowiązek rekultywacji i ustalająca jej kierunek. W oparciu o powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie w całości postanowienia Kolegium i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie o uchylenie w całości postanowienia Kolegium oraz uchylenie w całości poprzedzającego je postanowienia Burmistrza Miasta i Gminy K., a także o zasądzenie kosztów. W uzasadnieniu skarżąca Spółka zarzuciła Kolegium pominięcie faktu, że rekultywacja o wodnym kierunku o charakterze rekreacyjnym, którą Spółka realizowała na podstawie decyzji Starosty S. z dnia 5 kwietnia 2005 r. obejmowała teren wyrobiska końcowego byłej Kopalni "P." o powierzchni 164,05 ha (czy też łącznie z częścią zwałowiska wewnętrznego i obrzeżami rekultywowanymi w kierunku zadrzewioniowo-łąkowym - o powierzchni ok. 210 ha), a nie tereny o bliżej nieokreślonej powierzchni sąsiadujące z tym wyrobiskiem. Tereny objęte rekultywacją na podstawie ww. decyzji jednoznacznie zostały określone na mapie sytuacyjno-wysokościowej załączonej do wniosku Spółki i przywołanej w tej decyzji. Kolegium nie tylko nie odniosło się do tego zarzutu, ale także nie wyjaśniło, na jakiej podstawie prawnej podzieliło pogląd organu I instancji, z którego wynika, że Spółka winna regulować stosunki wodne na terenach nieobjętych ww. decyzją Starosty. Z opracowania i dokumentacji projektowej, na które powołuje się organ II instancji, wynika bowiem, że podniesienie poziomu lustra wody w zbiorniku wodnym utworzonym w wyrobisku byłej Kopalni "P." do docelowej rzędnej 146 m n.p.m, uwarunkowane jest uprzednim wykonaniem systemu melioracyjno-drenażowego na tych bliżej nieokreślonych terenach sąsiadujących ze zbiornikiem. Tymczasem Spółka nie ma możliwości podniesienia wody w zbiorniku do docelowej rzędnej, gdyż podniesienie lustra wody do tego poziomu spowoduje zalanie lub podtopienie przyległych terenów, które nie są objęte omawianą decyzją Starosty. Skoro więc Spółka nie ma obowiązku wykonania systemu melioracyjno-drenażowego na niekreślonych terenach przyległych do zbiornika, które mogłyby zostać narażone na podtopienie po napełnieniu zbiornika wodą do rzędnej 146 m n.p.m., to tym bardziej nie ma obowiązku dokonać napełnienia zbiornika do tej docelowej rzędnej 146 m n.p.m., gdyż skutkowałoby to podtopieniem wskazanych terenów. Skarżąca podniosła ponadto, że w opracowaniu pt. "Ocena stanu zaawansowania prac likwidacyjnych" Prof. J. K. - VI 2004 r. wskazał, iż alternatywnym rozwiązaniem problemu podtopienia terenów przyległych do zbiornika w wyrobisku P. jest utrzymywanie obniżonego zwierciadła wody w tym wyrobisku, dzięki czemu wyrobisko pełni rolę drenującą wobec czwartorzędowego piętra wodonośnego przy jednoczesnym zapewnieniu ciągłego pompowania wód do rzeki Wisły. To właśnie rozwiązanie pozwoliło Spółce na przeprowadzenie rekultywacji na terenie objętym decyzją z dnia 5 kwietnia 2005 r. Decyzją z dnia 5 grudnia 2014 r., znak. [...], Starosta S. udzielił Spółce pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzenie wód nadmiarowych (ponad określony poziom, niepowodujący ujemnych negatywnych skutków na terenach będących w zasięgu oddziaływania tego poziomu) ze zbiornika wodnego utworzonego w wyrobisku po byłej Kopalni "P." i utrzymanie poziomu zwierciadła wody na rzędnej od 138 m n.p.m. do 139 m n.p.m., średniorocznie do 138,50 m n.p.m. Poziom ten nie stwarza zagrożenia zmiany stosunków wodnych dla terenów przyległych, ale wymaga pompowania wody nadmiarowej w ilości od 6000 tys. m3 do 7800 tys. m3 rocznie. Dalej Spółka podniosła, że organ II instancji dokonując ustaleń w zakresie bezpiecznego wykorzystywania zbiornika wodnego powstałego w wyrobisku "P." w celach rekreacyjnych przy podniesieniu zwierciadła wody do rzędnej 146 m n.p.m. oparł się na opiniach i sprawozdaniach, które zostały opracowane w związku z zaistniałym w 2011 roku osuwiskiem w rejonie zbocza zachodniego zbiornika "P.". W toku prac rekultywacyjnych przy stabilizacji zbocza zbiornika Spółka na bieżąco uwzględniała stanowiska i wskazówki naukowców oraz specjalistów dotyczące stabilizacji zbocza. Stąd dokonywanie przez organ II instancji samodzielnych ocen w zakresie bezpiecznego wykorzystywania zbiornika wodnego powstałego w wyrobisku P. w celach rekreacyjnych jedynie na podstawie opinii sporządzonych w latach 2014-2015, które nie są już w całości adekwatne do obecnych parametrów stateczności zbocza, nie realizuje obowiązku tego organu do wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie. Zdaniem skarżącej jakiekolwiek oceny w tym zakresie dokonywane przez organy administracji publicznej wymagają wiadomości specjalnych osób posiadających specjalistyczną wiedzę z zakresu geomechaniki. Spółka wskazała, że zapewniła charakter rekreacyjny zbiornika w wyrobisku "P." w takim zakresie jakim było to możliwe nie stwarzając zagrożenia zalaniem lub podtopieniami przyległych terenów, tj. przy utrzymaniu lustra wody na rzędnej 138 -139 m n.p.m. Jednocześnie zapewniła ukształtowanie skarp tego zbiornika do docelowej rzędnej 146 m n.p.m. w taki sposób, aby w przyszłości - po wykonaniu przez zainteresowane podmioty systemu melioracyjno-drenażowego na terenach przyległych do zbiornika - poziom wody w zbiorniku mógł się naturalnie podnieść do tej pierwotnej, docelowej rzędnej. Obecna powierzchnia lustra wody w zbiorniku wynosząca około 120 ha pozwala na uprawę wszelakich sportów wodnych począwszy od łodzi motorowodnych, po żaglówki, na kajakach kończąc. Głębokość zbiornika (tj. ok. 30 m słupa wody) pozwala na uprawianie nurkowania głębinowego, jak i wszelakich sportów wodnych związanych z pływaniem. Już na dzień dzisiejszy na terenie zbiornika powstały miejsca (łowiska) urządzone i zagospodarowane przez wędkarzy do uprawiania wędkarstwa, W zakresie rekreacji związanej z plażowaniem obecne ukształtowanie skarp w niczym nie przeszkadza w jego uprawianiu. Skarżąca podkreśliła, że Kolegium nie wskazało ani aktu prawnego, ani decyzji administracyjnej, które nakładałyby na nią obowiązek wykonania systemu melioracyjno-drenażowego na terenach przyległych do zbiornika "P.", pozwalającego podnieść w nim wodę do docelowej rzędnej 146 m n.p.m. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa). Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 120 w zw. z art. 119 pkt 3 Ppsa. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy w K. wydane na podstawie art. 106 § 5 Kpa w zw. z art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1161), dalej "Uogrl". Ostatni z przywołanych przepisów stanowi, że w sprawach, o których mowa w ust. 1 (m.in. uznania rekultywacji za zakończoną; pkt 4) decyzje wydaje starosta, po zasięgnięciu opinii wójta (burmistrza, prezydenta miasta). W tym miejscu podkreślić należy, że stanowisko organu współdziałającego nie rozstrzyga o istocie sprawy, jego opinia nie jest wiążąca, starosta musi jej zasięgnąć, ale nie musi się do niej zastosować. Postępowanie przed organem współdziałającym ma wyłącznie charakter pomocniczy w sprawie załatwianej decyzją administracyjną. Przepis art. 22 ust. 2 pkt 3 Uogrl nie wymaga formy uzgodnienia, lecz opinii. Uzgodnienie jako stanowcza forma wyrażenia stanowiska przez organ współdziałający różni się zasadniczo w zakresie wywoływania skutków od niewiążącej opinii. Stanowisko organu współdziałającego co do zasady opiera się na stanie faktycznym i prawnym ustalonym przez organ wydający decyzję, gdyż zgodnie z art. 106 § 4 Kpa organ współdziałający może jedynie w razie potrzeby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające. W decyzji z dnia 5 kwietnia 2005 r. Starosta S. ustalił dla wyrobiska końcowego byłej Kopalni "P." wodny kierunek rekultywacji o charakterze rekreacyjnym (pkt 1). Dla części zwałowiska wewnętrznego i obrzeży zadrzewieniowo-łąkowy kierunek rekultywacji o charakterze rekreacyjnym (pkt 2). Podstawą ww. decyzji było opracowanie prof. J. K. z czerwca 2004 r. W opracowaniu tym, przedłożonym przez samą Spółkę, wskazano, powołując się na wyniki analiz hydrogeologicznych, a także prognostycznych obliczeń symulacyjnych, że optymalnym końcowym poziomem spiętrzenia wody w zbiorniku P. jest poziom +146 m n.p.m. Jednocześnie wskazano, że ustanie wówczas drenujące oddziaływanie O/P. na tereny sąsiadujące, co spowoduje powstanie zagrożenia podtopieniami i lokalnymi zalewiskami. Wskazano, że zabezpieczenie tych terenów przed podtopieniem wymagać będzie prowadzenia drenażu i zrzutu nadmiaru wód. Wśród możliwych rozwiązań problemu wymieniono wykonanie sieci drenażowo-melioracyjnej w rejonie zagrożonym wystąpieniem podtopień wraz z utrzymaniu poziomu piętrzenia w zbiorniku P. +146 m n.p.m. Dodatkowo, z projektu technicznego Etap I wynika jednoznacznie, że zbiornik ma zostać napełniony do docelowej rządnej +146 m n.p.m. Również w Projekcie technicznym prac zabezpieczających i rekultywacji wyrobiska byłej kopalni siarki "P." Etap II docelowy poziom wody w zbiorniku "P." osiąga rzędne 146 m n.p.m. Wskazano tam, że zabezpieczenie terenów narażonych na podtopienie w rejonie wyrobiska po jego zlikwidowaniu i napełnieniu wodą do rzędnych docelowych 146 m n.p.m. stanowić będzie sieć rowów odwadniających i melioracyjnych. Ponadto, autorzy sporządzonej w czerwcu 2017 r. pod kierownictwem prof. M. C. Analizy stateczności skarp w południowo-wschodnim narożniku oraz w rejonie niszy osuwiskowej wyrobiska pokopalnianego P. jednoznacznie zarekomendowali podniesienie poziomu wody do rzędnej +146 m n.p.m. W oparciu o taki materiał dowodowy nie można uznać, by organ opiniujący w jakikolwiek sposób naruszył przepisy prawa, czy to procesowego, czy materialnego, wyrażając stanowisko, że brak podniesienia zwierciadła wody do rzędnej 146 m n.p.m. oznacza brak rekultywacji przedmiotowego zbiornika w kierunku wodnym o charakterze rekreacyjnym. W świetle sporządzonych w sprawie opinii ekspertów, przy obecnej rzędnej (138-139 m n.p.m.) istnieje zagrożenie osuwiskami, co powoduje konieczność wyłączenia zbiornika z użytkowania rekreacyjnego. Nie można organowi opiniującemu w niniejszej sprawie czynić zarzutu naruszenia art. 7, art. 8, art. 11 i art. 77 § 1 Kpa poprzez pominięcie, że rekultywacja w kierunku wodnym nie obejmowała terenów sąsiadujących z wyrobiskiem, że podniesienie lustra wody do docelowego poziomu 146 m n.p.m. spowoduje podtopienie i zalanie terenów przyległych do zbiornika, nieobjętych rekultywacją na podstawie decyzji Starosty S. z dnia 5 kwietnia 2005 r., oraz bez zasięgnięcia wiadomości specjalnych. Okoliczności powyższe dotyczą samej istoty oceny, czy rekultywację można uznać za zakończoną i powinny być przedmiotem rozważań starosty w decyzji o uznaniu lub nieuznaniu rekultywacji za zakończoną. Nie można wymagać od organu opiniującego by wchodził w rolę organu prowadzącego główne postępowanie administracyjne. Z uwagi na treść art. 106 § 4 Kpa obowiązki organu współdziałającego w zakresie postępowania wyjaśniającego i obowiązki organu prowadzącego postępowanie administracyjne, zmierzające do wydania merytorycznej decyzji kończącej to postępowanie, nie są tożsame. To na organie prowadzącym postępowanie główne spoczywa obowiązek poczynienia ustaleń faktycznych w zakresie niezbędnym do zastosowania określonego przepisu materialnoprawnego i tym samym merytorycznego załatwienia sprawy. Niewątpliwie organ współdziałający powinien zbadać sprawę pod określonym kątem. Nie znaczy to jednak, że zobligowany jest do ustalenia okoliczności uzasadniających merytoryczne rozstrzygnięcie w takim zakresie jak ma to uczynić organ załatwiający sprawę. Jeżeli badając sprawę pod kątem zakończenia rekultywacji w kierunku wodnym o charakterze rekreacyjnym organ współdziałający oparł się na materiałach udostępnionych przez Starostę S., nie znajdując podstaw do kwestionowania tych materiałów, to znaczy, że w postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym przez organ współdziałający, nie można temu organowi postawić zarzutu uchybień proceduralnych (por. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2016 r., sygn. II GSK 847/15). W rozpoznawanej sprawie organ opiniujący był uprawniony do wyrażenia swojego stanowiska w przedmiocie zakończenia rekultywacji i zostało ono wyrażone w oparciu o zgromadzone w sprawie materiały. Nie było jego zadaniem szczegółowe rozważanie, czy rekultywacja powinna obejmować tereny poza wyrobiskiem końcowym byłej Kopalni "P.", czy dotyczyła ich decyzja Starosty S. z dnia 5 kwietnia 2005 r. Organem właściwym do rozpatrzenia tej kwestii będzie dopiero Starosta S. i ewentualnie organ rozpatrujący odwołanie w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 22 ust. 2 w zw. z ust. 1 pkt 4 Uogrl tj. w sprawie wydania decyzji w przedmiocie uznania rekultywacji za zakończoną. Reasumując, skoro opinia dotycząca rekultywacji w zakresie uznania jej za niezakończoną została wydana w oparciu o okoliczności faktyczne znajdujące odzwierciedlenie w materiale dowodowym, to powyższe prowadzi do stwierdzenia, że organ współdziałający nie naruszył przepisu art. 22 ust. 2 pkt 3 w zw. z ust. 1 pkt 4 Uogrl. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło