II SA/Ke 351/05

WyrokWSA w Kielcach2005-12-15

Skład orzekający: Dorota Chobian, Renata Detka, Jacek Kuza

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego na zakup biletów komunikacji miejskiej, przy jednoczesnym przyznaniu zasiłku na podstawowe potrzeby bytowe, jest zgodna z prawem, biorąc pod uwagę ograniczone środki finansowe organu pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Decyzje w sprawie przyznania zasiłku celowego mają charakter uznaniowy, co oznacza, że organ nie może rozstrzygać dowolnie, ale musi brać pod uwagę zarówno sytuację materialną wnioskodawcy, cel, na jaki zasiłek ma być przeznaczony, jak i własne możliwości finansowe. Odmowa przyznania zasiłku na zakup biletów MPK, przy jednoczesnym przyznaniu środków na podstawowe potrzeby bytowe, jest dopuszczalna, gdy środki finansowe organu są ograniczone i nie pozwalają na zaspokojenie wszystkich zgłaszanych potrzeb, a ustawa o pomocy społecznej nie przewiduje zapewnienia bezpłatnych przejazdów jako formy pomocy.
Stan faktyczny
A. C. złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego na zakup biletów MPK oraz na inne potrzeby. Organ I instancji przyznał część wnioskowanej kwoty na podstawowe potrzeby, odmówił jednak przyznania środków na bilety MPK ze względu na ograniczone środki finansowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, wskazując na te same powody. A. C. zaskarżył decyzję SKO, zarzucając naruszenie jego praw i wykluczenie społeczne.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt: II SA/Ke 351/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 grudnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Renata Detka, Asesor WSA Jacek Kuza, Protokolant: Referent stażysta Katarzyna Mrozicka - Bąbel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] numer [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. oddala skargę, II. przyznaje adwokatowi A. B. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach 240 ( dwieście czterdzieści ) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania A. C. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...] którą przyznano pomoc w formie zasiłku celowego w miesiącu czerwcu w kwocie 250 złotych z przeznaczeniem na zakup żywności, środków czystości, witamin oraz pokrycie części opłat za gaz i energię elektryczną, oraz którą to decyzją odmówiono pomocy społecznej w formie zasiłku celowego w kwocie 95 zł przez okres 3 miesięcy na zakup 50 biletów MPK lub wydania takiej samej ilości biletów na podstawie art.138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż A. C. wnioskiem z dnia 3 czerwca 2004r. wystąpił o przyznanie mu realnej pomocy materialnej w postaci zasiłku celowego w kwocie 250 złotych jako uzupełnienie zasiłku okresowego w wysokości 93 złotych oraz zasiłku celowego w kwocie 95 złotych na kupno 50 biletów MPK lub wydania takiej samej ilości biletów. Organ I instancji przyznał zasiłek celowy w wysokości 250 zł odmówił natomiast przyznania zasiłku celowego w kwocie 95 złotych. Organ ten wskazał, iż przeprowadzony wywiad środowiskowy wykazał potrzebę przyznania pomocy gdyż sytuacja dochodowa zainteresowanego jest nadal bardzo ciężka jednakże ze względu na ograniczone środki przeznaczone na zadania własne i potrzebę pomocy wciąż rosnącej grupy osób pomoc został udzielona w wysokości mieszczącej się w możliwościach MOPR. W odwołaniu od decyzji organu I instancji A. C. zarzucił, iż uniemożliwia mu się korzystanie z komunikacji miejskiej w sytuacji gdy musi pokonywać wielokilometrowe wędrówki po mieście. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż A. C. odpowiada warunkom ogólnym uprawniającym do ubiegania się o świadczenie pieniężne z pomocy społecznej, jest bowiem osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i w poprzednim miesiącu nie posiadał żadnych własnych dochodów. Dlatego też został mu przyznany zasiłek w wysokości 250 złotych z przeznaczeniem na zakup żywności, środków czystości, witamin, leków pokrycie części opłat za gaz i energię elektryczną. Podstawą prawną przyznania zasiłku celowego jest art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Organ przyznając pomoc bierze pod uwagę nie tylko sytuację materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek ma być przyznany, ale również własne możliwości finansowe. Ze sprawozdania organu I instancji wynika, iż roczny plan ośrodka na pomoc finansową w ramach zadań własnych wynosi 780.000 złotych z tego w I półroczu 2004 r. wydano na zasiłki celowe i celowe specjalne kwotę 410.859 złotych. Pomocą w formie zasiłków celowych objęto 2.119 rodzin na kwotę 383.511 złotych oraz dla 115 osób przyznano zasiłki celowe specjalne na kwotę 27.348 złotych. Średni zasiłek celowy w I półroczu wynosił 180 złotych a zasiłek celowy specjalny 237 złotych. W związku z tym w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego organ I instancji pomimo zrozumienia dla potrzeb A. C. jaką jest zakup biletów MPK, ze względu na ograniczone środki finansowe, zmuszony był odmówić pomocy na ten cel, przyznając jedynie zasiłek celowy na podstawowe potrzeby bytowe. Odwołujący się nie pozostaje bez wsparcia organu pomocy. Został mu przyznany zasiłek okresowy na maj i czerwiec w kwocie po 93 złote, zasiłek celowy na maj w wysokości 250 złotych, a decyzją z 16 czerwca 2004 r. udzielona została pomoc skarżącemu w formie obiadów w barze "Jagienka" na okres od 1 lipca 2004 r. do 31 grudnia 2004 r. W skardze na tę decyzję A. C. zarzucił, iż bezprawnie odmówiono mu przyznania 50 biletów na komunikację miejską lub zasiłku celowego w kwocie 95 złotych na zakup takiej samej ilości biletów, w ten sposób podtrzymując bezprawne wykluczenie społeczne uniemożliwiające mu mobilność w podstawowym minimum potrzeb bytowych. Skarżący zarzucił naruszenie jego praw podmiotowych wynikających z art. 2, 30 i 32 Konstytucji, przy czym naruszenia równości upatruje w fakcie, że w Urzędzie Miasta funkcjonuje 9 wysokiej klasy limuzyn dla obsługi działaczy samorządowych na czele z Prezydentem Miasta. Skarżący zarzucił także naruszenie ustawy o pomocy społecznej - jej art. 3 ust. 1, organy obu instancji odmawiają mu podstawowych praw człowieka - prawa do godności i do przeżycia biologicznego. Decyzja ostateczna została wydana w oparciu o niedostępne dla niego dane. Miasto dotuje komunikację miejską kwotą około 10 mln złotych z budżetu miasta a Prezydent nie wywiązał się z obietnic składanych w czasie kampanii wyborczej dotyczących zapewnienia bezrobotnym komunikacji MPK. Postępowanie organu II instancji było sprzeczne art. 7, 8 i 10 kpa bowiem jego - skarżącego - udział przed tym organem sprowadzał się do odbioru korespondencji. W związku z tym skarżący domagał się uchylenia decyzji i napiętnowania postępowania funkcjonariuszy Samorządowego Kolegium Odwoławczego wobec niego jako szykany urzędniczej, przejawu złej woli i cynizmu urzędniczego. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego a przy jej wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w taki sposób aby mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Z brzmienia art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593) wynika, iż decyzje podejmowane przez organy administracyjne w kwestii przyznania zasiłku celowego mają charakter uznaniowy. Nie oznacza to oczywiście, że organ może w sposób dowolny rozstrzygać o tych sprawach. W niniejszej jednak sprawie brak jest podstaw do zarzucenia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu dowolności przy rozpoznawaniu odwołania skarżącego od decyzji odmawiającej przyznania mu zasiłku celowego na zakup biletów MPK. Organ ten w sposób wyczerpujący uzasadnił przyczyny odmowy tego zasiłku. Co prawda z naruszeniem art. 77 § 4 kpa Kolegium przy wydawaniu decyzji kierowało się informacjami znanymi temu organowi z innej sprawy (dotyczy to sprawozdania z rocznego planu ośrodka znajdującego się w aktach innej sprawy dotyczącej odmowy przyznania A. C. zasiłku celowego na zakup biletów - sygn. akt sprawy sądowej II SA/Ke 361/05) jednakże w ocenie Sądu naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Za nieuzasadniony należy uznać zarzut, jakoby A. C. był szykanowany w sytuacji gdy od wielu lat jedynym źródłem jego utrzymania jest pomoc społeczna i wysokość otrzymanego przez niego zasiłku celowego jest wyższa od takich zasiłków przyznawanych innym osobom. W sytuacji gdy środki finansowe jakimi dysponuje Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie są ograniczone, nie jest możliwe zaspokojenie wszystkich potrzeb zgłaszanych przez skarżącego. Zaspokojenie potrzeby wnioskodawcy poruszania się miejskimi środkami komunikacji musiałoby się odbyć kosztem niezaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych innej osoby. Zauważyć należy, iż ustawa o pomocy społecznej nie przewiduje jako formy takiej pomocy zapewnienia bezpłatnych przejazdów komunikacją miejską. Udzielenie tego typu pomocy jest możliwe tylko poprzez przyznanie zasiłku celowego. W niniejszej sprawie nie jest możliwe ani dopuszczalne badanie polityki finansowej gminy. Nawet ustalenie, że miasto dysponuje limuzynami, czy też że z jego budżetu przeznaczono pieniądze na dofinansowanie komunikacji miejskiej nie miałoby znaczenia dla oceny prawidłowości wydanej decyzji. Skarżący w odwołaniu od decyzji organu I instancji domagał się rozpatrzenia sprawy na rozprawie i przesłuchania na niej Prezydenta Miasta W. L. na okoliczność, iż miał on prowadzić inną politykę prospołeczną. W ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w świetle art.89 oraz 78 kpa władne było tego wniosku dowodowego nie uwzględnić i odwołanie rozpoznać na posiedzeniu niejawnym, do czego uprawnia art. 17 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych. Niewyznaczenie rozprawy przez SKO i oddalenie odwołania nie może być uznane za naruszenie godności skarżącego oraz zasady równości (art. 30 i 32 Konstytucji). Brak jest także podstaw do uznania, iż doszło w ten sposób do naruszenia art. 2 Konstytucji. Mając powyższe na uwadze skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zaś o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu na podstawie § 19 w zw. z § 18 ust. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2004 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy udzielonej z urzędu (Dz. U Nr 163, poz. 1348 ze zm.)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło