II SA/Ke 353/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Asesor WSA Jacek Kuza, Protokolant Sekretarz sądowy Małgorzata Rymarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 września 2007 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją Nr SE-III-413/124/06 z dnia 30 marca 2007roku Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. nie stwierdził u W.P. choroby zawodowej – nowotworu złośliwego powstałego w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi – pozycja 17.5 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. nr 132, poz. 1115 ). W uzasadnieniu wyżej wymienionej decyzji organ I instancji wskazał, iż W.P. był skierowany do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. w celu diagnostyki w kierunku rozpoznania choroby zawodowej- nowotwór złośliwy pęcherza moczowego, poz. 17.5. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. w orzeczeniu z dnia 2 stycznia 2007 roku wskazał, iż brak jest podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii nowotworu złośliwego pęcherza moczowego, w uzasadnieniu podając "iż na podstawie dokumentacji medycznej oraz oceny narażenia zawodowego nie stwierdza się podstaw do uznania związku przyczynowego pomiędzy chorobą a narażeniem zawodowym". Z orzeczeniem tym nie zgodził się W.P. i w wyniku jego odwołania drugą opinię wydał Instytut Medycyny Pracy w Ł., który w orzeczeniu z dnia 8 lutego 2007 roku stwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u badanego W.P. W uzasadnieniu tego orzeczenia Instytut wskazał, "iż obowiązujące przepisy prawa dotyczące chorób zawodowych wskazują, że nowotwór złośliwy może być uznany za chorobę zawodową, jeżeli powstał w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi. Substancje o udowodnionym działaniu rakotwórczym na człowieka, czyli takie dla których istnieją wystarczające dowody wskazujące na związek przyczynowy pomiędzy narażeniem człowieka na tę substancję a powstaniem raka zostały zaliczone do Kategorii 1 – wykaz takich czynników stanowi załącznik do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 grudnia 2004 roku w sprawie substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy (Dz.U. Nr 280 poz. 2771). Z oceny narażenia zawodowego wynika, że pył zawierający wolną krystaliczną krzemionkę ani żaden ze związków chemicznych, na jakie w trakcie pracy zawodowej był narażony W.P. nie zostały zaliczone do czynników rakotwórczych dla ludzi, a tym samym brak podstaw do uznania, że rozpoznany nowotwór powstał w następstwie działania czynników rakotwórczych występujących w środowisku pracy. Wyżej wymienione orzeczenia oraz wywiad środowiskowy przeprowadzony w "I"- Zakładzie Maszyn i Łożysk Specjalnych Spółka z o.o w K. oraz w Zakładzie Urządzeń Chemicznych i Armatury Przemysłowej "C" S.A. w K. były podstawą wydania przez Państwowy Powiatowy Inspektorat Sanitarny w K. decyzji z dnia 30 marca 2007 w oparciu o art. 5 pkt 4 a i art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. Dz.U.Nr 122 z 2006 roku poz.851), § 1 i 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. nr 132, poz. 1115 ) oraz art. 104 § 1 i 2 kpa. . W odwołaniu od tej decyzji W.P. podniósł, iż organ w sposób nieprawidłowy przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w szczególności niewłaściwie ocenił jego miejsce pracy i narażenia tam występujące w czasie trwania stosunku pracy. Decyzją Nr SE III a-417/13/07 z dnia 9 maja 2007roku Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. po rozpatrzeniu odwołania w oparciu o art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojego stanowiska, iż odwołanie jest niezasadne podniósł, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. przeprowadził na wniosek Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. postępowanie, w toku którego ustalił przebieg i warunki pracy skarżącego oraz rodzaje czynników , z którymi miał skarżący kontakt w całym okresie zatrudnienia. W wyniku tego postępowania diagnostyczno-orzeczniczego Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. na podstawie własnych badań, jak i wykonanych w Klinice Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. wydał orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej w postaci nowotworu złośliwego pęcherza moczowego powstałego w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi. Skarżący W.P. nie kwestionował ustaleń organu i nie wnosił żadnych uwag dotyczących pracy w narażeniu na czyściwa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję W.P. powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji, ponadto podał, iż katalog substancji wymieniony w rozporządzeniu z dnia 1 grudnia 2004 roku nie jest zamknięty, a we wcześniejszym już nieobowiązującym rozporządzeniu z 11 września 1996 roku były wymienione między innymi pyły zawierające wolną krzemionkę krystaliczną, która była uważana za czynnik rakotwórczy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości, bądź zasad współżycia społecznego.- W wyniku dokonanej oceny należy stwierdzić, iż wbrew zarzutom skargi kwestionowana decyzja nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia jej legalności. Zgodnie z treścią § 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) przez choroby zawodowe rozumie się choroby wymienione w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający obowiązany jest ustalić zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, które w zakresie ustalania stanu faktycznego przyjmują jako naczelną zasadę prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 kpa. Jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznawania chorób zawodowych są jednostki wymienione w § 5 ust. 2 i 3 powołanego rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. Taką jednostką organizacyjną jest zarówno Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K., jak i Instytut Medycyny Pracy w Ł., na których opinie organy powoływały się przy wydawaniu decyzji. W załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach – prawidłowo przyjętym przez organy obu instancji jako podstawa prawna rozstrzygnięcia - pod poz. 17.5 ustawodawca jako jedną z chorób zawodowych wymienił wśród nowotworów złośliwych powstałych w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi – nowotwór pęcherza moczowego. Bezspornym w sprawie jest, że skarżący w latach 1960 – 1989 pracował na stanowisku szlifierza – ostrzarza w Zakładach Urządzeń Chemicznych i Armatury Przemysłowej "C" S.A. w K. oraz w Zakładzie Maszyn i Łożysk Specjalnych "I" Spółka z o.o. w K. i był narażony był na hałas oraz pyły zawierające wolną krystaliczną krzemionkę w stężeniach przekraczających dopuszczalne normy, a także substancje chemiczne wchodzące w skład chłodziw – "ANTISEPT", Emulsor SGR, Emulkol S i Emulkol EP, które mogą wywoływać działania drażniące i uczulające na skórę i błony śluzowe. Sąd podziela stanowisko organu, że skarżący w całym okresie zatrudnienia nie był narażony na działanie czynników uznanych za rakotwórcze u ludzi, tj. takich, co do których istnieją wystarczające dowody wskazujące na związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy narażeniem człowieka na tę substancję, a powstaniem raka. Wykaz takich czynników stanowi załącznik do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 grudnia 2004 roku w sprawie substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy (Dz.U. Nr 280 poz. 2771). Substancje o udowodnionym działaniu rakotwórczym na człowieka, czyli takie dla których istnieją wystarczające dowody na związek przyczynowy pomiędzy narażeniem człowieka na tę substancję a powstaniem raka zostały zaliczone do Kategorii I. Z oceny narażenia zawodowego wynika, że ani pył zawierający wolną krystaliczną krzemionkę ani żaden ze związków chemicznych, na jakie w trakcie pracy zawodowej był narażony W.P. nie zostały zaliczone do czynników rakotwórczych dla ludzi . Inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego. Orzeczenie lekarskie, ma walor opinii w rozumieniu art. 84 § 1 kpa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 sierpnia 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1980/97, niepubl.) co oznacza, że bez niego lub sprzecznie z nim organ nie może dokonywać rozpoznania choroby i ustalenia, że dane schorzenie jest chorobą zawodową. Organ przed wydaniem decyzji dokonać musi w oparciu o art. 80 kpa oceny wiarygodności opinii i nie może oprzeć swojego rozstrzygnięcia na orzeczeniu lekarskim, które niedostatecznie lub w sposób nieprzekonujący uzasadnia zajęte stanowisko ( p. wyrok NSA z 5 listopada 1998 r., LEX nr 45833 ). Sąd uznał, ze organy dokonały oceny wiarygodności opinii i przekonująco, na podstawie obowiązujących przepisów prawa uzasadniły swoje stanowisko. Wskazały, że skarżący W.P. był badany w jednostce orzeczniczej pierwszego szczebla – w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. i konsultowany w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. i oba te badania nie dały podstaw do rozpoznania u niego zawodowej etiologii nowotworu złośliwego pęcherza moczowego - poz. 17.5 wykazu chorób zawodowych. Rozpoznanie kliniczne (rak pęcherza moczowego) zostało ustalone w 2001 r. w Centrum Onkologii Dział Urologii w K. Jak stwierdzono w opinii etiologia nowotworów jest złożona, uwarunkowana różnymi czynnikami wrodzonymi i zewnątrzpochodnymi. Na proces kancerogenny mają duży wpływ czynniki środowiskowe, tj. dieta, alkohol, czynniki rakotwórcze obecne w środowisku pracy. Przeprowadzona przez organy ocena narażenia zawodowego wykazała, że W.P. w całym okresie zatrudnienia nie był narażony na działanie czynników uznanych za rakotwórcze u ludzi, tj. takich, co do których istnieją wystarczające dowody wskazujące na związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy narażeniem człowieka na te substancję, a powstaniem raka (Kategoria 1). Aktualnie obowiązujące przepisy prawa dotyczące chorób zawodowych wskazują, że nowotwór złośliwy może być uznany za chorobę zawodową, jeżeli powstał w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi, a jak wynika z ustaleń organów w środowisku pracy skarżącego nie występowały czynniki wymienione w aktualnie obowiązującym rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 1 grudnia 2004 w sprawie substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy. Organy przy wydawaniu decyzji winny działać zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Z tych względów w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem, wobec czego skarga nie jest zasadna i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlegała oddaleniu.