II SA/Ke 353/16
PostanowienieWSA w Kielcach2016-09-27
Skład orzekający: Małgorzata Długońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wniósł skargę w sprawie dotyczącej zasiłku celowego, może zostać zwolniony z kosztów sądowych i czy należy mu ustanowić adwokata z urzędu, biorąc pod uwagę jego sytuację materialną?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, uznając go za bezprzedmiotowy, ponieważ sprawy z zakresu pomocy społecznej, w tym dotyczące zasiłku celowego, są z mocy prawa zwolnione z opłat sądowych. Jednocześnie sąd ustanowił dla wnioskodawczyni adwokata z urzędu, stwierdzając, że jej trudna sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, niezbędnym do sporządzenia skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku celowego. Po wydaniu przez WSA w Kielcach wyroku oddalającego skargę, wnioskodawczyni złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z analizy jej sytuacji materialnej wynikało, że posiada niewielki majątek, a dochody gospodarstwa domowego są wystarczające jedynie na bieżące potrzeby. Wnioskodawczyni korzysta z pomocy społecznej i jest zadłużona.Rozstrzygnięcie
I. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić dla J. W. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Kielcach.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 27 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: I. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić dla J. W. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Kielcach.
Wyrokiem z dnia 9 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku celowego. Skarżąca złożyła formularz urzędowy PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i osiemnastoletnim synem. Skarżąca nie wykazał innego majątku oprócz domu wielkości 51 m kw, nieruchomości rolnej o powierzchni 38,89ha ze starymi budynkami gospodarczymi, ciągnika Ursus z 1980 r. o wartości 5,5 tysięcy zł i samochodu marki Peugeot z 1996 r. o wartości 500 zł. Mąż wnioskodawczyni po wypadku samochodowym pobiera rentę w wysokości 777 zł miesięcznie. Gospodarstwo rolne przynosi dochód w wysokości 15000 zł rocznie. Skarżąca podała, że wydatki na podatki, KRUS, paliwo wynoszą 6 tysięcy złotych, ponadto osiągany dochód przeznacza na opłaty za prąd, gaz, zakup leków. Wnioskodawczyni nie otrzymała dopłat do gospodarstwa rolnego za rok 2015, jest zadłużona. Skarżąca korzysta z pomocy społecznej.
Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270), zwanej dalej "p.p.s.a." przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy ciąży zatem obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych i wynagrodzenia fachowego pełnomocnika przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem.
W rozpatrywanej sprawie, biorąc pod uwagę sytuację majątkową i życiową skarżącej, przede wszystkim dochód wystarczający jedynie na zaspokojenie bieżących potrzeb życiowych trzyosobowej rodziny, brak majątku poza małym gospodarstwem rolnym, starym samochodem i ciągnikiem, korzystanie z pomocy społecznej, uznano, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a jej wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, niezbędnego do sporządzenia skargi kasacyjnej.
Natomiast wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jego rozpoznanie stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, stosownie do art. 249a p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1a p.p.s.a, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej, w tym sprawach dotyczących zasiłku celowego. Zatem skarga J. W. jest rozpoznawana przez sądy administracyjne bez pobierania od skarżącego jakichkolwiek opłat na wszystkich etapach postępowania sądowoadministracyjnego.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1, art. 249a, art. 239 pkt 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło