II SA/Ke 354/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka,, Asesor WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi J.M. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] znak [...] w przedmiocie stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz adwokat K.C. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych w tym 52, 80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych VAT tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z dnia [...] Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności stwierdził, że odwołanie J. M. od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. w dniu 14 marca 2006 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia w art. 129 § 2 kpa oraz w § 16 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności. W uzasadnieniu tego postanowienia organ wyjaśnił, że wskazany przepis § 16 pkt 1 przytoczonego rozporządzenia przewiduje, że osoba zainteresowana lub przedstawiciel ustawowy, w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, może wnieść odwołanie do wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, za pośrednictwem powiatowego zespołu, który wydał orzeczenie. Ponieważ orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dniu 14 marca 2006 r. zostało doręczone J. M. w dniu 24 marca 2006 r., to termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 7 kwietnia 2006 r. Dlatego odwołanie strony wniesione w dniu 21 kwietnia 2006 r. organ uznał za spóźnione. Organ stwierdził równocześnie, że powołanie się przez J. M. w jego odwołaniu na chorobę bez udokumentowania jej, nie może być podstawą do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania zgodnie z art. 58 kpa. Ponadto odwołanie mogło być dostarczone za pośrednictwem poczty, rodziny lub sąsiadów. W skardze z dnia 13 czerwca 2006 r. nazwanej odwołaniem, sprecyzowanej następnie na rozprawie w dniu 14 grudnia 2006 r., J. M. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając naruszenie art. 58 kpa. Skarżący wyjaśnił, że w marcu 2006 r. nie mógł wnieść odwołania od orzeczenia, ponieważ był obłożnie chory, nie mógł się udać do lekarza, przebywał sam w domu, bo nie było dorosłych domowników, nie mógł skorzystać z pomocy sąsiadów, ponieważ po sąsiedzku nie ma domów. Nie mógł też skorzystać z pomocy listonosza, ponieważ nie odbierał w tym czasie korespondencji. Na dowód swej choroby skarżący dołączył do skargi kserokopię zaświadczenia lekarskiego. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wniósł o jej oddalenie podtrzymując twierdzenie, że odwołanie zostało wniesione po terminie. Organ stwierdził też, że prośba o przywrócenie terminu została rozpatrzona odmownie, ponieważ nie spełniała przesłanek art. 58 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153/2002 poz. 1269 ze zmianami), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola przeprowadzona w niniejszej sprawie wykazała naruszenie przepisów postępowania ,które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 kpa, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Zgodnie z art. 58 § 1 i 2 kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Według art. 59 § 1 i 2 kpa o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie. O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania. Z powyższych przepisów należy wyciągnąć wniosek, że w razie złożenia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania równocześnie z tym odwołaniem, do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia tej prośby, stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania jest przedwczesne, a przez to niedopuszczalne. W razie, bowiem przywrócenia terminu, odwołanie będzie podlegać merytorycznemu rozpatrzeniu, a nie stwierdzeniu uchybienia terminu do jego wniesienia. Ponieważ od postanowienia o przywróceniu terminu do złożenia odwołania i o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania służy skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a), organ właściwy do rozpatrzenia odwołania nie może w jednym postanowieniu rozstrzygnąć zarówno kwestii uchybienia terminu do wniesienia odwołania jak i kwestii przywrócenia terminu do jego wniesienia, ani tym bardziej, ograniczyć się do oceny zasadności prośby o przywrócenie terminu w uzasadnieniu postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W niniejszej sprawie J. M., w swoim odwołaniu od orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P., zawarł prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia tego odwołania, którą dostrzegł organ II instancji. Mimo tego Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności , z naruszeniem powyższych przepisów nie rozstrzygnął tej prośby w wymaganej przepisami formie odrębnego postanowienia. Organ ograniczył się bowiem do wyrażenia jedynie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia poglądu, że "powołanie się na chorobę bez udokumentowania jej, nie może być podstawą do przywrócenia terminu wniesienia odwołania". Takie stwierdzenie nie może zastąpić przewidzianej w art. 59 kpa formy rozstrzygnięcia prośby o przywrócenie terminu, zwłaszcza, że znalazło się w uzasadnieniu postanowienia, które mogło być wydane dopiero po rozstrzygnięciu prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W związku z zakresem rozpoznania niniejszej sprawy ograniczonym tylko do kwestii legalności postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, ubocznie tylko można dodać, że, organ nie ustalił również wszystkich okoliczności niezbędnych do rozstrzygnięcia prośby o przywrócenie terminu. Skarżący nie wskazał w swym odwołaniu na okoliczności świadczące o tym czy zachował 7-dniowy termin do złożenia prośby o przywrócenie terminu, o jakim mowa w art. 58 § 2 zd. 1 kpa. Nie wynika bowiem z jego prośby, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminowi do złożenia odwołania. Tę okoliczność miał obowiązek wyjaśnić organ II instancji przed rozstrzygnięciem prośby o przywrócenie terminu, do czego obligują organy administracji publicznej zasady ogólne wskazane w art. 7 i 9 kpa. Stosownie bowiem do treści tego ostatniego przepisu, organy administracji publicznej są zobowiązane do należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach prawnych sprawy, gdyż to organ zobowiązany jest czuwać nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa. W tym celu organ powinien był udzielić stronie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, co do wymogów formalnych i materialnych prośby o przywrócenie terminu, a to w celu umożliwienia stronie uzupełnienia prośby w zakreślonym w tym celu terminie. Pominięcie przez organ administracyjny tej czynności mogło doprowadzić do naruszenia słusznego interesu obywatela, przez pozbawienie strony możliwości merytorycznej oceny jej sprawy przez organ administracyjny II instancji. Uchybienia prawa procesowego, o jakich mowa wyżej, powodują konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami). Rozpoznając sprawę ponownie organ wyda stosowne rozstrzygnięcie mając na względzie wszystkie przedstawione wyżej uwagi i eliminując dotychczasowe naruszenia prawa. Orzeczenie zawarte w pkt. II wyroku oparte zostało o przepis art. 152 p.o.p.s.a. O kosztach udzielonej skarżącemu z urzędu pomocy prawnej, Sąd orzekł na podstawie art. 250 u.p.p.s.a. i § 19 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.). .