II SA/Ke 354/09
WyrokWSA w Kielcach2009-08-06
Skład orzekający: Renata Detka, Teresa Kobylecka, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli opuściła ona dotychczasowe miejsce zamieszkania w sposób trwały i dobrowolny, nawet jeśli posiada prawo do służebności mieszkania w tym lokalu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli ustalono, że osoba ta faktycznie opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego bez wymeldowania się, a opuszczenie to miało charakter trwały i dobrowolny. Prawo do służebności mieszkania nie przesądza o niemożności wymeldowania, gdyż postępowanie meldunkowe ma charakter ewidencyjny i nie rozstrzyga o tytułach prawnych do lokalu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o wymeldowaniu W. C. z pobytu stałego. Organ I instancji (Burmistrz) orzekł o wymeldowaniu, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy po rozpatrzeniu odwołania. W. C. opuścił lokal w lipcu 2008 r. i zamieszkał w domu pomocy. Organ ustalił, że opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny, co potwierdzili świadkowie, wnioskodawczyni oraz sam W. C. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i brak wnikliwego rozważenia kwestii braku dobrowolności opuszczenia mieszkania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2009r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania W. C. od decyzji Burmistrza z dnia [...] orzekającej o wymeldowaniu W. C. z pobytu stałego w lokalu położonym w miejscowości J. 28 – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że nie znalazł podstaw do zmiany, bądź uchylenia decyzji organu I instancji.
Wojewoda podniósł, że jednym z głównych zadań wynikających z ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) jest rejestracja danych o miejscu pobytu osób. Osoba, która opuszcza miejsce pobytu ma obowiązek dokonać wymeldowania, a w przypadku nie wykonania tego obowiązku, zgodnie z art. 15 ust. 2 organ gminy na wniosek strony lub z urzędu zobligowany jest do wydania decyzji w sprawie wymeldowania.
W sprawie niniejszej organ gminy wszczął postępowanie na wniosek R. C. z dnia 26 stycznia 2009r. o wymeldowanie teścia W. C. z lokalu położonego w miejscowości J. 28, której jest współwłaścicielką.
Organ uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy świadczy o tym, że W. C. nie przebywa w spornym lokalu, który opuścił 25 lipca 2008r. i mieszka w Domu Pomocy Samotnym Matkom i Bezdomnym przy ulicy P. 8. Fakt ten potwierdzili zarówno wnioskodawczyni R. C., żona M. C., jak również W. C.. Przeprowadzona przez funkcjonariuszy Komisariatu Policji kontrola meldunkowa wykazała, że W. C. nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania (pismo z dnia 6 lutego 2009r.). Także sąsiedzi oświadczyli, że nie widzieli W. C. od około miesiąca lipca 2008r. Oględziny spornego lokalu, przeprowadzone w dniu 16 lutego 2009r. wykazały, że W. C. nie przebywa w miejscu stałego zameldowania, nie ma w nim rzeczy osobistych, nie był obecny podczas oględzin.
Odnosząc się do stwierdzenia W. C., że miał utrudniony dostęp do mieszkania organ wskazał, że nie skorzystał on z przysługującego mu prawa złożenia do Sądu Rejonowego wniosku o przywrócenie posiadania, co świadczy o dobrowolności opuszczenia mieszkania w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 2 ustawy.
Odnośnie podnoszonej przez skarżącego kwestii dożywotniej służebności w przedmiotowym lokalu mieszkalnym organ podniósł, że kwestie meldunkowe służą wyłącznie celom ewidencyjnym i mają na celu potwierdzenie faktu pobytu w danym lokalu (art. 9 ust. 2b ustawy), nie tworzą ani nie pozbawiają uprawnień do lokalu, a sprawy o charakterze cywilno-prawnym należą do kompetencji sądów powszechnych.
Reasumując, organ uznał, że przedstawiony stan faktyczny w sposób jednoznaczny wskazuje, że lokal położony w J. 28 przestał być dla W. C. miejscem pobytu stałego w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. To zamieszkiwanie to nie tylko sporadyczne przebywanie w danym lokalu, lecz skoncentrowanie w nim swojego życia osobistego, rodzinnego i zawodowego.
Utrzymywanie zameldowania W. C. wyżej wymienionym adresem stanowiłoby fikcję meldunkową, co w świetle obowiązującego prawa jest niedopuszczalne.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję wniósł W. C., domagając się jej uchylenia.
Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść decyzji, tj. art. 7, 77, 80 kpa, a także art. 15 § 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) poprzez wydanie decyzji bez wnikliwego rozstrzygnięcia dowodowego, polegające na pominięciu faktu wyrzucenia skarżącego przez domowników.
W uzasadnieniu skargi W. C. zarzucił nie rozważenie wnikliwie przez organ kwestii braku dobrowolności w opuszczeniu mieszkania w J. 28 i wskazał, że "trudno uznać, iż zamiarem skarżącego było przeniesienie się do schroniska mając możliwość mieszkania w domu rodzinnym". Rzeczy osobiste zostały wyniesione przez domowników do stodoły na podwórko.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna. .
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania.
Badając legalność zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Wojewody z dnia [...] w przedmiocie wymeldowania W. C. z miejsca pobytu stałego w lokalu w J. 28 Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz.U. z 2006r., Nr 139, poz. 993 ze zm.). zwanej dalej ustawą. Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z wymienionego przepisu wynika więc, iż warunkiem decydującym o wymeldowaniu danej osoby jest jednoznaczne ustalenie przez organ administracji, że osoba ta faktycznie opuściła bez wymeldowania się dotychczasowe miejsce pobytu stałego i że opuszczenie to miało charakter trwały i dobrowolny. Przy ustalaniu przesłanek wymienionych w tym przepisie należy mieć na uwadze, że wymeldowanie z miejsca stałego pobytu ma charakter ewidencyjno-rejestrowy i służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc odzwierciedlać powinno stan faktyczny.
Dlatego jeżeli osoba opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego i nie dopełnia obowiązku wymeldowania się, to celem zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym, a zapisami w ewidencji, właściwy organ gminy musi w tej sprawie podjąć decyzję. Wojewoda w zaskarżonej decyzji zaprezentował taką właśnie wykładnię przepisów ustawy o ewidencji ludności.
Pobytem stałym w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Ustalenia co do nowego miejsca pobytu skarżącego oraz charakteru tego pobytu w innym miejscu niż jego dotychczasowe miejsce stałego zameldowania nie mogą mieć w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego znaczenia decydującego, mogą to być ustalenia jedynie o charakterze posiłkowym.
Zarówno skarżący, jak i organ orzekający słusznie podniosły, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, które Sąd w niniejszej sprawie także podziela utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy jest spełniona, gdy opuszczenie to ma charakter stały i jest dobrowolne. W każdym przypadku przy ocenie istnienia tych przesłanek należy wziąć pod uwagę okoliczności konkretnej sprawy.
W ocenie Sądu, ta przesłanka została należycie oceniona i udowodniona w toku postępowania administracyjnego. Organ podjął wszystkich kroki w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tzn. ustalenia, czy opuszczenie przez skarżącego przedmiotowego lokalu miało charakter stały i dobrowolny - dopuścił dowód z zeznań świadków, oględzin przedmiotowego lokalu mieszkalnego, informacji Policji, przeprowadził także na wniosek skarżącego rozprawę administracyjna w celu skonfrontowania jego zeznań z zeznaniami świadków, na którą pomimo prawidłowego zawiadomienia skarżący nie stawił się. Nie można w tej sytuacji skutecznie zarzucić organom, że z naruszeniem art. 7 i art. 77 kpa przeprowadziły postępowanie dowodowe. Zdaniem Sądu organ nie przekroczył również granicy swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa).
Na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego organ prawidłowo ustalił, że W. C. nie przebywa w lokalu, w którym był zameldowany na pobyt stały. Lokal ten opuścił w dniu 25 lipca 2008 r. i po tej dacie nie wykazał swej woli powrotu do tego mieszkania, a jedynie przychodził po to, by zabrać z niego swoje rzeczy osobiste, ostatnio w toku postępowania administracyjnego zabrał także swój motor.
Okoliczność ta wynika zarówno z zeznań świadków przesłuchanych przez organ, których zeznania zostały omówione w uzasadnieniu decyzji organu I instancji i które podzielił organ odwoławczy, jak i została potwierdzona przez samego skarżącego. Zauważyć należy, że w tej sytuacji nawet pozostawienie części rzeczy osobistych w J. 28 nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w tym lokalu. Przepisy meldunkowe abstrahują od oceny motywów podjętych kroków, ewentualne problemy rodzinne i ich skutki są poddane ocenie innych norm prawnych niż meldunkowe.
Tym samym zasadnie organy ustaliły, że całokształt zachowań skarżącego wskazuje, że lokal w J. 28 nie stanowi dla niego centrum życiowego i w tej sytuacji nie ma znaczenia, że na obecne miejsce zamieszkania wybrał on Dom Pomocy Samotnym Matkom i Bezdomnym. Brak podjęcia jakichkolwiek działań prawnych przez skarżącego, mających na celu powrót do przedmiotowego lokalu jest przejawem woli opuszczenia miejsca pobytu stałego.
Z tych względów, Sąd nie znalazł podstaw, aby zarzucić zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew stanowisku skarżącego, Sąd uznał za zasadne wnioski, jakie wyciągnął organ odnośnie jego twierdzeń, że opuszczenie lokalu pozbawione było cech dobrowolności.
Zauważyć należy, że wniosek o wymeldowanie skarżącego z lokalu położonego w J. 28 złożyła R. C., będąca wraz z mężem R. C. współwłaścicielem nieruchomości, na której znajduje się dom mieszkalny (na mocy darowizny dokonanej przez żonę skarżącego M. C. w dniu [...] - akt notarialny Rep. [...] – k. 2-4 akt adm.). Skarżący wraz ze swą żoną na mocy powyższego aktu notarialnego mają zapewnioną dożywotnio służebność mieszkania w całym domu mieszkalnym, korzystania z zabudowań gospodarczych. Ta okoliczność jednak nie przesądza o niemożności wymeldowania skarżącego, jeżeli faktycznie nie zamieszkuje on w tym lokalu. Słusznie wskazał organ w uzasadnieniu decyzji, że decyzje o wymeldowaniu nie pozbawiają uprawnień do lokalu. Organy administracji publicznej, ani sąd administracyjny dokonujący kontroli ich decyzji nie zajmują się w postępowaniu w sprawie o wymeldowanie tytułem prawnym do lokalu, będącego przedmiotem postępowania.
W przedstawionym stanie faktycznym uznać należy, że wszystkie przesłanki wymeldowania określone w art. 15 ust. 1 ustawy zostały spełnione, a wydana w sprawie decyzja jest prawidłowa. Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło