II SA/Ke 355/15
PostanowienieWSA w Kielcach2015-07-23
Skład orzekający: Renata Detka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, prowadzący działalność gospodarczą i osiągający wysokie dochody, spełnia przesłanki do ustanowienia radcy prawnego z urzędu w ramach prawa pomocy?Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie radcy prawnego z urzędu podlega oddaleniu, gdy wnioskodawca, pomimo twierdzeń o zawiłości sprawy i braku środków, osiąga wraz z małżonkiem wysokie i stałe dochody, które umożliwiają planowanie wydatków i poczynienie oszczędności na koszty postępowania. Ciężar udowodnienia trudnej sytuacji finansowej spoczywa na wnioskodawcy, który powinien rzetelnie przedstawić swoją sytuację majątkową i rodzinną.Stan faktyczny
Skarżący S. K. złożył wniosek o ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie dotyczącej kary pieniężnej nałożonej przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Wnioskodawca argumentował, że wysokie koszty postępowania i brak środków finansowych, wynikający m.in. z nieuregulowania przez kontrahenta płatności, uniemożliwiają mu skorzystanie z profesjonalnej pomocy prawnej. Wskazał na swoje miesięczne dochody z działalności gospodarczej oraz dochody żony.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Detka po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi S. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Usługi Transportowe S. K. w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z [...] r. znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów dotyczących transportu drogowego postanawia: oddalić wniosek o ustanowienie radcy prawnego.
W dniu 23 lipca 2015 r. S. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. wniosek o ustanowienie radcy prawnego w sprawie
z jego skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z 16 lutego 2015 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów dotyczących transportu drogowego.
Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i nie wykazał innego majątku poza mieszkaniem
o wielkości 62,10 m². S. K.uzyskuje z prowadzonej działalności gospodarczej miesięczny dochód w wysokości 12203,07 zł, a jego żona na podstawie stosunku pracy zarabia 2923,19 zł brutto miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że w związku z ponoszonymi wydatkami nie ma możliwości wcześniejszego zgromadzenia środków finansowych na opłacenie pełnomocnika
z wyboru. Ponadto wskazał, że zawiłość sprawy przekracza jego możliwości do samodzielnego występowania w sądzie. W związku z brakiem zapłaty przez firmę [...] S.A. kwoty 100.000 zł za wykonaną usługę transportową, brak jest możliwości finansowych do zapewnienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego z urzędu przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Celem instytucji prawa pomocy jest więc zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika.
Treść tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że ciężar udowodnienia trudnej sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie tego prawa. Wnioskodawca powinien zatem rzetelnie
i wiarygodnie przedstawić swoją sytuację majątkową i rodzinną. Poza sporem jest także to, że strona domagająca się przyznania prawa pomocy w pierwszej kolejności powinna sama zabezpieczyć na ten cel stosowne środki, czyli właściwie zaplanować swe wydatki oraz poczynić oszczędności do granic zabezpieczenia utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dopiero, gdy jej majątek i dochody nie pozwalają na poczynienie oszczędności lub gdy pomimo dokonanych oszczędności nie jest ona
w stanie ponieść kosztów postępowania, można zwrócić się o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody z budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia.
W rozpatrywanej sprawie wniosek o ustanowienie radcy prawnego podlega oddaleniu. Wnioskodawca wraz z żoną osiągają z działalności gospodarczej
i wynagrodzenia za pracę stałe, wysokie dochody, co umożliwia planowanie wydatków. S. K. nie wskazał wysokości swojego zadłużenia wobec innych podmiotów w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, bądź też innych istniejących zobowiązań finansowych, a jedynie zadłużenie jednej spółki wobec niego, które samo w sobie nie wskazuje na brak możliwości poniesienia kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło