II SA/Ke 358/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 września 2008r. sprawy ze skargi W. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia 23 maja 2008r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania W. N. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 kwietnia 2008r., nakładającej na A. K. obowiązek wykonania w terminie do dnia 30 września 2008r. przeróbek niezbędnych do doprowadzenia do zgodności z prawem drewnianej szopy gospodarczej o wym. 5,5 x 3,4m, usytuowanej na działce nr [...] w [...], wzdłuż granicy z działką W. N. poprzez: 1. wymurowanie na fundamencie własnej ściany oddzielenia przeciwpożarowego wzdłuż granicy działki W. N., która winna być wybudowana z cegły pełnej gr. 12 cm lub gazobetonu, ponad połać dachu, 2. wymianę pokrycia dachu z papy na materiał niepalny, 3. wymianę północnej ściany szopy z drewnianej na murowaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ I instancji ustalił, że na działce nr [...] położonej w [...] znajduje się szopa drewniana o wymiarach 5,5 x 3,4 m, usytuowana przy granicy działki sąsiedniej, będącej własnością W. N. Pełnomocnik zobowiązanej – W. A. oświadczył, że szopa został zrealizowana przez jego nieżyjącego już ojca J. A. w latach 1971-72, w odległości 20 cm od granicy. Natomiast według twierdzeń W. N. szopa została zbudowana w 1982r. przez W. A. Ponieważ zobowiązana nie przedłożyła żadnych dokumentów dotyczących budowy i użytkowania tego obiektu uznano, iż szopa została zrealizowana samowolnie. Pełnomocnik A. K. zadeklarował, że w terminie do końca września 2008r. wykona od strony granicy z działką W. N. ścianą oddzielenia przeciwpożarowego oraz wymieni pokrycie z papy na blachę, a także zadeklarował wymianę ściany zachodniej z drewnianej na murowaną. Na podstawie powyższych ustaleń organ I instancji zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974r. w zw. z art. 103 ust. 2 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 81 ust. 1 pkt 2. Prawa budowlanego z 1994r. nakazał A. K. wykonanie przeróbek. W odwołaniu od tej decyzji W. N. domaga się wydania nakazu rozbiórki szopy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że odwołanie jest niezasadne. Wskazał, ze zgodnie z art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974r., w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. W trakcie postępowania strony rozbieżnie wskazywały datę wzniesienia obiektu. Z uwagi na to, że nie okazano żadnych dokumentów dotyczących budowy, zasadne było przyjęcie przez organ I instancji, że szopa stanowi samowolę budowlaną. Zasadnie również organ I instancji powołał jako podstawę prawną art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994r.n niezależnie bowiem od przyjętej daty budowy szopy, bezsporne jest, że budowę tego obiektu zakończono w przed wejściem w życie aktualnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane, to jest przed 1 stycznia 1995r. W dacie budowy wskazanej przez W. A. obowiązywało zarządzenie ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29.06.1966r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego / Dz. Bud. Nr 10 poz. 44/.Usytuowanie i konstrukcja szopy naruszała przepis § 20 ust. 1 tego zarządzenia, określający minimalną odległość szop ze ścianami z drewna lub innych materiałów palnych w stosunku do innych budynków, nie osłoniętych ścianą przeciwpożarową, jak również przepis § 20 ust. 14, który stanowi, że w razie, gdy wymaga tego prawidłowa zabudowa sąsiadujących ze sobą nieruchomości i zachowane zostaną obowiązujące odległości miedzy budynkami, właściwy organ państwowego nadzoru budowlanego może zezwolić na usytuowanie budynków wymienionych w ust. 1 i 2 na granicy nieruchomości albo w odległości co najmniej 1 metra od granicy. W niniejszej sprawie drewniana szopa bez ścian oddzielenia przeciwpożarowego zlokalizowana jest przy granicy nieruchomości, bez zachowania minimalnych odległości, a zważywszy na brak dokumentów, świadczących o jej legalnej budowie, uznać należy, że inwestor nie uzyskał zgody, wymaganej treścią § 20 ust. 14 zarządzenia. Analizując z kolei zgodność budowy z przepisami rozporządzenia Ministra Administracji i Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki / Dz. U. Nr 17 poz. 62/, obowiązującego w dacie budowy wskazanej przez W. N., lokalizacja szopy narusza § 14 tego rozporządzenia, określającego odległość budynków gospodarczych od innych budynków, nie zabezpieczonych ścianą oddzielenia przeciwpożarowego, jak również §13 ust.1, zgodnie z którym dopuszcza się sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budynku gospodarczego ze ścianami z materiałów niepalnych i z dachem o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych, jeżeli nie utrudni to prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej, a ponadto jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Na terenach zabudowy zagrodowej zgodę na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy wyraża terenowy organ administracji państwowej, właściwy w sprawach pozwoleń na budowę. W świetle zaś § 13 ust. 2 w wypadkach określonych w ust. 1 ściany budynku gospodarczego , graniczącego z działka sąsiednią, nie powinny mieć okien i drzwi, a wody opadowe z dachu od strony działki nie mogą być odprowadzane na teren działki sąsiedniej. Budynki gospodarcze usytuowane bezpośrednio przy granicy nie mogą przylegać do budynków mieszkalnych na sąsiedniej działce. Organ odwoławczy podkreślił, że w dacie budowy wskazanej przez W. N., to jest w 1982r., szopa nie przylegała do jej budynku mieszkalnego, gdyż zgodnie z oświadczeniem jej pełnomocnika budynek mieszkalny został rozbudowany samowolnie w połowie lat 80-tych, a zatem już po wybudowaniu szopy. W tej sytuacji zdaniem organu odwoławczego brak jest podstaw do orzeczenia nakazu rozbiórki szopy. Natomiast analiza zgodności obiektu z obowiązującymi w dacie jego budowy przepisami wykazała, iż konieczne są przeróbki, których zakres szczegółowo określono w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji, mające na celu zlikwidowanie stanu naruszenia przepisów. Zakres orzeczonych zmian czyni zadość wymogom stawianym przez przepisy techniczno – budowlane, niwelujące niebezpieczeństwo związane z zagrożeniem pożarowym. Decyzję tę zaskarżyła W. N., zarzucając, iż Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zezwolił W. A. na wybudowanie budynku murowanego bez pozwolenia, bez planu, bezpośrednio w granicy z jej posesją i jej domem mieszkalnym. Podniosła, że w drewnianej szopie W. A. przechowuje ropę, ciągnik i motory, przy których zapalaniu "idzie wielki dym". Ma on działkę 25 m szeroką, w związku z czym ma gdzie wybudować garaż. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Okolicznością niesporną w niniejszej sprawie było to, ze szopa została wzniesiona przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane a także, że została ona postawiona bez wymaganego w dacie jej budowy pozwolenia. W tej sytuacji prawidłowo organy uznały, iż będzie miał zastosowanie przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994r., zgodnie z którym przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy i że do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie zaś z art. 37 ust. 1 ustawy dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1/ znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2/ powoduje, bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Jak wynika z ustaleń organów wybudowana bez pozwolenia drewniana szopa tuż przy granicy z nieruchomością skarżącej została postawiona samowolnie oraz w sposób naruszający przepisy dotyczące bezpieczeństwa przeciwpożarowego, obowiązujące zarówno w dacie budowy wskazanej przez skarżącą jak i w dacie budowy wskazywanej przez właścicielkę obiektu. Również aktualnie obowiązujące przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego / które mają zastosowanie z mocy przepisu § 207 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r./ nie dopuszczają sytuowania drewnianego budynku przy granicy. Tak więc spełnione są przesłanki, o jakich mowa w cytowanym wyżej art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r. Organ uznał za uzasadnione zastosowanie przepisu art. 40 tej samej ustawy, zgodnie z którym w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 właściwy terenowy organ administracji państwa wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w określonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Z brzmienia zacytowanego przepisy wynikałoby, iż tylko wówczas można wydać decyzję na podstawie art. 40, gdy nie zachodzą okoliczności, o jakich mowa w art. 37. Tym niemniej w orzecznictwie został przyjęty pogląd, iż nakaz przymusowej rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 powinien być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń na zasadzie art. 40 / por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 1989r. sygn. IV SA83/89 ONSA 1989/11/38/. Pogląd ten skład orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela. Tym niemniej w ocenie Sądu w tej konkretnej sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 40 z następujących przyczyn: Jak wynika z protokołu oględzin, usytuowana przy granicy z działką W. N. szopa drewniana o wymiarach 5,5 x 3,4 m posiada konstrukcję ze słupów stalowych zabetonowanych w ziemi. Obiekt ten składa się tylko z dwóch ścian obitych deskami oraz dachu o drewnianej konstrukcji pokrytej papą umieszczoną na deskach. Szopa dostawiona jest bez własnej ściany do znajdującego się na tej samej działce murowanego budynku gospodarczego. Z protokołu wynika nadto, że od strony granicy działki / a więc od strony nieruchomości skarżącej/ wystają poza lico ściany drewniane elementy dachu na ok. 10 cm. Z kolei z dołączonego do akt załącznika graficznego do protokołu wynika, że na około połowie długości ściany przy granicy szopa przylega do ściany budynku mieszkalnego skarżącej oraz że szopa posiada drewniane wrota. Ponadto w aktach sprawy znajduje się decyzja z dnia 27 lutego 1981r., nakazująca W. A. rozbiórkę wybudowanej części budynku szopy dobudowanej do granicy z działką W. N., przy jej budynku obory. Pomijając, iż nie została należycie wyjaśniona kwestia, czy będąca przedmiotem postępowania szopa jest dostawiona do budynku, co do którego nakazano jego rozbiórkę, czy też nie, to z porównania ustaleń dotyczących aktualnego stanu obiektu określanego mianem szopy /w którym, jak wynika z pisma W. A. przechowywany jest nieużywany ciągnik, natomiast według twierdzeń skarżącej oprócz ciągnika są w niej przechowywane motory i paliwo/, z zakresem robót, jakich wykonanie zostało nakazane zaskarżoną decyzją, należy dojść do przekonania, iż poza konstrukcją ze stalowych słupów oraz wrotami organ nakazał budowę wszystkich pozostałych elementów, to jest dwóch ścian, w tym jednej na fundamencie oraz dachu. Zdaniem Sądu tak szeroki, a jednocześnie niezbędny z punktu widzenia bezpieczeństwa przeciwpożarowego zakres prac, nie mieści się w pojęciu zmian i przeróbek, o jakim mowa w art. 40 ustawy z 1974r. Prawo budowlane. Co za tym idzie uzasadniony jest zawarty w skardze zarzut, iż zaskarżona decyzja faktycznie zezwala A. K. na postawienie w granicy z nieruchomością skarżącej nowego murowanego garażu. Mając powyższe na uwadze, skoro zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, a mianowicie art. 40 ustawy z 1974r. Prawo budowlane, /polegającego na jego zastosowaniu/, a jednocześnie z ruszeniem art. 37 ust. 1, /polegającym na jego niezastosowaniu/, podlegała ona uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./.