II SA/Ke 358/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. G. o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu przedłożenia projektu budowlanego zamiennego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. B. G. złożyła formularz urzędowy PPF wnosząc o zwolnienie kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. W złożonym formularzu skarżąca podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z [...] dziesięcioletnim synem i sześcioletnią córką. Wnioskodawczyni otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Skarżąca nie wykazała innego majątku oprócz mieszkania [...] i nieużytków rolnych [...]. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni jest inwestorem budowy domu jednorodzinnego w W. Oświadczyła, że proces sądowy z wykonawcą robót budowlanych kosztował ją już [...]. Skarżąca podała następujące stałe wydatki i zobowiązania: kredyt hipoteczny: [...], czynsz mieszkalny – 587 zł, opłaty za media – 300 zł, opłata za przedszkole – 400 zł, zajęcia [...] dla syna – 250 zł, koszty codziennego dowozu syna do szkoły – 250 zł oddalonej o 40 km od miejsca zamieszkania. Zarządzeniem Referendarza sądowego z dnia 26 czerwca 2018r. na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej "p.p.s.a" wezwano B. G. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dni przez złożenie: 1. oświadczenia czy pozostaje w związku w małżeńskim z W. G. (jak wynika z akt administracyjnych), a jeśli tak, to podania wysokości i źródła miesięcznych dochodów uzyskiwanych przez jej męża, a jeśli nie, to przedłożenia wyroku sądowego orzekającego rozwód (separację) i wysokość alimentów na dzieci, 2. zeznań podatkowych B. G. i jej męża (o ile pozostają w związku małżeńskim) za rok 2017 3. wyciągów z rachunków bankowych w walucie polskiej i obcej należących do B. G. i jej męża (o ile pozostają w związku małżeńskim) z okresu ostatnich 3 miesięcy. 4. dokumentu potwierdzającego, czy B. G. (ewentualnie jej mąż) korzystają z Rządowego programu Rodzina 500 plus (ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci -Dz.U. z 2017 r. poz. 1851) i w jakiej wysokości, ewentualnie złożenia oświadczenia w tej kwestii. Pouczono, że treść odpowiedzi lub jej brak będzie mieć wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie przyznania prawa pomocy. Ze zwrotnego odbioru przesyłki wynika, że skarżąca odebrała wezwanie w dniu 29 czerwca 2018 r. Termin do uzupełnienia wniosku upłynął w dniu 6 lipca 2018r. Wnioskodawczyni nie złożyła żadnych wyjaśnień i nie nadesłała wymaganych dokumentów, natomiast w dniu 5 lipca 2018 r. uiściła wpis sądowy od skargi w wysokości 500 zł. Na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie którą koszty sądowe, jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, pokrywa osoba dochodząca swych roszczeń przed sądem. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 1 i art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego. W rozpatrywanej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu. Wnioskodawczyni nie wykazała w sposób przekonujący, że nie stać jej na poniesienie kosztów sądowych. Skarżąca osiąga stały dochód z wynagrodzenia za prace posiada nieruchomości, prowadzi inwestycję budowlaną. Ze względu na, że oświadczenie skarżącej zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie było niewystarczające do pełnej oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, Referendarz sądowy wezwał ją do nadesłania wyjaśnień i dokumentów źródłowych dotyczących jego stanu majątkowego, dochodów i wydatków (art. 255 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w literaturze dotyczącej tego zagadnienia przyjęty został pogląd, że niedopełnienie, nawet w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2013 r. ,sygn. akt I OZ 51/13, LEX nr 1273885). Z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Skarżąca nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, uniemożliwiając tym samym dokonanie wszechstronnej i właściwej oceny jego sytuacji finansowej. Brak właściwego wykonania wezwania referendarza sądowego skutkować musiał odmową przyznania prawa pomocy, wobec niewykazania, że w sprawie zachodzą okoliczności, o jakich mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Należy również pamiętać, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedstawionej sprawie Referendarz sądowy nie mógł dokonać takiej oceny, gdyż nie posiadał wystarczających informacji i dokumentów potwierdzających trudną sytuację finansową skarżącej. Uiszczenie wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł świadczy o tym, że wnioskodawczyni ma możliwości finansowe, aby ponieść również inne ewentualne koszty sądowe występujące w rozpoznawanej sprawie nie przekraczające jednorazowo kwoty 100 zł z wyjątkiem wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł. . W świetle powyższych okoliczności należało odmówić przyznania prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.