II SA/Ke 36/25
WyrokWSA w Kielcach2025-03-05
Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Renata Detka, Krzysztof Armański
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa ogrodzenia na działce położonej na obszarze wpisanym do rejestru zabytków, w sytuacji częściowego stwierdzenia nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i dokonania zgłoszenia robót budowlanych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że budowa ogrodzenia na obszarze wpisanym do rejestru zabytków, nawet jeśli jest to urządzenie techniczne związane z istniejącym budynkiem, wymaga dokonania zgłoszenia robót budowlanych. Ponadto, w sytuacji częściowego stwierdzenia nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co prowadzi do "luki" planistycznej, niezbędne jest uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy. Brak uzupełnienia tych wymogów przez inwestora uzasadnia wydanie decyzji o sprzeciwie.Stan faktyczny
Inwestorka E. S. złożyła zgłoszenie zamiaru budowy ogrodzenia. Organ I instancji nałożył obowiązek uzupełnienia zgłoszenia, w tym przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy i dokumentu potwierdzającego rozbiórkę starego ogrodzenia. Inwestorka nie uzupełniła braków, co skutkowało wydaniem decyzji o sprzeciwie. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. Inwestorka zaskarżyła decyzję do WSA, zarzucając m.in. błędną interpretację przepisów dotyczącą konieczności uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i dokonania zgłoszenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę E. S. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2025 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 13 listopada 2024 r. znak: IR.I.7843.37.2024 w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych oddala skargę.
Decyzją z 13.11.2024 r. znak: IR.I.7843.37.2024 Wojewoda Świętokrzyski utrzymał w mocy decyzję Starosty Sandomierskiego z 6.09.2024 r. znak: AB.6743.2.48.2024 w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zamiaru wykonania robót budowlanych.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
E. S. (zwana też dalej "inwestorem") złożyła 16.07.2024 r. w Starostwie Powiatowym w Sandomierzu zgłoszenie zamiaru realizacji inwestycji budowlanej opisanej jako "Budowa ogrodzenia działek [...] i [...] składającego się z siatki metalowej grafitowej, podtrzymywanej przez zabetonowane w ziemi słupy o wys. 150 cm, bramy panelowej na działce [...] oraz bramy przesuwanej i furtki na działce [...]", na działkach określonych w zgłoszeniu jako [...] i [...] w W [...]. Do zgłoszenia dołączono oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Postanowieniem z 29.07.2024 r. Starosta Sandomierski, działając na podstawie art. 30 ust. 5c ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", oraz art. 123 § 1 K.p.a., nałożył na inwestora obowiązek usunięcia, w terminie 21 dni od daty otrzymania postanowienia, nieprawidłowości poprzez:
1. przedłożenie prawomocnej decyzji o warunkach zabudowy zgodnie z art. 30 ust. 2a pkt 3 ustawy w związku z art. 59 ust. 2a i ust. 2b ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. 2023 r. poz. 977 ze zm.), zwanej dalej "u.p.z.p.", oraz wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 29.04.2024 r. o sygn. akt II SA/Ke 680/23, stwierdzającym nieważność uchwały Rady Miasta Sandomierza nr XXVII/288/2013 z dnia 27.03.2013 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu osiedla "[...]" wraz z terenami przyległymi na obszarze miasta Sandomierza (zwanym dalej "m.p.z.p.") w części graficznej i tekstowej dotyczącej ustaleń dla terenu oznaczonego symbolem 2CPD;
2. przedłożenie dokumentu potwierdzającego dokonanie rozbiórki istniejącego ogrodzenia, zgodnie z decyzją Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z 2.07.2019 r. znak: WINB-WOA.7721.9.7.2019;
3. doprowadzenie do zgodności druku zgłoszenia (PB-2) - w punkcie 1 należy podać prawidłową nazwę organu administracji architektoniczno-budowlanej - tj. "Starosta Sandomierski", w pkt 4 zgłoszenia należy podać prawidłowy termin rozpoczęcia robót budowlanych dzień - miesiąc - rok, w pkt 5 zgłoszenia należy podać kompletny identyfikator działek budowlanych tj. "[...], [...],lub "[...], [...]", zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy;
4. doprowadzenie do zgodności druku oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (druk PB-5) pkt 3 poprzez podanie kompletnego identyfikatora działek budowlanych tj. "[...], [...]" lub "[...], [...]",
pouczając, że w przypadku nieusunięcia ww. nieprawidłowości w określonym terminie zostanie wydana decyzja o sprzeciwie wykonania robót budowlanych.
Pomimo doręczenia ww. postanowienia inwestorowi 12.08.2024 r. – osobiście na wskazany w zgłoszeniu adres do korespondencji – nie nadesłano w wyznaczonym terminie 21 dni (który wg. organu upłynął 3.09.2024 r.) jakiejkolwiek odpowiedzi.
Mając na uwadze powyższe decyzją z 06.09.2024 r. Starosta Sandomierski, działając na podstawie art. 30 ust. 5c ustawy oraz art. 123 § 1 K.p.a., wniósł sprzeciw w sprawie zamiaru wykonania robót budowlanych, na które nie obowiązuje pozwolenie na budowę tj. budowa ogrodzenia składającego się z siatki metalowej grafitowej podtrzymywanej przez zabetonowane w ziemi słupy o wys. 150 cm, bramy panelowej na działce nr ewid. [...] oraz bramy przesuwanej i furtki na działce nr ewid. [...] przy ul. [...].
W odwołaniu od ww. decyzji inwestor podniósł zarzuty naruszenia art. 6, art. 7, art. 77, art. 8, art. 107 § 1 oraz art. 80 K.p.a., domagając się uchylenia tego rozstrzygnięcia i umorzenia postępowania oraz wskazując m.in. że przepisy prawa nie wymagają uzyskania jakiejkolwiek zgody na budowę ww. ogrodzenia z siatki metalowej, bramy panelowej i furtki, a zamiar wykonania tych urządzeń w formie zgłoszenia dokonała jedynie z daleko idącej ostrożności – w celu uniknięcia sporów z nadzorem budowlanym.
Organ II instancji, utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie, przytoczył art. 28 ust. 1 oraz art. 29 ust. 1 pkt 21, art. 29 ust. 2 pkt 20 i art. 29 ust. 7 pkt 2 ustawy, zgodnie z którym roboty budowlane, o których mowa w art. 29 ust. 1-4 ustawy, wykonywane na obszarze wpisanym do rejestru zabytków, wymagają dokonania zgłoszenia, przy czym do zgłoszenia należy dołączyć pozwolenie właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków wydane na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Reasumując, Wojewoda Świętokrzyski stwierdził, że planowana budowa ogrodzenia, bramy i furtki na ww. działkach wymaga zgłoszenia – ze względu na ich położenie na obszarze wpisanym do rejestru zabytków (art. 29 ust. 7 pkt 2 ustawy w związku z art. 29 ust. 2 pkt 20 ustawy). Jednocześnie, ze względu na ww. wyrok o sygn. akt II SA/Ke 680/23 oraz treść art. 59 ust. 1, 2a oraz 2a pkt 1 u.p.z.p. i art. 30 ust. 2a pkt 3 ustawy, do zgłoszenia w przedmiotowej sprawie wymagana jest prawomocna decyzja o warunkach zabudowy (z powodu braku m.p.z.p.). Za zasadne uznano wezwanie do przedłożenia dokumentu potwierdzającego rozebranie ogrodzenia – co pośrednio potwierdza w swoim odwołaniu inwestor, stwierdzając cyt.: "sporne ogrodzenie zostało rozebrane w dniu 26 lipca na co przedstawiam w załączeniu jako dowód protokół sporządzony przez PINB w Sandomierzu". Tym samym strona nie kwestionuje, że rozebranie ogrodzenia było istotne do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, stwierdzając że w momencie składania zawiadomienia z 16.07.2024 r. ogrodzenie nadal nie było rozebrane – pomimo decyzji ŚWINB w Kielcach z 2.07.2019 r. Wojewoda Świętokrzyski zgodził się również ze stanowiskiem organu I instancji co do pozostałych braków zgłoszenia z 16.07.2024 r. w zakresie:
- pkt 1 co do nazwy organu administracji architektoniczno-budowlanej (PB-2);
- pkt 4 co do terminu rozpoczęcia robót budowlanych; pkt 5 co do identyfikatora działek budowlanych (PB-2);
oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (PB-5) w pkt 3 co do kompletnego identyfikatora działek.
W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że Starosta Sandomierski prawidłowo zastosował się do przepisu art. 30 ust. 5c ustawy i zasadnie wydał ww. postanowienie, nakładając na inwestora obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości. Ze względu na upływ terminu na wniesienie uzupełnień (21 dni od 12.08.2024 r., tj. od otrzymania postanowienia) w dniu 2.09.2024 r., w związku z nieuzupełnieniem zgłoszenia w tym terminie, organ I instancji był zobowiązany art. 30 ust. 5c Prawa budowlanego do wydania decyzji o sprzeciwie. W toku prowadzonego postępowania, wbrew zarzutom inwestora, nie doszło do naruszenia wskazywanych w odwołaniu przepisów K.p.a.
Końcowo organ II instancji zauważył, że w decyzji Starosty Sandomierskiego powołano złą podstawę prawną wydania decyzji (wskazano art. 123 § 1 K.p.a. zamiast art. 107 § 1 K.p.a.) oraz błędnie wskazano upływ terminu uzupełnienia dokumentacji (03.09.2024 r. zamiast 02.09.2024 r.), co nie wpływa jednak na ważność tego rozstrzygnięcia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach E. S. podniosła zarzuty naruszenia:
- art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 K.p.a. przez jedynie wybiórcze zastosowanie zasady prawdy obiektywnej, jako że szereg zarówno okoliczności, jak i argumentów strony nie zostało wziętych pod uwagę, a w szczególności to, iż w okolicznościach niniejszej sprawy nie jest wymagana decyzja o warunkach zabudowy i inne dokumenty – na które zwracają uwagę organy obu instancji;
- art. 59 ust. 1 u.p.z.p. przez błędną jego interpretację i w konsekwencji uznanie, że do odtworzenia przedmiotowego ogrodzenia, stanowiącego urządzenie techniczne związane z domem jednorodzinnym posadowionym na działce nr [...] potrzebna jest jakakolwiek zgoda organów administracji architektoniczno – budowlanej;
- art. 59 ust. 1 u.p.z.p. przez błędną jego interpretację i przyjęcie w konsekwencji, że jeżeli stwierdzono nieważność części m.p.z.p. (w niniejszej sprawie wyrokiem z 29.04.2024 r. o sygn. akt II SA 680/23), to dla części, w stosunku do której stwierdzono nieważność niezbędnym jest uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy;
- art. 15 K.p.a. poprzez pominięcie przez Wojewodę Świętokrzyskiego najistotniejszego zarzutu podniesionego w odwołaniu, dotyczącego nieuwzględnienia okoliczności, że planowane zainstalowanie siatki na palikach wraz z bramką i bramą stanowi urządzenie techniczne w rozumieniu ustawy i stanowi uzupełnienie urządzeń, jakie wchodzą w skład domu jednorodzinnego wybudowanego na działce nr [...] na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 20.10.2015 r.
Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a." wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpatrując skargę w ramach powyżej zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia zakwestionowanego rozstrzygnięcia.
Przedmiotem kontroli organu odwoławczego była decyzja o sprzeciwie, wydana przez Starostę Sandomierskiego wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych opisanych jako "budowa ogrodzenia". Decyzja ta została wydana na skutek zastosowania przez organ I instancji przepisu art. 30 ust. 5c ustawy, zgodnie z którym w razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada na zgłaszającego, w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw w drodze decyzji. Otóż Starosta postanowieniem z 29.07.2024 r. nałożył na skarżącą obowiązek usunięcia nieprawidłowości w złożonym zgłoszeniu poprzez:
1. przedłożenie prawomocnej decyzji o warunkach zabudowy zgodnie z art. 30 ust. 2a pkt 3 ustawy w związku z art. 59 ust. 2a i ust. 2b u.p.z.p. oraz wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 29.04.2024 r. o sygn. akt II SA/Ke 680/23, stwierdzającym nieważność uchwały Rady Miasta Sandomierza nr XXVII/288/2013 z dnia 27.03.2013 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu osiedla "[...]" wraz z terenami przyległymi na obszarze miasta (zwanym dalej "m.p.z.p.") w części graficznej i tekstowej dotyczącej ustaleń dla terenu oznaczonego symbolem 2CPD;
2. przedłożenie dokumentu potwierdzającego dokonanie rozbiórki istniejącego ogrodzenia, zgodnie z decyzją Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z 2.07.2019 r. znak: WINB-WOA.7721.9.7.2019;
3. doprowadzenie do zgodności druku zgłoszenia (PB-2) - w punkcie 1 należy podać prawidłową nazwę organu administracji architektoniczno-budowlanej - tj. "Starosta Sandomierski", w pkt 4 zgłoszenia należy podać prawidłowy termin rozpoczęcia robót budowlanych dzień - miesiąc - rok, w pkt 5 zgłoszenia należy podać kompletny identyfikator działek budowlanych tj. "[...], [...],lub "[...], [...] obręb ewid. 0003", zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy;
4. doprowadzenie do zgodności druku oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (druk PB-5) pkt 3 poprzez podanie kompletnego identyfikatora działek budowlanych tj, "[...], [...] lub "[...], [...]".
Organ pouczył skarżącą, że w przypadku nieusunięcia ww. nieprawidłowości w określonym terminie (21 dni) zostanie wydana decyzja o sprzeciwie wykonania robót budowlanych.
Postanowienie powyższe zostało odebrane przez skarżącą w dniu 12.08.2024r., a zatem wyznaczony termin 21 dni upłynął 2.09.2024r. Bezspornym jest, że E. S. nie zareagowała na nałożone zobowiązania. Utrzymuje natomiast, że planowana inwestycja nie wymagała w ogóle zgłoszenia, a tym bardziej uzyskania i przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy. Jej zdaniem ogrodzenie, które powstało na działce już zabudowanej i jest związane z istniejącymi już na działce zabudowaniami, jest urządzeniem w rozumieniu art. 3 pkt 9 ustawy, przez które należy rozumieć urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z przeznaczeniem. Ogrodzenie nieruchomości nie jest więc samodzielnym obiektem budowlanym, którego budowa wymagałaby wydania pozwolenia na budowę, zgłoszenia czy wcześniej (przy braku m.p.z.p.) decyzji o warunkach zabudowy. Poza tym pomimo częściowego stwierdzenia nieważności m.p.z.p. z 2013 r., przed jego wejściem w życie obowiązywał inny plan, czego organy w ogóle nie wzięły pod uwagę. Wreszcie owa ewentualna "dziura" planistyczna dotyczyłaby wyłącznie działki nr [...], nie zaś działki [...].
Ze stanowiskiem skarżącej nie można się zgodzić.
Po pierwsze zgodnie z przywoływanym przez organ art. 29 ust. 2 pkt 20 ustawy nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa ogrodzeń o wysokości nieprzekraczającej 2,20 m, natomiast z art. 29 ust. 7 pkt 2 ustawy wynika, że roboty budowlane, o których mowa w ust. 1-4, wykonywane na obszarze wpisanym do rejestru zabytków - wymagają dokonania zgłoszenia - przy czym do wniosku o decyzję o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia należy dołączyć pozwolenie właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków wydane na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Bezspornym jest, że teren przedmiotowej inwestycji położony jest na obszarze wpisanym do rejestru zabytków, co potwierdza dołączona do zgłoszenia decyzja Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Delegatura w Sandomierzu z 4.06.2024 r. o pozwoleniu na prowadzenie prac budowlanych polegających na budowie ogrodzenia. Uzyskanie tego pozwolenia nie zwalnia jednak rzecz jasna z dokonania zgłoszenia, co wynika zresztą z samej treści tego pozwolenia, jak i z ww. art. 29 ust. 7 pkt 2 ustawy.
Jeśli chodzi o możliwość zakwalifikowania przedmiotowego ogrodzenia jako urządzenia w rozumieniu art. 3 pkt 9 ustawy trzeba podnieść, że zgodnie z tym przepisem pod pojęciem urządzenia budowlanego należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Jak się przyjmuje, urządzenia budowlane wznoszone wraz z obiektem budowlanym, z którym są związane w sposób funkcjonalny, powinny zostać objęte tym samym pozwoleniem na budowę nawet w przypadku, gdyby dla ich oddzielnego wzniesienia wymagane było jedynie dokonanie zgłoszenia. Natomiast w przypadku ich oddzielnej budowy, przed albo po wzniesieniu obiektu budowlanego, któremu mają służyć, traktowane są one jako odrębne obiekty budowlane wymagające osobnego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia (por. wyrok NSA z 28 października 2020 r., sygn. II OSK 2191/18; A. Gliniecki [red.], "Prawo budowlane. Komentarz", wyd. III, opubl. WK 2016, t. 14 do art. 3 ustawy). Z sytuacją taką, o jakiej mowa w ostatnim zdaniu, mamy do czynienia w niniejszym przypadku. Skarżąca była zobowiązana na podstawie ostatecznej decyzji Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2.07.2019 r. do dokonania rozbiórki poprzedniego ogrodzenia. Nie można zatem mówić, że aktualnie planowane ogrodzenie jest wznoszone wraz z obiektem budowlanym, z którym jest związane w sposób funkcjonalny. Budynek mieszkalny, na którego istnienie powołuje się skarżąca, powstał znacznie wcześniej, a zatem mamy do czynienia z oddzielną budową, w związku z czym w ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że realizacja planowanego ogrodzenia wymaga dokonania zgłoszenia.
Jeśli chodzi o konieczność uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, opiera się ona na treści przepisów art. 59 ust. 1, 2a i 2b pkt 1 u.p.z.p. Wynika z nich, że zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z uwzględnieniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Przepis art. 50 ust. 2 pkt 1 stosuje się odpowiednio (art. 59 ust. 1). Zmiana zagospodarowania terenu dotycząca obiektów budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 4-6, 8-12, 17, 21-28 i 30 oraz ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, nie wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 59 ust. 2a). Przepisu ust. 2a nie stosuje się do zmiany zagospodarowania terenu dotyczącej obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków lub położonych na obszarze wpisanym do rejestru zabytków (art. 59 ust. 2b pkt 1).
O tym, że na części działki inwestycyjnej o nr [...], na której ma powstać planowane ogrodzenie, brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przesądził prawomocny wyrok tut. Sądu z 29.04.2024 r. wydany w sprawie o sygn. II SA/Ke 680/23. Wyrokiem tym stwierdzono nieważność uchwały Rady Miasta Sandomierza z 27.03.2013 r. nr XXVII/288/2013 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – w części graficznej i tekstowej dotyczącej ustaleń dla terenu oznaczonego symbolem 2CPD, w odniesieniu do działki nr [...]. Z porównania załącznika graficznego dołączonego do zgłoszenia, przedstawiającego przebieg planowanego ogrodzenia, oraz części graficznej m.p.z.p. można wnioskować, że fragment działki [...], na którym ma powstać ogrodzenie, znajduje się na terenie oznaczonym w planie symbolem 2CPD, a zatem na obszarze, w ramach którego stwierdzono nieważność ww. uchwały. Okoliczność ta nie była zresztą kwestionowana przez strony. Skarżąca podnosiła natomiast, że wobec stwierdzenia nieważności m.p.z.p., "odżyły" postanowienia poprzednio obowiązującego planu miejscowego, w związku z czym uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy nie jest konieczne. Stanowiska tego również nie można podzielić. O ile zgodzić by się można z taką interpretacją w przypadku stwierdzenia nieważności planu miejscowego w całości (skoro unieważniono całą uchwałę w sprawie planu, to również jej przepis stanowiący o utracie mocy obowiązującej przez plan dotychczasowy), o tyle w przypadku unieważnienia planu miejscowego w części dotyczącej określonej nieruchomości lub terenu przepis uchwały o utracie mocy obowiązującej przez poprzedni plan nadal obowiązuje (zgodnie z art. 34 ust. 1 u.p.z.p. wejście w życie planu miejscowego powoduje utratę mocy obowiązującej innych planów zagospodarowania przestrzennego lub ich części odnoszących się do objętego nim terenu). W tym przypadku powstaje "luka" w planie, czyli fragment obszaru pozbawiony jakichkolwiek regulacji planistycznych (por. wyrok WSA w Poznaniu z 3.04.2024 r., sygn. IV SA/Po 81/24). Sąd podziela stanowisko wyrażone przez WSA w Krakowie w wyroku z 17.04.2024 r., sygn. II SA/Kr 1142/24, zgodnie z którym przyjęcie teorii o "odzyskiwaniu" mocy obowiązującej poprzedniego planu, zwłaszcza w przypadku stwierdzenia jego nieważności tylko w części, prowadziłoby w niektórych przypadkach do chaosu urbanizacyjnego, który byłby całkowicie nieuzasadniony. Jednocześnie nie dałoby się temu skutecznie przeciwdziałać, gdyż "odzyskujący" moc plan miejscowy byłby wiążący dla organów administracyjnych. Skoro przeznaczenie poszczególnych terenów objętych planem jest wyrazem wizji urbanistycznej stanowiącej pewną całość zakreśloną granicami planu uchwalonego w danym czasie, to "odżywanie" ustaleń dla niektórych części terenu – będących wynikiem odmiennej wizji urbanistycznej, uchwalonych w zupełnie innych okolicznościach, być może na podstawie odmiennych zapisów studium – nie powinno mieć miejsca. Nie byłoby też logiczne uznanie, że w odniesieniu do zakwestionowanych przez Sąd ustaleń przepisy planu miejscowego obowiązującego poprzednio nigdy nie straciły mocy. Tego rodzaju wykładnia prowadziłaby do wypaczenia pojęcia ładu przestrzennego, który z woli ustawodawcy jest jedną z najważniejszych zasad kształtowania polityki przestrzennej przez jednostki samorządu terytorialnego.
Wobec powyższego za zasadne Sąd uznał stanowisko organów co do konieczności uzyskania przez skarżącą decyzji o warunkach zabudowy, a w konsekwencji co do wydania decyzji o sprzeciwie w sytuacji nieprzedłożenia takiej decyzji (nawet jeśli obowiązek w tym zakresie dotyczy wyłącznie jednej z działek inwestycyjnych).
Spośród obowiązków nałożonych na skarżącą postanowieniem wydanym w trybie art. 30 ust. 5c ustawy za zasadny należało uznać ponadto ten dotyczący prawidłowego określenia terminu rozpoczęcia robót budowlanych. Wymóg w tym zakresie został wprost sformułowany w art. 30 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres, miejsce i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. W niniejszym przypadku jako planowany termin rozpoczęcia robót budowlanych wskazano "lipiec 2024 r.". W ocenie Sądu prawidłowo organ I instancji wezwał do sprecyzowania tego terminu co do konkretnego dnia. O tym, że jest to informacja istotna, przesądza choćby treść art. 30 ust. 5 zd. 1 ustawy, zgodnie z którym zgłoszenia należy dokonać przed dniem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Otóż przedmiotowe zgłoszenie zostało dokonane 16.07.2024 r., a zatem nie można wykluczyć, że – skoro w zgłoszeniu określono termin rozpoczęcia robót ogólnie jako lipiec 2024 r. – roboty te rozpoczęto jeszcze w lipcu 2024 r., ale przed dokonaniem zgłoszenia. Poza tym dokładny termin rozpoczęcia robót ma istotne znaczenie także z punktu widzenia art. 30 ust. 5b ustawy, zgodnie z którym w przypadku nierozpoczęcia wykonywania robót budowlanych przed upływem 3 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia, rozpoczęcie tych robót może nastąpić po dokonaniu ponownego zgłoszenia.
Brak zatem sprecyzowania w wyznaczonym terminie dokładnej daty rozpoczęcia robót budowlanych uzasadniał również wniesienie przez organ sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 5c ustawy.
Jeśli chodzi o nałożony postanowieniem Starosty Sandomierskiego z 29.07.2024 r. obowiązek przedłożenia dokumentu potwierdzającego dokonanie rozbiórki istniejącego ogrodzenia, w ocenie Sądu orzekając w trybie odwoławczym Wojewoda winien wziąć pod uwagę fakt, że w momencie wydawania przez niego decyzji rozbiórka ta została już dokonana, o czym informowano we wniesionym odwołaniu powołując się na protokół sporządzony przez PINB w Sandomierzu. Co więcej, do rozbiórki tej miało dojść w dniu 26.07.2024 r., a więc jeszcze przed wydaniem przez Starostę postanowienia w trybie art. 30 ust. 5c ustawy.
W ocenie Sądu nie miały istotnego znaczenia – mogącego uzasadniać wniesienie sprzeciwu – takie braki jak podanie nieprawidłowej nazwy organu, tj. "Starosta Sandomierski", czy brak kompletnego identyfikatora działek budowlanych. Zgłoszenie zostało mimo wszystko złożone do właściwego organu, który ostatecznie orzekał w sprawie, nie mając także wątpliwości co do identyfikacji działek inwestycyjnych, o które chodzi w zgłoszeniu.
Mając jednak na uwadze istotne braki zgłoszenia, których nie uzupełniono, a o których była mowa na wcześniejszym etapie niniejszych rozważań, wydanie decyzji o sprzeciwie należało uznać w okolicznościach sprawy za w pełni uzasadnione. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak było okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło