II SA/Ke 361/12

WyrokWSA w Kielcach2012-06-29

Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Dorota Chobian, Jacek Kuza

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, jest nieważna?
Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji jest nieważna, jeśli decyzja organu pierwszej instancji dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W takiej sytuacji obie decyzje, tj. decyzja organu pierwszej instancji oraz decyzja organu odwoławczego, podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 135 PPSA.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji zobowiązującą W.B. do zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Skarżący podniósł zarzut, że dzieci, na rzecz których zasądzono alimenty, nie są jego dziećmi. Pełnomocnik skarżącego wniósł o stwierdzenie nieważności obu decyzji, zarzucając rażące naruszenie prawa polegające na wydaniu dwóch merytorycznych decyzji w tej samej sprawie przez organ pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, a także stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Przyznał również koszty nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 czerwca 2012r. sprawy ze skargi W.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata A.B. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] [...], po rozpatrzeniu odwołania W. B. od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] znak: [...] w sprawie zobowiązania W. B. do zwrotu należności z tytułu wypłaconych uprawnionym M. B. i Ł. B. świadczeń z funduszu alimentacyjnego w łącznej kwocie 7550 zł wraz z odsetkami naliczanymi od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego do dnia spłaty, na podstawie art.138 § 1 pkt 2 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że decyzją z dnia [...] przyznano świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz uprawnionych: Ł. B. w kwocie 400 zł miesięcznie na okres od 01.10.2010 r. do 30.09.2011 r. oraz M. B. w kwocie 250 zł miesięcznie, na okres od 01.10.2010 r. do 30.09.2011 r. Decyzja ta została skorygowana w dniu 20 września 2011 r. w ten sposób, iż od dnia 01.09.2011 r. uchylono decyzję z dnia [...] w części dotyczącej przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz M. B. O wydanej decyzji dotyczącej przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego zawiadomiono pismem z dnia [...] W. B. - dłużnika alimentacyjnego. Dalej organ odwoławczy zacytował art. 27 ust. 1, 2 i 7 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i stwierdził, że organ właściwy wierzyciela t.j. działający z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy S. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w S., miał obowiązek wydać decyzję w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez M. B. i Ł. B. świadczeń z funduszu alimentacyjnego w wysokości łącznej 7550zł. Akta sprawy wskazują , iż kwota ta to suma świadczeń z funduszu alimentacyjnego przyznanych decyzją z dnia [...], skorygowanych decyzją z dnia 20 września 2011 r. oraz wypłaconych na rzecz Ł. B. i M. B. W okresie objętym ww. decyzją dłużnik alimentacyjny nie dokonał żadnych wpłat. Z tych względów, organ I instancji zasadnie zobowiązał go do zwrotu ww. należności. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach W. B. podał, że wszystkie dzieci, które urodziły się w czasie trwania jego małżeństwa z K. B. nie są jego dziećmi i dlatego niesłusznie zostały zasądzone od niego alimenty na ich rzecz. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. W uzupełnieniu skargi W. B. jego pełnomocnik ustanowiony z urzędu, adwokat A.B. w dniu 27 czerwca 2012 r. złożyła pismo procesowe, w którym wniosła o stwierdzenie nieważności obu wydanych w sprawie decyzji. Zarzuciła bowiem obu tym decyzjom rażące naruszenie prawa, polegające na wydaniu w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji dwóch decyzji administracyjnych rozstrzygających merytorycznie o tym samym przedmiocie, wydanych przez ten sam organ i adresowanych do tej samej strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga, co do zarzutu podniesionego przez pełnomocnika skarżącego zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (pkt 1), bądź czy nie zachodzi jedna z przesłanek określonych w art. 156 kpa, powodująca konieczność stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu (pkt 2). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się w decyzji organu I instancji wady, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 3 kpa, z którego wynika, że nieważna jest decyzja, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Dla wystąpienia tej podstawy nieważnościowej istotne znaczenie ma stwierdzenie tożsamości obu spraw. Na tożsamość spraw wskazuje identyczność elementów podmiotowych i przedmiotowych (elementy te muszą się pokrywać), a więc identyczność stron w danych postępowaniach administracyjnych oraz treść żądania strony, podstawa prawna i stan faktyczny. Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] wydaną przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy w S., zobowiązującą W. B. do zwrotu należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego otrzymanych przez uprawnionych do alimentów: M. B. w okresie od 01-10-2010 r. do 31-08-2011 r. w kwocie 2750 zł i Ł. B. w okresie od 01-10-2010 r. do 30-09-2011 r. w kwocie 4800zł na podstawie decyzji znak: [...] z dnia [...] oraz z tytułu ustawowych odsetek, które na dzień wydania decyzji wynosiły 940 zł. Natomiast punkt drugi decyzji stanowił, że łączna suma należności do zwrotu wynosi 7550 zł. Tymczasem z akt administracyjnych wynika, że w dacie orzekania przez organ odwoławczy w obrocie pozostawała ostateczna decyzja (wysłana w dniu 26 stycznia 2012 r. skarżącemu oraz organowi właściwemu dłużnika – Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w L.), wydana przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy w S. w dniu [...], która również zobowiązywała W. B. do zwrotu należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego otrzymanych przez uprawnionych do alimentów: M. B. w okresie od 01-10-2010 r. do 31-08-2011 r. w kwocie 2750 zł i Ł. B. w okresie od 01-10-2010 r. do 30-09-2011r. w kwocie 4800 zł na podstawie decyzji znak: [...] z dnia [...] oraz z tytułu ustawowych odsetek, które na dzień wydania decyzji wynosiły 802 zł. Również punkt drugi decyzji stanowił, że łączna suma należności do zwrotu wynosi 7550 zł. Porównując rozstrzygnięcia obu tych decyzji nie ulega wątpliwości, że zachodzi tożsamość sprawy objętej decyzją z dnia [...] ze sprawą będącą przedmiotem rozstrzygnięcia zawartego we wcześniejszej decyzji ostatecznej z dnia [...] Różnica w łącznej sumie należności określonych do zwrotu w obu decyzjach, nie świadczy o braku przedmiotowej tożsamości obu spraw, ponieważ wynika wyłącznie z obliczenia odsetek na różne daty wydania obu tych decyzji. Nie ma natomiast wątpliwości, że przedmiotem obu decyzji były te same należności główne. W konsekwencji powyższych rozważań zarówno decyzja z dnia [...] jako dotknięta kwalifikowaną wadliwością, jak i utrzymująca ją w mocy decyzja organu odwoławczego musiały podlegać usunięciu z obrotu prawnego, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 135 p.p.s.a. Odnosząc się do kwestii zawartych w skardze W. B. podnieść należy, że do właściwości sądów administracyjnych nie należą sprawy związane z zaprzeczeniem ojcostwa. W kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł w myśl art. 152 p.p.s.a. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 3, 19, 20 i § 18 ust. 1 pkt 1 c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 za 2002 r. poz. 163 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło