II SA/Ke 361/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Renata Detka, Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2017r. sprawy ze skargi M. B. – P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...], po rozpatrzeniu zażalenia M. B. - P. na postanowienie tego organu z [...] odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Kolegium z [... ] znak: [...] utrzymującą w mocy własną decyzję z [...] znak: [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej uznania nieruchomości za mienie gminne, na podstawie art.138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że wnioskiem z 12 grudnia 2016 r. J. P., reprezentowany przez radcę prawnego S. K. oraz pismem z 14 grudnia 2016 r. M. B.-P., zwrócili się do Kolegium o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję własną z [...], znak: [...], podnosząc zarzut braku udziału w tym postępowaniu, co stanowi przesłankę do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Dalej Kolegium scharakteryzowało instytucję wznowienia postępowania i wskazało, że jak wynika z akt sprawy, decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] została doręczona J. P. i M. B. –P. 10 czerwca 2015 r., o czym świadczą zwrotne potwierdzenia odbioru podpisane osobiście przez M. B.-P. Ponadto decyzja Kolegium z [...]także została doręczona M. B. - P. i J. P. 3 listopada 2015 r., o czym świadczą zwrotne potwierdzenia odbioru podpisane osobiście przez M. B.-P.. Powyższe oznacza zatem, że wnioskodawcy najpóźniej o toczącym się przed Kolegium postępowaniu dowiedzieli się z chwilą odbioru decyzji z [...], tj. 3 listopada 2015 r. Zatem od daty odbioru tej decyzji Kolegium z [...] znak: [...], tj. od 3 listopada 2015 r., bieg rozpoczął miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, stosownie do treści art. 148 kpa. Strony składając wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną znak: [...], dopiero w grudniu 2016 r., bezsprzecznie uchybili miesięcznemu terminowi uprawniającemu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Odnosząc się do argumentów zażalenia, że organ w ramach prowadzonego postępowania nie badał, czy podpisy widniejące na zwrotnych potwierdzeniach odbioru faktycznie zostały złożone przez stronę, Kolegium podniosło, że przesyłki rejestrowane doręcza za pokwitowaniem odbioru, po stwierdzeniu tożsamości osoby uprawnionej do odbioru. Zatem doręczenie decyzji nastąpiło do rąk M. B. - P. Ponieważ strony aktywnie uczestniczyły w całym postępowaniu i nie negowały skuteczności doręczeń, brak było podstaw do prowadzenia postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia prawdziwości podpisów składanych na zwrotnych potwierdzeniach odbioru. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższe postanowienie M. B. – P., domagając się jego uchylenia, zarzuciła naruszenie: art. 156 § 1 ust. 2 kpa, art. 75 § 1 kpa w związku z art. 10 § 1 kpa, art. 21 Konstytucji RP, poprzez doprowadzenie przez organy administracji do zajęcia prywatnej własności na drodze postępowania naruszającego przepisy prawa administracyjnego. W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że ważnym i pomijanym aspektem całego postępowania jest fakt, że według organu powiadomił on właściwie wszystkie strony postępowania, co w świetle ustaleń decyzji skarżonej jest nieprawdziwe, gdyż według rzekomego potwierdzenia odbioru korespondencję otrzymała tylko ona. Natomiast nie ma nigdzie w decyzji wskazane, czy J. P. kiedykolwiek otrzymał i podpisał korespondencję. Zdaniem skarżącej nie sposób również uznać wskazywanej przez organ drogi postępowania uregulowanej w art. 148 § 1 i 2 kpa, gdyż termin ten jest zakreślony tylko w przypadku, gdy nie koliduje z art. 156 § 1 ust. 2 kpa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie sądowej w dniu 14 września 2017 r. Sąd postanowił: I. oddalić wniosek o odroczenie rozprawy; II. zawiadomić Okręgową Izbę Radców Prawnych w Kielcach o podjęciu się 11 września 2017 r. przez radcę prawnego S. K. reprezentowania uczestnika J. P. w sprawie, w której termin rozprawy wyznaczony został na 14 września 2017 r., o czym uczestnik był powiadomiony 17 sierpnia 2017 r., w sytuacji wskazującej na to, że wiedział on, iż nie będzie mógł faktycznie wywiązać się z obowiązku reprezentowania strony przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach w niniejszej sprawie, ponieważ poczynając od 11 września 2017 r. S. K. został przyjęty do szpitala na leczenie na Oddział Chemioterapii Świętokrzyskiego Centrum Onkologii w Kielcach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie skarżąca domagała się wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wydaniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach decyzji ostatecznej z [...] znak: [...] oraz decyzji tego samego organu z [...] znak: [...] twierdząc, że nie była stroną tych postępowań. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Z kolei art. 148 § 1 kpa stanowi, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2). Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru, decyzję z [...], znak: [...] skarżąca odebrała osobiście 10 czerwca 2015 r., natomiast decyzję z [...] znak: [...]- 3 listopada 2015 r., o czym świadczą podpisy M. B.- P. widniejące na zwrotnych potwierdzeniach odbioru przesyłek zawierających te decyzje. Powyższe oznacza zatem, jak zresztą słusznie oceniło to Kolegium, że skarżąca o toczącym się postępowaniu najpóźniej dowiedziała się z chwilą odbioru decyzji z [...], tj. 3 listopada 2015 r. Zatem od 3 listopada 2015 r., rozpoczął bieg miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Ponieważ skarżąca podanie to złożyła w grudniu 2016 r., to niewątpliwie uchybiła miesięcznemu terminowi, o jakim mowa w art. 148 § 1 kpa. W związku z powyższym skoro nie została spełniona formalna przesłanka wznowienia postępowania, to słusznie organ odmówił wznowienia postępowania, na podstawie art. 149 § 3 kpa, które to postanowienie kończy sprawę w instancji. Odnosząc się do treści skargi podkreślić przede wszystkim należy, że zdaje się z niej wynikać, że skarżąca nie zaprzecza, że otrzymała obie decyzję ostateczne, objęte prośbą o wznowienie postępowania. Skarżąca zarzuca natomiast, że decyzji tych nie dostał J. P., gdyż nigdzie w zaskarżonym postanowieniu (przez skarżącą nazwanym decyzją) nie wskazano, że J. P. kiedykolwiek otrzymał i podpisał korespondencje. Mając na uwadze tak sformułowany zarzut podkreślenia wymaga, że jak wynika ze zwrotnych potwierdzeń odbioru, przesyłki zwierające decyzję z [...] i z [...] adresowane do J. P. zostały odebrane przez pełnoletniego domownika M. B. – P. – żonę adresata. Taki tryb doręczania przesyłek został uregulowany w art. 43 zdanie 1 kpa, który stanowi, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Skoro więc przesyłki adresowane do J. P. zostały odebrane zastępczo przez jego żonę, to nie mógł on własnoręcznym podpisem potwierdzić ich odbioru, niemniej jednak doręczenie zastępcze stwarza domniemanie, że adresatowi przesyłka została doręczona i tego domniemania J. P. nie obalił. W tym miejscu należy dodać, że słuszna jest ocena Kolegium, co do tego, że również J. P. nie złożył w terminie prośby o wznowienie postępowania w tej samej sprawie, co skarżąca. Na rozprawie sądowej w dniu 14 września 2017 r. Sąd na podstawie art. 109 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 poz. 1369 ze zm.) dalej p.p.s.a., oddalił wniosek radcy prawnego S. K. - pełnomocnika uczestnika, o odroczenie rozprawy. Zgodnie z art. 109 p.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć. Pełnomocnik uczestnika będący radcą prawnym domagał się odroczenia rozprawy z powodu przyjęcia go 11 września 2017 r., w Świętokrzyskiego Centrum Onkologii w Kielcach na dział chemioterapii. Podkreślić należy, że nie każda choroba pełnomocnika strony powoduje konieczność odroczenia rozprawy, lecz tylko taka, która jest przeszkodą nie do przezwyciężenia. W opinii Sądu w niniejszej sprawie choroba pełnomocnika nie stanowiła takiej przeszkody, gdyż przede wszystkim z treści przedstawionego zaświadczenia lekarskiego nie wynika, że stan zdrowia pełnomocnika na wyznaczony dzień rozprawy uniemożliwił mu stawiennictwo. Można wręcz domniemywać, że w dniu rozprawy pełnomocnik uczestnika nie przebywał już w szpitalu, skoro złożony wniosek o odroczenie rozprawy sporządził 14 września 2017 r., a więc właśnie w dniu rozprawy. Idąc dalej, skoro pełnomocnictwo zostało udzielone 11 września 2017 r., w tym samym dniu pełnomocnik został przyjęty na oddział chemioterapii, a jego mocodawca J. P. już od 17 sierpnia 2017 r. wiedział o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 14 września 2017 r., to okoliczności te nie pozostawiają wątpliwości, że przyjmując pełnomocnictwo w takiej sytuacji, pełnomocnik uczestnika musiał mieć świadomość, że nie będzie mógł się wywiązać ze zobowiązania, które podjął, to znaczy wziąć osobiście udziału w wyznaczonej już wcześniej rozprawie. Ponadto treść przedłożonego zaświadczenia i zasady doświadczenia życiowego wskazują, że przyjęcie pełnomocnika uczestnika do szpitala miało charakter zaplanowany, co nie pozwala na przyjęcie, że nieobecność pełnomocnika uczestnika na rozprawie była spowodowana nagłą lub niespodziewaną chorobą. Istotnym jest również, że w przypadku pełnomocnika będącego radcą prawnym pożądanym sposobem przezwyciężenia przeszkody uniemożliwiającej osobiste stawienie się na rozprawie jest udzielenie dalszego pełnomocnictwa (substytucji) innemu radcy prawnemu lub adwokatowi. Przepisy prawa nie ograniczają możliwości świadczenia pomocy prawnej tylko do radcy prawnego, któremu bezpośrednio zostało udzielone pełnomocnictwo. Jest wręcz odwrotnie, gdyż w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 233 ze zm.), przewidziano generalną regułę, według której radca prawny może udzielić substytucji innemu radcy prawnemu, adwokatowi i prawnikowi zagranicznemu wykonującemu stałą praktykę w zakresie wynikającym z ustawy o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej. Także z przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że z mocy samego prawa pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje udzielenie substytucji (art. 39 pkt 2 p.p.s.a.). W związku z tym wskazać należy, że z udzielonego w rozpoznawanej sprawie radcy prawnemu pełnomocnictwa z 11 września 2017 r. wynika, że było to pełnomocnictwo do prowadzenia niniejszej sprawy i nie zawierało ono wyłączenia uprawnienia pełnomocnika do udzielenia dalszego pełnomocnictwa. Nie było więc przeszkód prawnych, aby pełnomocnik uczestnika udzieliła substytucji innemu radcy prawnemu lub adwokatowi w celu reprezentowania J. P. w rozpatrywanej sprawie. Nie było również ku temu przeszkód faktycznych. Skoro bowiem choroba pełnomocnika nie była chorobą nagłą, a pełnomocnik ten zgodził się na prowadzenie sprawy w dniu w którym został przyjęty do szpitala, to nie było też przeszkód, aby w tym dniu udzielił substytucji lub też, aby udzielił substytucji w dniu, w którym sporządzał wniosek o odroczenie rozprawy. Mając to wszystko na uwadze Sąd na podstawie 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.