II SA/Ke 364/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Kuza po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2014 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] spółka z o.o. w upadłości układowej z siedzibą w [...] o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] spółka z o.o. w upadłości układowej z siedzibą w [...] na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy z dnia [...] nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. [...] spółka z o.o. w upadłości układowej z siedzibą w [...] (dalej "spółka") złożyła urzędowy formularz PPPr wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego formularza i dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...] Sąd Rejonowy ogłosił upadłość spółki z możliwością zawarcia układu, pozostawiając zarząd majątkiem upadłemu oraz wyznaczając nadzorcę sądowego. Wysokość kapitału zakładowego wynosi 4.000.000,00 złotych. Według bilansu, spółka zamknęła ostatni rok obrotowy stratą w wysokości 73.786,07 zł, a wartość środków trwałych wynosiła 9.525.151,25 złotych. Na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca posiadała na rachunkach bankowych środki w wysokości 7290,20 zł. Postanowieniem z dnia [...] referendarz sądowy oddalił wniosek spółki. W sprzeciwie od tego postanowienia spółka wskazała, że znajduje się w skrajnie trudnej sytuacji finansowej, utraciła płynność finansową, ma bardzo duże zobowiązania, a należący do niej majątek stanowi rzeczy niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej, co warunkuje możliwość zawarcia układu z wierzycielami, od czego uzależnione jest przetrwanie przedsiębiorstwa. Prowadzona działalność wciąż przynosi straty. Spółka wskazała, że jej konta bankowe zostały zajęte przez komorników oraz zwróciła uwagę, że nałożona na nią grzywna w celu przymuszenia jest niesprawiedliwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W ocenie Sądu strona nie wykazała, że spełnia podaną wyżej przesłankę. Wskazują na to informacje o wysokości kapitału zakładowego (4.000.000 zł), wartości środków trwałych wg bilansu za ostatni rok (9.525.151,25 zł) oraz środków zgromadzonych na rachunku bankowym (7290,20 zł). Wynika z nich, że spółka obraca wysokimi kwotami pieniężnymi, w zestawieniu z którymi należny w niniejszej sprawie wpis sądowy w wysokości 100 zł stanowi wartość niewspółmiernie niską. Zatem brak jest racjonalnego uzasadnienia do przerzucenia ciężaru tych kosztów na pozostałych obywateli poprzez pokrycie ich ze środków publicznych. W ocenie Sądu skarżąca spółka ma możność pozyskania środków na pokrycie kosztów sądowych z bieżących przychodów, czy też przez efektywne wykorzystanie posiadanych aktywów trwałych. Podnieść należy, że z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że osoba prawna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe, czy dochody (por. postanowienie NSA z 19 listopada 2004 r. sygn. FZ 463/04, postanowienie WSA w Gliwicach z 14 lipca 2008 r. sygn. I SA/GI 219/08 dostępne w Internecie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto przyznanie stronie prawa pomocy powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie środków na sfinansowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004 r., GZ 61/04 http:/orzeczenia.nsa.gov.pl/). Zdaniem Sądu wielkość posiadanego majątku, nie pozwala przyjąć, aby skarżąca spółka była pozbawiona środków finansowych. Aczkolwiek rachunki bankowe spółki są zajęte, to należy podnieść, że pojęcie "dostatecznych środków" nie może być ograniczone wyłącznie do środków pieniężnych. Ponadto, należy zwrócić uwagę na możliwość pozyskania przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością środków finansowych w szczególny sposób, jakim jest zobowiązanie wspólników do dopłat. Z uwagi na fakt, że dopłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że może być ona wykorzystana także na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez spółkę (por. postanowienie NSA z 2 grudnia 2011 r., II FZ 701/11, dostępne w Internecie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast argument, że nałożona na skarżąca grzywna w celu przymuszenia jest niesprawiedliwa, jest bezprzedmiotowy w postępowaniu incydentalnym, jakim jest postępowanie w przedmiocie prawa pomocy. Kwestia legalności nałożenia tej grzywy będzie rozstrzygana przez Sąd na rozprawie. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.