II SA/Ke 364/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie uznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane postanawia: I. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić dla M. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Kielcach. Wyrokiem z dnia 16 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie uznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane. Skarżąca złożyła formularz urzędowy PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem, siedmioletnią córką i trzyletnim synem. Skarżąca jest bezrobotną bez prawa do zasiłku. Jej mąż pobiera wynagrodzenie za pracę w wysokości 3200 zł netto, córka otrzymuje alimenty w wysokości 300 zł miesięcznie. Skarżąca nie wykazała innego majątku oprócz działki rolnej o powierzchni 1,30 ha o wartości około 3 tysięcy złotych, użytkowanej nieodpłatnie przez teścia, rozpoczętej budowy domu wielkości 123 m kw o wartości około 20 tysięcy złotych, samochodu o wartości około 7000 zł. Wnioskodawczyni podała następujące stałe wydatki miesięczne: opłaty za media – 400 zł, koszty leczenia dzieci – 300 zł, koszty zakupu żywności, odzieży, obuwia -1600 zł. Jej mąż płaci alimenty na rzecz swojego syna w wysokości 530 zł miesięcznie. Ponadto oświadczyła, że wraz z mężem spłacają w miesięcznych ratach po 520 zł kredyt zaciągnięty przez jej matkę na potrzeby rodziny wnioskodawczyni. Skarżąca stwierdziła, że nie może podjąć pracy ze względu na stan zdrowia dzieci- oboje cierpią na alergię, córka dodatkowo ma astmę i ADHD – pozostaje pod opieką psychiatryczną. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270), zwanej dalej "p.p.s.a." przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy ciąży zatem obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych i wynagrodzenia fachowego pełnomocnika przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem. W rozpatrywanej sprawie, biorąc pod uwagę sytuację majątkową i życiową skarżącej, przede wszystkim fakt, że jest ona bezrobotną, otrzymuje jedynie niskie alimenty na małoletnią córkę, pozostaje na utrzymaniu męża osiągającego dochód wystarczający jedynie na zaspokojenie bieżących potrzeb życiowych jego samego, żony i dzieci oraz brak majątku poza małą działką rolną i starym samochodem, uznano, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, a jego wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie w zakresie przyznania adwokata z urzędu, niezbędnego do sporządzenia skargi kasacyjnej. Natomiast wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jego rozpoznanie stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, stosownie do art. 249a p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1a p.p.s.a, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej, w tym sprawach dotyczących świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zatem skarga M. K. jest rozpoznawana przez sądy administracyjne bez pobierania od skarżącej jakichkolwiek opłat na wszystkich etapach postępowania sądowoadministracyjnego. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1, art. 249a, art. 239 pkt 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.