II SA/Ke 367/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Małgorzata Rymarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi W.Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy sprostowania decyzji oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie wydane z upoważnienia Burmistrza Miasta S. przez Kierownika Sekcji Świadczeń Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia [...] znak: [...] o odmowie sprostowania, na wniosek W. Z., decyzji wydanej przez ten organ w dniu [...] znak: [...] zmieniającej za zgodą strony decyzję z dnia [...] znak: [...] oraz decyzję z dnia [...] znak: [...] w sprawie przyznania W. Z. zasiłku celowego na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych - w zakresie wysokości przyznanego świadczenia poprzez wpisanie kwoty 178890 zł zamiast kwoty 157701 zł. Przedmiotowe rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Postanowieniem z dnia [...] działający z upoważnienia Burmistrza Miasta S.-Kierownik Sekcji Świadczeń Ośrodka Pomocy Społecznej w S., odmówił sprostowania na wniosek W. Z. decyzji z dnia [...] w zakresie przyznanej kwoty zasiłku celowego na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych poprzez wpisanie kwoty 178890 zł zamiast kwoty 157701 zł. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż decyzja z dnia [...] wydana została w oparciu o operat szacunkowy z dnia 15.12.2010r. w którym określono wysokość szkody w budynku mieszalnym przeznaczonym do rozbiórki po powodzi w maju i czerwcu 2010r. na kwotę 157701 zł. W przedmiotowym operacie koszt rozbiórki budynku mieszkalnego ustalono na kwotę 15190zł. W świetle wytycznych zawartych w piśmie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24.09.2010r. z kwoty zasiłku mogą być pokryte koszty rozbiórki budynku. Jednakże wskazane w operacie szacunkowym koszty rozbiórki nie wpływają, na wysokość przyznanego zasiłku celowego, który jest przyznawany do wynikającej z operatu szacunkowego wartości szkód w budynku wraz z przyłączami, w dniu wystąpienia powodzi. Skoro w operacie szacunkowym wartość szkód w budynku zniszczonym przez powódź określono w wysokości 157701 zł, to decyzją z dnia [...] przyznano wnioskodawczyni zasiłek w takiej właśnie wysokości. Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zwane dalej Kolegium, wskazało, iż w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że W. Z. wystąpiła o sprostowanie w trybie art.113 k.p.a. decyzji z dnia [...] w zakresie wysokości przyznanego zasiłku celowego poprzez wpisanie kwoty 178890zł zamiast, jej zdaniem, błędnie wpisanej kwoty 157701 zł. Przytaczając treść art. 113 § 1 k.p.a. Kolegium podniosło, iż sprostowanie nie może prowadzić do nowego rozstrzygnięcia ani do uzupełnienia poprzedniego rozstrzygnięcia, nie może być oparte na nowych dowodach, gdy przeprowadzenie ich po wydaniu orzeczenia jest niedopuszczalne. Nie jest dopuszczalne sprostowanie, które prowadziłoby do ponownego, odmiennego rozstrzygnięcia sprawy. Skoro przepisy prawa materialnego t.j. art.40 ust.2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 Nr 175, poz.1362 ze zm.) stanowią, że zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klaski żywiołowej lub ekologicznej i zasiłek ten może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi, to niewątpliwie decyzja w sprawie przyznania zasiłku celowego bezwzględnie określa wysokość przyznanego zasiłku. W konsekwencji nie można przyjąć, że tego rodzaju dane jak wysokość przyznanego zasiłku celowego, mogą być określone w sposób dowolny a następnie prostowane w trybie art.113 § 1 k.p.a. Organ podniósł także, iż zasiłek celowy może być przyznany także osobie lub rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej. Jest to zatem decyzja o charakterze uznaniowym a jej przedmiotem jest przyznanie zasiłku w określonej decyzją wysokości. Zatem określenie wysokości przyznanego zasiłku celowego stanowi fragment osnowy decyzji. W ocenie Kolegium instytucja sprostowania oczywistych omyłek powinna być stosowana w odniesieniu do błędów i omyłek o charakterze nieistotnym. Stosując art.113 § 1 k.p.a. nie można zmienić najistotniejszego elementu decyzji administracyjnej, jakim jest osnowa decyzji (rozstrzygnięcie), w niej bowiem zostaje wyrażona wola organu administracji publicznej. Sprostowanie nigdy nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji. W konsekwencji, nie mogą być zastosowane w sprawie zmiany wysokości przyznanego zasiłku celowego przepisy dotyczące sprostowania decyzji w trybie art.113 §1 k.p.a. Kolegium podkreśliło także, iż przedmiotem postępowania przed organem II instancji, zainicjowanego złożonym zażaleniem, była ocena zgodności z prawem postanowienia organu I instancji z dnia [...] w sprawie odmowy sprostowania oczywistej omyłki. Z tego wzglądu, zawarte w zażaleniu zarzuty dotyczące decyzji z dnia [...] nie mogą być tym postępowaniu rozpoznawane w postępowaniu dotyczącym oceny legalności postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki w przedmiotowej decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach W. Z. wniosła o zmianę tego postanowienia lub jego uchylenie w całości jako naruszającego prawo i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi podała, iż decyzją z dnia [...] przyznano jej zasiłek celowy na odtworzenie ze środków budżetu państwa budynku mieszkalnego zniszczonego na skutek powodzi, w wysokości poniesionych strat oszacowanych przez rzeczoznawcę majątkowego. Z operatu szacunkowego określającego wysokość szkody w budynku stanowiącym własność skarżącej, a przeznaczonym do rozbiórki wynika, iż oszacowana wysokość szkody wynosi 172890 zł. Mając na uwadze sprzeczność wydanej decyzji w zakresie przyznanej kwoty zasiłku, zdaniem skarżącej, kwota 157701 zł wpisana została omyłkowo jako kwota przyznanego zasiłku, zamiast kwoty wynikającej z operatu t.j. 172890zł. Zdaniem skarżącej, rozstrzygnięcie organu I instancji jak i Kolegium jest nieprawidłowe, albowiem w decyzji z dnia [...] wskazano, iż wartość poniesionych strat została oszacowana przez rzeczoznawcę na kwotę 157701 zł. Już z tego stwierdzenia wynika, że organ I instancji popełnił omyłkę pisarską bowiem kosztorys rozbiórki i odbudowy zniszczonego budynku rzeczoznawca ustalił na kwotę 172890zł. Skarżąca podkreśliła, iż w decyzji, sprostowania której się domaga, organ I instancji nie wskazał, iż obniża wartość przyznanego zasiłku celowego o koszt rozbiórki budynku. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] podano, że zasiłek przyznano do wysokości strat oszacowanych przez rzeczoznawcę, a straty te to koszty rozbiórki i odbudowy domu, co wynika z operatu. Okoliczność, że wysokość przyznanego zasiłku została zaniżona organ powołuje dopiero na potrzeby postępowania w sprawie sprostowania omyłki. W ocenie skarżącej jest to niedopuszczalne, ponieważ organ I instancji powołuje nowe okoliczności które mają uzasadnić decyzję już po jej wydaniu. Ponadto, w pouczeniu decyzji wskazano, iż kwota przyznanego zasiłku może zostać wykorzystana na odbudowę lub remont budynku. W ramach przyznanej pomocy część środków może zostać przeznaczona na zakup nieruchomości, koszty rozbiórki zniszczonego budynku, na zakup sprzętu RTV, mebli. Wskazywanie w toku rozpoznawania wniosku o sprostowanie omyłki pisarskiej na to, że kwota przyznanego zasiłku została obniżona o wartość kosztów rozbiórki zniszczonego przez powódź domu, jest niedopuszczalne mając na uwadze komparycję decyzji z dnia [...] i treść jej uzasadnienia. W ocenie skarżącej, przytoczone argumenty wskazują że wniosek o sprostowanie decyzji był zasadny i nie prowadził ani do wydania nowej decyzji ani do uzupełnienia już wydanej, a jedynie do usunięcia wewnętrznej sprzeczności jaka zaistniała w decyzji o wysokości przyznanego zasiłku. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy. Rozpatrując skargę w ramach tak ustalonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia. Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. Z akt sprawy niniejszej wynika, iż skarżąca domagała się sprostowania decyzji z dnia [...] w zakresie przyznanej kwoty zasiłku celowego na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych poprzez wpisanie kwoty 178890 zł zamiast kwoty 157701 zł., co ma wynikać z kosztorysu rzeczoznawcy szacującego straty jakie poniosła w budynku mieszkalnym na skutek powodzi w maju i czerwcu 2010r. Organy administracji orzekające w sprawie niniejszej stwierdziły, że sprostowanie, którego domaga się skarżąca skutkowałoby zmianą rozstrzygnięcia co do istoty, a to wykracza poza materię uregulowaną w art. 113 k.p.a. W ocenie Kolegium sprostowanie nigdy nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji. W konsekwencji, nie mogą być zastosowane w sprawie zmiany wysokości przyznanego zasiłku celowego przepisy dotyczące sprostowania decyzji w trybie art.113 §1 k.p.a. Stanowisko organu należy w pełni zaakceptować. Powołany wyżej przepis art. 113 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Przedmiotem sprostowania może być decyzja, postanowienie (art. 126 k.p.a.) i ugoda (art. 122 k.p.a.). Organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia (art. 110 k.p.a.). Oznacza to, że organ ten nie może w szczególności zmienić takiej decyzji, chyba że zezwalają na to przepisy szczególne. Podkreślenia wymaga, iż art. 113 k.p.a. nie odnosi się jednak do instytucji zmiany decyzji administracyjnej w znaczeniu przyjętym w art. 16 k.p.a., lecz reguluje zagadnienia sprostowania decyzji i wyjaśnienia jej treści. Podnieść należy, że orzecznictwo sądów administracyjnych oraz poglądy doktryny w kwestii prostowania w decyzji błędów pisarskich i rachunkowych czy innych oczywistych omyłek są ugruntowane. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, iż "stosownie do przepisu art. 113 § 1 k.p.a. sprostowaniu podlegają jedynie błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki popełnione w decyzjach wydanych przez organ administracji państwowej. Sprostowanie nie może wykraczać poza granice określone powyższym przepisem. Przyjęta w nim klasyfikacja wadliwości jest wyczerpująca. Te wady decyzji charakteryzuje przy tym ich oczywistość, stanowiąca równocześnie normy dopuszczalności sprostowania. Wynika z tego, że sprostowanie nie może prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia. Oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego czy też innego wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku czy też innymi okolicznościami. Oczywista omyłka w rozumieniu wyżej wymienionego przepisu to widoczne, niezgodne z zamierzonym, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia, czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu" (uzasadnienie wyroku NSA z dnia 10 lutego 1994 r., SA/Kr 723/93, ONSA 1995, nr 2, poz. 65). Z kolei w wyroku NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r. II SA 863/00 Sąd stwierdził, że "błąd rachunkowy oznacza omyłkę w wykonaniu działania matematycznego, a błąd pisarski to widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia albo widoczne niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Na równi z błędami pisarskimi i rachunkowymi potraktowano inne oczywiste omyłki". Wymaga także odnotowania stanowisko orzecznictwa i piśmiennictwa, że sprostowanie nie może prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia. Przykładowo w wyroku NSA z dnia 4 maja 1988 r., III SA 1466/87, OSP 1990, z. 11, poz. 398, stwierdzono, że: "nie jest dopuszczalne sprostowanie decyzji (art. 113 § 1 k.p.a., które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego. Przedmiotem sprostowania nie mogą być mylne ustalenia faktyczne organu administracji lub mylne zastosowanie przepisu prawnego". Z kolei w wyroku NSA z dnia 19 listopada 1991 r., SA/Wr 1084/91, ONSA 1991, nr 3-4, poz. 93, przyjęto z kolei, że wadliwą decyzję ostateczną można wzruszyć tylko w drodze nadzwyczajnych środków prawnych, a nie w drodze sprostowania na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. Natomiast w wyroku NSA z dnia 22 stycznia 1997 r., SA/Ka 2714/95, PG 1998, nr 3, poz. 33, stwierdzono, iż tryb rektyfikacji decyzji administracyjnych, ustanowiony w art. 113 § 1 k.p.a., przewidziany jest dla nieistotnych wadliwości. Nie można z zastosowaniem tego przepisu zmienić takiego elementu, jakim jest rozstrzygnięcie. Jak zauważył NSA w wyroku z dnia 20 lutego 2001 r., IV SA 2746/98, ONSA 2002, nr 2, poz. 77, niedopuszczalne jest także obejmowanie instytucją sprostowania (art. 113 § 1 k.p.a.) omyłek popełnionych przez organ administracji publicznej w określeniu okoliczności mogących rzutować na ocenę legalności decyzji kończącej konkretne postępowanie. Sąd orzekający w niniejszej sprawie poglądy te w pełni podziela. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, iż organy orzekające prawidłowo uznały, że wniosek skarżącej nie jest zasadny, ponieważ sprostowanie decyzji którego domaga się skarżąca skutkowałoby zmianą rozstrzygnięcia co do istoty, a to wykracza poza materię uregulowaną w art. 113 k.p.a. Wniosek skarżącej zmierza w istocie do zmiany wysokości przyznanego jej świadczenia, co zdaniem Sądu jest niedopuszczalne w trybie sprostowania błędów pisarskich, rachunkowych i innych oczywistych omyłek, o których mowa w art. 113 § 1k.p.a. Jak już wskazano na wstępie, oczywista omyłka pisarska to widoczne wbrew zamierzeniu organu niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia, widoczne, niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Inne oczywiste omyłki to omyłki stojące na równi z błędami pisarskimi, polegające na tym, że w decyzji wyrażono coś co widocznie jest niezgodne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez organ, a zostało wypowiedziane przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa, przy czym, jak już podkreślano powyżej, sprostowanie o jakim mowa w art. 113 § 1 k.p.a. nie może prowadzić do merytorycznej zmiany orzeczenia i to nawet wówczas, gdy zaistniały rozbieżności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a uzasadnieniem wyrażającym wolę organu konkretnego rozstrzygnięcia. W konkluzji powyższego stwierdzić należy, że sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji czy ponownego rozstrzygnięcia w sposób odmienny od pierwotnego (tak też NSA w wyroku z dnia 4 maja 1988 r., sygn. III SA 1466/87, OSP 1990, z.11-12, poz. 398, z glosą aprobującą W. Tarasa). Trafnie Kolegium wskazuje także na art. 40 ust.2 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym zasiłek celowy może być przyznany także osobie lub rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej, co oznacza, iż rozstrzygnięcie w tym zakresie ma charakter uznaniowy, a jego przedmiotem jest przyznanie zasiłku w określonej decyzją wysokości. Określenie wysokości przyznanego zasiłku celowego stanowi zatem fragment osnowy decyzji, co przy uwzględnieniu przedstawionych rozważań oznacza, że poprzez zastosowanie instytucji sprostowania nie można zmienić rozstrzygnięcia decyzji. W niej bowiem została wyrażona wola orzekającego w sprawie organu. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.