II SA/Ke 375/16
PostanowienieWSA w Kielcach2016-10-25
Skład orzekający: Małgorzata Długońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który stał się bezprzedmiotowy w związku z wcześniejszym prawomocnym postanowieniem o zwolnieniu, powinien zostać umorzony, a wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu uwzględniony, biorąc pod uwagę trudną sytuację materialną strony?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie ponownego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, uznając go za bezprzedmiotowy z uwagi na wcześniejsze prawomocne postanowienie o całkowitym zwolnieniu. Jednocześnie, uwzględniając trudną sytuację materialną strony, niskie dochody i brak znaczącego majątku, sąd ustanowił adwokata z urzędu, uznając, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnej pomocy prawnej niezbędnej do sporządzenia skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawca wraz z żoną utrzymują się z renty inwalidzkiej i emerytury rolniczej, posiadają niewielki dom i gospodarstwo rolne dzierżawione na 10 lat. Wcześniej zostali prawomocnie zwolnieni od kosztów sądowych na wszystkich etapach postępowania. Wniosek dotyczył sytuacji po oddaleniu skargi na postanowienie o grzywnie w celu przymuszenia.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w przedmiocie ponownego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowiono dla A. P. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Kielcach.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 25 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. z dnia 17 października 2016 r. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. P. i A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia postanawia: I. umorzyć postępowanie w przedmiocie ponownego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. II. ustanowić dla A. P. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Kielcach.
Wyrokiem z dnia 8 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę A.P. i A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia.
W dniu 17 października 2016 r. skarżący złożył formularz PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, oboje są właścicielami domu wielkości 100 m² oraz gospodarstwa rolnego o powierzchni 7 ha przekazanego w nieodpłatną dzierżawę na 10 lat i 3 ha nieużytków leśnych. Oboje skarżący utrzymują się z renty inwalidzkiej A. P. w wysokości 757,27 zł i emerytury rolniczej A. P. w wysokości 887,21 zł netto miesięcznie. Wnioskodawca podał następujące wydatki roczne: 7000 zł na utrzymanie domu, opłaty za prąd i inne media oraz 6000 zł na opał i gaz. Leczenie, wyżywienie i inne wydatki są ściśle ograniczone.
Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270), zwanej dalej "p.p.s.a." przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy ciąży zatem obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych i wynagrodzenia fachowego pełnomocnika przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem.
W rozpatrywanej sprawie biorąc pod uwagę sytuację majątkową i rodzinną skarżącego, w tym niski dochód z renty i emerytury oraz brak majątku poza małym gospodarstwem rolnym nieprzynoszącym zysku, uznano, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania a zatem jego wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, niezbędnego do sporządzenia skargi kasacyjnej i postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej.
Natomiast wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jego rozpoznanie stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu art.249a p.p.s.a. Kwestia ta została już bowiem rozstrzygnięta prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 6 czerwca 2016 r., którym zwolniono A.P. i A. P. od kosztów sądowych w całości na wszystkich etapach postępowania sądowoadministracyjnego, w tym również od wpisów sądowych od skargi kasacyjnej i zażaleń oraz od opłat kancelaryjnych.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1, art. 249a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło