II SA/Ke 377/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Armański po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2019r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] na uchwałę Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego z dnia 27 września 2010r. nr XLI/729/10 w przedmiocie wyznaczenia obszaru chronionego krajobrazu p o s t a n a w i a : I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącej [...] kwotę 300 (trzysta) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi. W dniu 17 kwietnia 2019r. [...] wniosła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na uchwałę Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego z dnia 27 września 2010r. nr XLI/729/10 w przedmiocie wyznaczenia obszaru chronionego krajobrazu, uiszczając jednocześnie wpis sądowy w wysokości 300 zł (k. 61 akt sądowych). Skarga ta została przekazana organowi, do którego siedziby wpłynęła w dniu 25 kwietnia 2019r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, argumentując, że skarga nie została poprzedzona wymaganym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Zarządzeniem z dnia 30 maja 2019r. Przewodniczący Wydziału II tut. Sądu wezwał [...] do usunięcia – w terminie 7 dni – braków formalnych skargi przez złożenie dowodu, że wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa (art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie województwa brzmieniu przed 1 czerwca 2017r.) pod rygorem odrzucenia skargi. W wyznaczonym terminie skarżąca nadesłała żądane wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, datowane na dzień 15 kwietnia 2019r., z tym, że w załączonym potwierdzeniu jako data nadania widnieje 17 czerwca 2019r. W piśmie przewodnim strona wskazała, że niniejszym wypełniła wezwanie Sądu, jednak po nowelizacji z czerwca 2017r. brak jest obecnie wymogu wzywania organu do usunięcia naruszenia prawa przed skierowaniem skargi do Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. W niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy art. 52 i art. 53 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., oraz art. 90 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie województwa (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 446 ze zm.), dalej jako u.s.w., w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017r. poz. 935), tj. sprzed dnia 1 czerwca 2017r., a to z uwagi na fakt, że zaskarżona uchwała została podjęta przed tą datą. Wynika to z dyspozycji przepisu przejściowego zawartego w art. 17 ust. 2 powołanej ustawy nowelizującej. Zgodnie z jego treścią przepisy art. 52 i art. 53 p.p.s.a. oraz przepisy m.in. u.s.w. w brzmieniu znowelizowanym stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia ustawy nowelizującej. Jak wynika z art. 18 cyt. ustawy ustawa zmieniająca weszła w życie 1 czerwca 2017r. – a zatem do aktów wydanych przed 1 czerwca 2017r. (jakim niewątpliwie jest zaskarżona uchwała z dnia 27 września 2010r.) zastosowanie znajdują przepisy u.s.w. oraz art. 52 i 53 P.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym przed tą datą. Zgodnie zatem z art. 52 p.p.s.a. w poprzednim brzmieniu, co do zasady skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jakie służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (§ 1). Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę (§ 3). W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania (§ 4). Zgodnie zaś z art. 53 § 2 p.p.s.a., w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Z kolei art. 90 ust. 1 u.s.w., na podstawie którego została w tym przypadku wniesiona skarga, w omawianym stanie prawnym stanowił, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego, wydanym w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu organu samorządu województwa, który wydał przepis, do usunięcia naruszenia - zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego. W tym miejscu zaakcentować trzeba, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, przewidziane w art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a. (w omawianym brzmieniu), nie jest instytucją postępowania administracyjnego (nie jest środkiem zaskarżenia), lecz formalnym wymogiem wniesienia skargi. Nie stanowi realizacji zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, czy też wyczerpania trybu w zakresie bezczynności organu. Jego istotą i celem jest stworzenie dodatkowych możliwości autorewizji własnego działania organu administracji publicznej, który podjął akt lub dokonał kwestionowanej czynności i to tylko i wyłącznie w związku z zagrożeniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego, i to w szczególnym trybie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 lutego 2017r. o sygn. akt I SAB/Lu 33/16 - dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe, w przypadku skarżącej, oznacza że skargę na uchwałę Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego z dnia 27 września 2010r. należało poprzedzić wezwaniem tego organu do usunięcia naruszenia prawa. Tymczasem z akt sprawy wynika, że I. D. wysłała do organu przedmiotowe wezwanie, jednak miało to miejsce prawie dwa miesiące po złożeniu skargi bezpośrednio w Sądzie w dniu 17 kwietnia 2019r. i po przekazaniu tego pisma organowi w dniu 25 kwietnia 2019r. – czego dowodem jest załączone przez stronę potwierdzenie nadania z dnia 17 czerwca 2019r. (k. 70). Podkreślenia wymaga, że jak wynika z art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a. wezwanie dousunięcia naruszenia prawa winno poprzedzać wniesienie skargi. Z unormowań tych wynika bowiem, że przed wniesieniem skargi do sądu należy wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Podkreślić należy, że wniesienie wezwania do usunięcia naruszenia prawa, z istoty swej, ma umożliwić organowi reakcję na żądanie strony i zapobiec konieczności wnoszenia skargi. Celu takiego nie spełnia jednoczesność złożenia obu środków ani też złożenie wezwania po wniesieniu skargi. W konsekwencji, mając na uwadze treść art. 90 u.s.w. (w brzmieniu przed ww. nowelizacją) stwierdzić należy, że skarżąca nie spełniła wymogu wyczerpania trybu, o jakim mowa w tym przepisie – co stanowi jedną z przesłanek formalnych dopuszczalności skargi na przepis prawa miejscowego podjęty przez sejmik województwa w sprawie z zakresu administracji publicznej. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w pkt I sentencji – na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 3 P.p.s.a. i art. 90 u.s.w. W przedmiocie zwrotu uiszczonego wpisu sądowego orzeczono jak w pkt II postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 P.p.s.a.