II SA/Ke 379/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 października 2011r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie pozostawienia podania bez rozpatrzenia oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu zażalenia A. Sp. z o.o. z siedzibą w K., na podstawie art. 220 § 2, art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa, utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] w przedmiocie pozostawienia podania bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego cofnął A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. rejestrację automatu do gier o niskich wygranych [...] , nr fabryczny [...], nr poświadczenia rejestracji [...]. Decyzja została skutecznie doręczona 6 października 2010r. Od przedmiotowej decyzji strona, działając przez pełnomocnika, wniosła w ustawowym terminie odwołanie do Dyrektora Izby Celnej, za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Celnego. Odwołanie zostało złożone przez pełnomocnika doradcę podatkowego G. G.; do odwołania nie załączono pełnomocnictwa. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego, pismem z dnia [...] wezwał G. G.o - doradcę podatkowego ze Spółki [...] do przedłożenia w ciągu 7 dni od dnia doręczenia wezwania oryginału lub poświadczonego odpisu pełnomocnictwa wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej, z tytułu udzielonego pełnomocnictwa. Naczelnik Urzędu Celnego poinformował stronę, iż przedmiotowe dokumenty należy przedłożyć w siedzibie Izby Celnej, jak również zawarł pouczenie, że niedostarczenie oryginału lub urzędowo poświadczonego pełnomocnictwa w terminie określonym w wezwaniu będzie skutkowało pozostawieniem odwołania bez rozpatrzenia na podstawie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 10 listopada 2010r. Naczelnik Urzędu Celnego przesłał również wezwanie do wiadomości stronie, tj. A. Sp. z o.o. z siedzibą w K.. Spółka odebrała pismo w dniu 22 listopada 2010r. W wyznaczonym terminie organowi nie przedstawiono pełnomocnictwa G. G. do reprezentowania A. Sp. z o.o. z siedzibą w K.. Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2010r. Dyrektor Izby Celnej w Kielcach postanowił o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Strona była wzywana do usunięcia braków formalnych odwołania, jednak w wyznaczonym przez organ terminie nie przedstawiła dokumentu, do złożenia którego była wzywana. W związku z powyższym na podstawie art. 169 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej pozostawiono podanie bez rozpatrzenia. W dniu 24 grudnia 2010r. do Izby Celnej wpłynęło zażalenie A. Sp. z o.o. z siedzibą w K.na postanowienie z dnia [...] w przedmiocie pozostawienia podania bez rozpatrzenia, zarzucając mu obrazę przepisów postępowania. Zażalenie zostało wniesione przez G. G., reprezentującego A. Sp. z o.o. z siedzibą w K., który nie przedstawił pełnomocnictwa do reprezentowania Spółki. W związku z powyższym organ odwoławczy wezwał G. G. do uzupełnienia braków formalnych wniosku, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, poprzez przedłożenie oryginału lub poświadczonego odpisu pełnomocnictwa, udzielonego pełnomocnikowi przez A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. W wyznaczonym terminie pełnomocnik przedstawił organowi pełnomocnictwo szczególne doradcy podatkowego z dnia 14 stycznia 2011r. do reprezentowania Spółki w zakresie cofnięcia rejestracji automatu o niskich wygranych, nr fabryczny [...]. Po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...]. Postanowienie zostało skutecznie doręczone 28 kwietnia 2011r.. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] wniosła A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. W skardze skarżąca spółka zarzuciła organowi naruszenie prawa – art. 169 § 1 i § 4 w zw. art. 127 Ordynacji podatkowej w stopniu mającym wpływ na jego wynik, wniosła również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów sądowych, kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych oraz opłat skarbowych od pełnomocnictw składanych w toku instancji (17 zł). W uzasadnieniu skargi wyrażono pogląd, że organ I instancji nie był upoważniony do wezwania skarżącego do uzupełnienia braków formalnych podania. Odwołanie, jako środek zaskarżenia dewolutywny powoduje, zdaniem skarżącego, przeniesienie kompetencji organu prowadzącego postępowanie do organu wyższej instancji. Jedyne wyjątki od reguły, iż organ ogranicza swoje postępowanie w sprawie, dotyczą sporządzenia własnego stanowiska i przekazania akt organowi wyższej instancji albo uwzględnienie odwołania w całości. Autor skargi wyraził także stanowisko: "nie dziwi więc, że znający zasady pełnomocnik nie zareagował na wezwanie organu I instancji do złożenia pełnomocnictwa, mógł bowiem zakładać, że zanim pełnomocnictwo poprzez organ I instancji dotrze do organu II instancji ten działając prawidłowo sam zdąży go do tego wezwać. Organ II instancji nie wezwał jednak skarżącej do uzupełnienia jakichkolwiek braków, a tylko w takim wypadku odwołanie podlegało pozostawieniu bez rozpoznania". W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w całości podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w postanowieniu z dnia [...] i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania naruszyły przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew zarzutom skargi stanowisko Dyrektora Izby Celnej jest prawidłowe. Na wstępie należy podnieść, że przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Dyrektora Izby Celnej utrzymujące w mocy postanowienie o pozostawieniu bez rozpoznania podania (odwołania) strony skarżącej od decyzji z dnia [...] Naczelnika Urzędu Celnego w przedmiocie cofnięcia A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. rejestracji automatu do gier o niskich wygranych. Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia był przepis art. 169 § 1 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r.- Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Przepis art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej normuje kwestie związane z brakami formalnymi podań wnoszonych do organów podatkowych oraz skutki ich nieusunięcia. Przepis ten nakłada na organ podatkowy, w sytuacji gdy podanie nie spełnia wymogów, określonych przepisami prawa, obowiązek wezwania wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Nie czyni przy tym wyjątku i nie różnicuje sposobu rozstrzygnięcia w zależności od tego, czy braki dotyczą podania wszczynające postępowanie, czy też środka zaskarżenia (odwołania, zażalenia), złożonego od nieostatecznego rozstrzygnięcia. W razie nieusunięcia braków formalnych podania organ odwoławczy wydaje postanowienie, o którym mowa w art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej, na które przysługuje zażalenie. Zgodnie z art. 136 Ordynacji podatkowej strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Na podstawie art. 137 § 2 pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone ustnie do protokołu. Pełnomocnictwo musi być dołączone do akt danej sprawy, przy czym obowiązek dołączenia do akt oryginału pełnomocnictwa lub jego urzędowo poświadczonego odpisu spoczywa na pełnomocniku (art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej). Za dopuszczalne uznaje się także złożenie tych dokumentów przez samą stronę. W myśl art. 168 § 2 Ordynacji podatkowej, podanie powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby od której pochodzi oraz jej adresu (miejsca zamieszkania lub pobytu, siedziby albo miejsca prowadzenia działalności), a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych. Brak prawidłowego pełnomocnictwa jest także brakiem formalnym, który podlega usunięciu. W sprawie niniejszej odwołanie od decyzji sporządzone zostało i wniesione przez pełnomocnika spółki A. Sp. z o.o. z siedzibą w K.- G. G., doradcę podatkowego ze Spółki [...], przy czym wraz z odwołaniem nie został złożony dokument pełnomocnictwa, upoważniający do reprezentowania Spółki. Odwołanie zatem zawierało braki formalne i za prawidłowe należy uznać działanie Naczelnika Urzędu Celnego wzywające G. G. do usunięcia braków formalnych odwołania, z jednoczesnym pouczeniem, że niedostarczenie oryginału lub poświadczonego odpisu pełnomocnictwa w wyznaczonym przez organ terminie będzie skutkowało pozostawieniem odwołania bez rozpatrzenia. Podkreślić należy, że jednocześnie Naczelnik Urzędu Celnego wskazał stronie skarżącej, że przedmiotowe dokumenty należy przedłożyć w siedzibie Izby Celnej. Należy podzielić stanowisko zaprezentowane przez Dyrektora Izby Celnej, że zasadniczo organem właściwym do dokonania wezwania celem usunięcia braków podania jest organ, przed którym toczy się postępowanie w danej instancji. W doktrynie można spotkać się z poglądem, że w przypadku odwołania organ I instancji jest również uprawniony do wzywania do usunięcia jego braków formalnych. Odwołanie kierowane jest bowiem do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżoną decyzję. W piśmiennictwie wskazano, że wezwanie do usunięcia braków formalnych odwołania w trybie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej spoczywa - do czasu przekazania odwołania wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu - na organie podatkowym I instancji. Należy zgodzić się z poglądem Dyrektora Izby Celnej, że organ I instancji jest uprawniony do wezwania strony odwołującej się, celem usunięcia braków. Dotyczy to przede wszystkim tych braków formalnych odwołania, które skutkują tym, że wnoszone odwołanie nie odpowiada wymogom określonym w art. 168 Ordynacji podatkowej. Organ I instancji może również wzywać do usunięcia braków odwołania, niespełniających wymagań określonych art. 222 Ordynacji podatkowej. Skoro bowiem organ I instancji - zgodnie z art. 227 § 2 Ordynacji podatkowej - przekazując sprawę, jest obowiązany ustosunkować się do przedstawionych zarzutów, musi uprzednio poznać te zarzuty (komentarz do art. 169 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.05.8.60), C.Kosikowski, L.Etel, R.Dowgier, P.Pietrasz, S.Presnarowicz, M.Popławski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III). W świetle powyżej przytoczonych argumentów nie można się zgodzić ze stanowiskiem wyrażonym w skardze, że organ niższej instancji nie był upoważniony do wystosowania wezwania do usunięcia braków formalnych, a wezwanie takie winno zostać wystosowane przez organ odwoławczy. W ocenie Sądu skarżąca spółka prawidłowo została wezwana przez Naczelnika Urzędu Celnego do usunięcia braków formalnych odwołania; w treści wezwania znalazła się również informacja, gdzie należy przedłożyć brakujące dokumenty. Z uzasadnienia skargi wynika, iż pełnomocnik świadomie nie zareagował na wezwanie organu I instancji do złożenia pełnomocnictwa, bowiem zakładał, że "zanim pełnomocnictwo poprzez organ I instancji dotrze do organu odwoławczego, organ ten zdąży wezwać pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych odwołania". Zauważyć przy tym należy, że skarżąca znając powód pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia (brak pełnomocnictwa) wniosła zażalenie na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia ponownie uchybiając tym samym przepisom Ordynacji podatkowej, nie załączając do zażalenia stosownego pełnomocnictwa. W ocenie Sądu, od profesjonalnego pełnomocnika strony, jakim jest doradca podatkowy wymagać należy dużej staranności w podejmowaniu czynności procesowych. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał, że zaskarżone postanowienie zapadło w zgodzie z przepisami prawa procesowego i materialnego. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).