II SA/Ke 385/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 września 2009r. sprawy ze skargi W.K. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia oddala skargę. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po rozpatrzeniu zażalenia W.K. od postanowienia Kierownika Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] o odmowie przywrócenia terminu na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, na podstawie art. 138 § 1 w zw. z art. 144 kpa utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że W.K. w celu uniknięcia negatywnych skutków uchybienia terminu czynności procesowej, o której mowa w § 8 ust. 2 rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004r. polegającej na złożeniu oświadczenia w terminie 6 miesięcy plus 7 dni liczonych od daty wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu – tj. od dnia 28 października 2008r., wystąpił z prośbą o przywrócenie terminu na złożenie oświadczenia. We wniosku z dnia 17 marca 2009r. podniósł, że wiosną 2008r. uległ wypadkowi, w wyniku którego doznał urazu lewej ręki. Na dowód załączył kartę informacyjną leczenia szpitalnego w dniach od 5.04.-10.04.2008r. oraz zaświadczenia lekarskie potwierdzające: zgłaszanie się na zmiany opatrunku (od 11.04-2.05.2008r.), niezdolność do pracy w dniach 30.04.-2.05.2008r., uczestnictwo w zabiegach rehabilitacyjnych w dniach od 6.05.-19.05.2008r., oraz zaświadczenie z dnia 17 marca 2009r. stwierdzające, że z powodu urazu ręki W. K. wymaga ciągłej rehabilitacji. Organ II instancji dokonując oceny okoliczności mających wpływ na niezachowanie terminu do złożenia oświadczenia o którym mowa w § 8 ust. 2 cyt. rozporządzenia przytoczył cztery materialne przesłanki przywrócenia terminu określone w art. 58 § 1 i 2 kpa, wśród których wymienił m.in. uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku winy w uchybieniu terminu. Wyjaśnił, że kryterium braku winy zachodzi wówczas, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której nie można było przezwyciężyć, choćby lekkie niedbalstwo wyklucza przywrócenie terminu. Zdaniem organu, zdarzenie losowe (wypadek) i związana z nim rehabilitacja rolnika nie uzasadniają przywrócenia terminu, albowiem strona w dniu 15 maja 2008r. zgłosiła się do Biura ARiMR i złożyła wniosek o przyznanie płatności obszarowych, jak również w dniu 17 marca 2009r. złożyła oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego wraz z prośbą o przywrócenie terminu. Podkreślono, iż rolnik nie miał obowiązku złożenia oświadczenia w siedzibie Agencji, natomiast dokumenty mógł przesłać pocztą bądź za pośrednictwem innej osoby. Organ II instancji rozpoznając zażalenie na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu z dnia [...] w całości podzielił ustalenia faktyczne i dokonaną przez organ ocenę prawną rozstrzygnięcia. Odpowiadając na zarzuty wskazał, iż oświadczenie złożone przez rolnika w dniu 15 maja 2008r. było właściwe dla uzyskania płatności obszarowych i dotyczyło powierzchni działek ewidencyjnych. Podniesiono, że rolnikowi znane były zasady przyznawania płatności dla gospodarstw niskotowarowych, o czym świadczy podpis na wniosku pomocowym, a nadto w decyzji z dnia [...] o przyznaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego wypłacanej przez 5 kolejnych lat, zawarto warunki odnośnie wypłaty czwartej i piątej raty tej płatności przytaczając odpowiedni zapis § 8 rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. W ocenie organu rolnik został należycie poinformowany o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków dotyczących przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Wyjaśniono, iż zapis w § 8 ust. 2 powołanego rozporządzenia stanowiący wymóg złożenia oświadczenia "na formularzu udostępnionym przez Agencję", oznacza, że takie formularze są dostępne w placówkach Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W skardze na Postanowienie nr [...] z dnia [...] Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa W.K. wniósł o jego uchylenie, prezentując taką samą argumentację odnośnie wypadku jakiemu uległ oraz wynikłej stąd długotrwałej niezdolności do pracy. Podkreślił, że mimo tak trudnej sytuacji dotrzymał warunków określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego i zwiększył jego powierzchnię. Zarzucił Agencji, że nie udostępniła mu stosownego formularza jak również nie poinformowała o terminie jego złożenia, a także nieterminowo dokonała weryfikacji złożonych wniosków. Twierdzi bowiem, że w razie niekompletności wniosku Agencja powinna w porę wezwać beneficjenta do usunięcia braków. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, dodając, że skarżący nie przedłożył orzeczenia lekarskiego, wydawanego w pierwszej instancji przez lekarzy rzeczoznawców KRUS, a w drugiej przez komisje lekarskie KRUS, na okoliczność długotrwałej niezdolności do pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 58 § 1 kpa, w myśl którego w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy oraz § 2 cyt. artykułu, który stanowi, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie dopełniając czynności, dla której określony był termin. W orzecznictwie przyjmuje się, że o braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej ( por. wyrok NSA OZ w Lublinie z 8 lipca 1998r., ISA/Lu 727/97 – LEX nr 34743; wyrok NSA OZ w Szczecinie z dnia 2 lutego 2000r., SA/Sz 2125/98 – LEX nr 39797). Czynnością której skarżący był zobowiązany dopełnić było złożenie oświadczenia o którym mowa w § 8 ust.1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 286, poz. 2870 ze zm.). Stosownie do treści § 8 ust. 1 tego rozporządzenia płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaty tej płatności wypłaca się, jeżeli producent rolny: 1) zrealizował przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu oraz 2) złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (ust. 1 § 8). Zgodnie z ust. 2 § 8, oświadczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, składa się na formularzu udostępnionym przez Agencję, w terminie 7 dni od dnia, w którym upłynął termin określony w ust. 1 pkt 1. Do oświadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dołącza się dokumenty potwierdzające ukończenie realizacji przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, wyszczególnione w pkt 1-8 (ust. 3 § 8). Z powyższego unormowania wynika, że w celu otrzymania wypłaty czwartej i piątej raty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego na podstawie decyzji o przyznaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego wypłacanej przez 5 kolejnych lat, należy w terminie nie później niż sześciu miesięcy od dnia wypłaty III raty płatności zrealizować przedsięwzięcie, do którego rolnik się zobowiązał w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego oraz złożyć oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć w terminie 7 dni od dnia, w którym upłynął termin jego realizacji. Poza sporem pozostaje okoliczność, że skarżący zrealizował przedsięwzięcie do którego był zobowiązany na podstawie decyzji Kierownika Biura ARiMR z dnia [...] o przyznaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego wypłacanej przez 5 kolejnych lat oraz planu rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, w którym zadeklarował zakup lub dzierżawę gruntu rolnego. Jak wynika bowiem z akt sprawy rolnik przedłożył w dniu 17 marca 2009r. umowę dzierżawy gruntu zawartą w dniu 17 kwietnia 2008r. Natomiast przewidziany przepisami § 8 ust. 2 rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004r. 7 dniowy termin do złożenia oświadczenia upłynął w dniu 28 października 2008r, bowiem wypłata III raty płatności nastąpiła w dniu 21 kwietnia 2008r. Skarżący nie kwestionuje faktu, iż nie złożył oświadczenia, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia, wskazując jako przyczyny uzasadniające uchybienie terminu do dokonania tej czynności, długotrwałą niezdolność do pracy z powodu wypadku w gospodarstwie rolnym. Stanowisko Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, że wskazane przez skarżącego okoliczności nie uzasadniają przywrócenia terminu do dokonania czynności tj. złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia zgodnie z planem, w ocenie Sądu zasługuje na akceptację. Przedstawiona przez skarżącego dokumentacja w postaci karty leczenia szpitalnego oraz zaświadczeń lekarskich dotyczących przebytej rehabilitacji jakiej rolnik poddał się po wypadku, a która trwa nadal (zaświadczenie z dnia 17.03.2009r.) potwierdzają wystąpienie w dniu 5 kwietnia 2008r. zdarzenia losowego, z którym związana była późniejsza rehabilitacja rolnika. Jednakże w ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnił, że w sytuacji, w jakiej się znalazł zaszła taka przeszkoda, która uniemożliwiłaby mu dokonanie czynności w terminie. Z uwagi na termin, który skarżący powinien zachować (28 października 2008r.) oraz fakt, że doznany uraz lewej ręki nie pozbawił skarżącego zdolności poruszania się, trudno przyjąć, iż dolegliwości związane ze stanem zdrowia uniemożliwiły skarżącemu dokonanie czynności polegającej na złożeniu oświadczenia. W tym samym okresie tj. 15 maja 2008r., powyższe okoliczności nie stanowiły dla skarżącego przeszkody do złożenia wniosku o przyznanie innych płatności – płatności obszarowych, co jednoznacznie świadczy o tym, że w aspekcie rozpatrywania kryterium braku winy nie można ich uznać za przeszkodę nie do pokonania. Trafnie również zauważa organ, że skarżący nie musiał osobiście stawić się w Agencji celem złożenia stosownego oświadczenia lecz mógł skorzystać z pośrednictwa poczty. Samo twierdzenie skarżącego, że przyczyną opóźnienia w złożeniu oświadczenia była długotrwała niezdolność do pracy nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem ta okoliczność winna być wykazana posiadaniem orzeczenia o trwałej lub okresowej całkowitej niezdolności do pracy, które zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2008r. Nr 50, poz. 291 ze zm.) w pierwszej instancji jest wydawane przez lekarzy rzeczoznawców KRUS, a w drugiej przez komisje lekarskie KRUS, takiego zaś orzeczenia skarżący nie przedłożył. Co się tyczy zarzutu nieudostępnienia przez Agencję formularza do złożenia oświadczenia określonego w § 8 ust. 2 rozporządzenia to podnieść należy, że przepisy rozporządzenia nie nakładają na Agencję obowiązku przypominania rolnikowi o złożeniu oświadczenia, lecz stanowią o obowiązku udostępniania formularza, o ile oczywiście rolnik o to się zwróci. Nie ulega wątpliwości, że beneficjent otrzymujący pomoc powinien dołożyć należytej staranności, aby dotrzymać warunków na jakich pomoc przyznano. Skarżący na wniosku z dnia 10 lutego 2005r. o przyznanie pomocy finansowej na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych potwierdził, iż znane mu są zasady przyznawania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego oraz jest świadomy skutków niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji działania "wspieranie gospodarstw niskotowarowych" jak również w decyzji z dnia [...] przyznającej tę formę pomocy wskazano warunki dotyczące wypłaty III raty. Tym samym skarżący nie może skutecznie podnosić zarzutu, co do nie poinformowania przez Agencję o terminie złożenia oświadczenia. Nietrafny jest również zarzut nieterminowego załatwienia wniosku o przyznanie płatności dla gospodarstw niskotowarowych oraz nie przystąpienie w odpowiednim czasie do jego weryfikacji umożliwiającej usunięcie braków. Otóż nie złożenie oświadczenia o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 2004r. nie stanowi braku formalnego wniosku, który podlegałby uzupełnieniu przez rolnika, po uprzednim wezwaniu przez organ do jego usunięcia w trybie art. 64 § 2 kpa. Złożenie wskazanego oświadczenia jak wynika z przepisów rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004r. nie jest konieczne do złożenia wniosku o przyznanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego i wydania decyzji przyznającej rolnikowi tą płatność, nie jest to zatem brak uniemożliwiający przyznanie płatności. Natomiast ustawodawca w § 8 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia wprowadził warunek do wypłaty przyznanej płatności w czwartym i piątym roku, określając wymóg złożenia oświadczenia o realizacji przedsięwzięcia do którego odnosi się termin przewidziany w § 8 ust. 2, w którym czynność ta powinna być wykonana. Spełnienie tego warunku zależy od samego rolnika, nie jest zaś uzależnione od Agencji, która ma obowiązek dostarczenia formularza do złożenia oświadczenia, o ile rolnik o taki formularz się zwróci. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła. Trzeba również podnieść, że ustawodawca poprzez określenie trybu i warunków oświadczenia, dla celów wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku płatności nie pozostawił wątpliwości, że oświadczenia składane na potrzeby innych płatności, z których rolnik może korzystać, nie są właściwe i jako wydane w odrębnych sprawach nie mogą zastępować oświadczenia o którym mowa w § 8 ust. 2 rozporządzenia. W tej sytuacji nie można zarzucić organowi naruszenia obowiązujących przepisów i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) Sąd oddalił skargę.