II SA/Ke 387/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Asesor WSA Jacek Kuza, Protokolant Asystent sędziego Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 września 2007r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach utrzymał w mocy zaskarżoną przez A. B. decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nakazującą mu dokonanie rozbiórki samowolnie rozpoczętej budowy kładki żelbetowej nad ciekiem wodnym, znajdującej się pomiędzy działkami o nr ewid. [...] i [...], położonymi w W. oraz zobowiązującą inwestora do uporządkowania terenu po dokonanej rozbiórce. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że w wyniku kontroli przeprowadzonej przez organ I instancji w dniu 04.09.2006r.ustalono,że na przedmiotowej nieruchomości jej właściciel - A. B. zrealizował nad ciekiem wodnym przepływającym przez posesję żelbetową kładkę o szerokości 307 cm i długości 447 cm służącą do przechodzenia i przejazdu. Konstrukcję nośną kładki stanowią cztery dwuteowniki 180 rozmieszczone w równych odległościach, połączone ze sobą kątownikami, pomiędzy którymi wykonana jest płyta żelbetowa. Nawierzchnię stanowi wylewka betonowa o grubości około 5 cm. Oparcie dla płyty stanowią betonowe przyczółki z fundamentami. Kładka usytuowana jest w odległości 12,95 m od budynku mieszkalnego znajdującego się na posesji, w odległości od 1,40 m do 2,10 m od ogrodzenia między nieruchomościami od strony zachodniej, na wysokości około 1,40 m powyżej lustra wody. Roboty przy budowie kładki nie zostały zakończone, gdyż kładka nie jest wyposażona w balustradę chroniącą przed upadkiem osób z wysokości. W trakcie postępowania wyjaśniającego inwestor A. B. oświadczył, że jest właścicielem nieruchomości położonej w W., na którą składają się dwie działki - o nr ewid. [...] i [...], rozdzielone ciekiem wodnym. Kładkę wykonał we wrześniu 2001r. i nie dysponuje żadnymi dokumentami potwierdzającymi legalność jej wykonania. Wobec powyższego organ I instancji postanowieniem z dnia [...] na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. nr 156, poz. 1118 ze zm.) wstrzymał realizowane samowolnie roboty budowlane zobowiązując jednocześnie inwestora do złożenia : - zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, - dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 ustawy - Prawo budowlane, w terminie do 15.01.2007r. Ponieważ inwestor w wyznaczonym terminie nie złożył żądanych dokumentów organ I instancji decyzją z dnia [...] nakazał mu dokonanie rozbiórki samowolnie rozpoczętej budowy kładki żelbetowej nad ciekiem wodnym, znajdującej się pomiędzy działkami o nr ewid. [...] i [...], położonymi w W. oraz zobowiązał do uporządkowania terenu po dokonanej rozbiórce. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy w wyniku złożonego przez inwestora odwołania, organ II instancji nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytaczając treść art. 28 ust. 1 cyt. ustawy wskazał, że przepisy art. 29, 30, 31 Prawa budowlanego nie zwalniają z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w przypadku budowy kładki żelbetowej nad ciekiem wodnym. Dlatego też wykonanie przedmiotowej kładki wymagało uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestor nie posiadał. To z kolei przesądziło o zastosowaniu w sprawie przepisu art. 48 ust 1 cyt. ustawy. Wobec nieprzedłożenia przez inwestora dokumentów żądanych postanowieniem z dnia [...], a wymienionych w art. 48 ust. 3 tej ustawy, zasadnie zastosowano nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 4 w zw. z art. 48 ust. 1 ustawy. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł A. B., żądając jej uchylenia. W uzasadnieniu podniósł, że przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o niezgodny z rzeczywistością stan faktyczny sprawy, bowiem nie wzniósł od podstaw obiektu budowlanego, a jedynie go wyremontował. Skarżący podkreślił, że organy orzekające nie uwzględniły wszystkich okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a w szczególności braku współpracy pomiędzy organami administracji samorządowej, od której nie mógł uzyskać wymaganych przez organ I instancji dokumentów w wyznaczonym terminie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dniu ich wydania. Z kolei art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., przewiduje, że sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie natomiast do regulacji art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a, decyzja (lub postanowienie) podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi: - po pierwsze, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, - po drugie, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, - po trzecie, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w rozpoznawanej sprawie naruszeń prawa skutkujących koniecznością jej uchylenia lub też stwierdzenia nieważności. Z uwagi na podnoszony w skardze zarzut błędnego ustalenia przez organy obu instancji stanu faktycznego poprzez przyjęcie iż skarżący wzniósł od podstaw obiekt budowlany, a nie dokonał jego remontu - kontrola legalności poddanego pod osąd aktu administracyjnego sprowadzać się będzie w pierwszym rzędzie do oceny, czy organy - zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a. - podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy poprzez zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) przy jednoczesnym zachowaniu reguł oceny materiału dowodowego wskazanych w art. 80 k.p.a. Wbrew zarzutom skargi dowody zebrane w aktach sprawy pozwalały organom na poczynienie ustaleń, iż skarżący wykonał obiekt budowlany od podstaw. Potwierdził to zresztą sam inwestor oświadczając do protokołu kontroli z 4.09.2006r. iż przedmiotową kładkę wykonał w 2001r. Z akt sprawy nie wynika, by na jakimkolwiek etapie postępowania wyjaśniającego skarżący wskazywał, iż dokonał remontu obiektu budowlanego i na tę okoliczność przedstawiał stosowane dowody. Zarzut ten inwestor sformułował dopiero w skardze do Sądu. Skoro ustalenia faktyczne organów znajdują pełne potwierdzenie w materiale dowodowym zebranym w aktach sprawy - podnoszony zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego jest bezzasadny. Nie ulega wątpliwości, że skarżący wykonał przedmiotową kładkę bez wymaganego przepisami Prawa budowlanego pozwolenia na budowę - a więc samowolnie. Z wyjaśnień samego inwestora złożonych w toku postępowania wyjaśniającego (protokołu kontroli z 4.09.2006r.) wynika, że kładkę wykonał w 2001r.,i nie posiada żadnych dokumentów potwierdzających legalność jej wykonania. Prawidłowo zatem organy obu instancji zastosowały do oceny skutków samowoli przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane. Nie budzi również wątpliwości, że przedmiotowa kładka jest obiektem budowlanym. Zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane - "budowlą" jest każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak m.in. mosty, wiadukty, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych. Stosownie zaś do dyspozycji art. 28 ust. 1 ustawy roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 - 31. Przepisy art. 29 - 31 ustawy zawierają katalog obiektów i robót budowlanych, zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Ze zwolnienia tego korzystają m.in. pomosty o długości całkowitej do 25 m i wysokości, liczonej od korony pomostu do dna akwenu, do 2,50 m, służące do cumowania niewielkich jednostek pływających, jak łodzie, kajaki, jachty, uprawiania wędkarstwa oraz rekreacji. Zatem, ze zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie korzystają kładki ani mostki nad ciekiem wodnym. Stosownie do art. 48 ust. 1 ustawy, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Natomiast w sytuacji, gdy budowa taka jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych - art. 48 ust. 2 ustawy. Z kolei na podstawie art. 48 ust. 3 ustawy w postanowieniu tym ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 ustawy; do projektu architektoniczno- budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt. 2. Stosownie natomiast do art. 48 ust. 4 ustawy w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 3, stosuje się przepis art. 48 ust. 1, a więc nakaz rozbiórki. Przewidziany w w/w przepisie nakaz rozbiórki obiektów wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę , organ może orzec dopiero po niespełnieniu przez inwestora obowiązków nałożonych postanowieniem wydanym na podstawie art. 43 ust. 3 ustawy. Nie budzi przy tym wątpliwości, że użyte w tym przepisie określenie " nakłada" nie daje organowi możliwości orzekania w ramach uznania administracyjnego. Takie brzmienie przepisu art. 48 ust. 3 ustawy oznacza zatem, że organ jest zobligowany do nałożenia obowiązków taksatywnie wymienionych w ust. 3. Niespornym jest, iż skarżący w wyznaczonym terminie nie dostarczył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego żądanych dokumentów. Trafne jest zatem stanowisko organów obu instancji, iż wobec niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków nakazanych postanowieniem z dnia [...] orzeczenie rozbiórki przedmiotowej kładki jest konieczne. Podnoszony w skardze zarzut braku współpracy pomiędzy organami administracji samorządowej w zakresie uzyskania przez skarżącego dokumentów określonych w postanowieniu z dnia 16.10.2006r. nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, a to z uwagi na kategoryczne brzmienie art. 48 ust. 4 ustawy. Na marginesie należy wskazać, że podnoszone przez skarżącego okoliczności związane z trudnościami w uzyskaniu tych dokumentów mogłyby natomiast stanowić uzasadnienie wniosku o zmianę wyznaczonego przez organ I instancji terminu do ich złożenia. Z akt sprawy nie wynika jednak, by skarżący wniosek taki składał. Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.