II SA/Ke 39/05

Sygnatura akt: II SA/Ke 39/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 września 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Referent stażysta Dorota Pawlicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2005 r. sprawy ze skargi H.P. na decyzję Inspektora Sanitarnego z dnia [...]. nr: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nie stwierdzającej choroby zawodowej I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 28 czerwca 2001r. działając na podstawie art.4 pkt.5 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Inspekcji Sanitarnej / dz.U. nr 90, poz.575 z 1998r.- tekst jednolity ze zm. Dz.U. nr .106, poz.668 z 1998r./ oraz par.l i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych/ Dz.U. nr 65, poz.294 ze zm/ - nie stwierdził choroby zawodowej u H.P.. W uzasadnieniu organ wskazał, że H.P. pracował od 16.11.1964r -13.01.1987r. w spółce F. na stanowisku prasera, następnie ustawiacza maszyn, a potem jako kierownik rozdzielni materiałowej. Od 14.01.1987r. do 14.05.1990r. pracował w WK. jako komendant plutonu, od 15.05.1990r do 14.06.19984. w spółce C. jako dowódca warty, od 15.05.1998r.- 15.04.2000r. w spółce K. jako starszy zmianowy, od 16.04.2000r.-27.08.2000r. w Spółdzielni T. a ostatnio od 28.08.2000r.-30.09.2000r. ponownie spółce C. w Kielcach. Z dniem 30.09.2000r. został zwolniony z pracy z przyczyn ekonomicznych zakładu. Ośrodek Medycyny Pracy nie rozpoznał u H.P. choroby zawodowej narządu słuchu. Po ponownym badaniu przeprowadzonym na jego wniosek, w Instytucie Medycyny Pracy, również nie rozpoznano u niego choroby zawodowej narządu słuchu. Ponadto organ I instancji stwierdził, że z wywiadu środowiskowego wynika iż H.P. w okresie zatrudnienia w latach 1964-1984r był narażony na hałas ponadnormatywny, natomiast od marca 1984r. nie pracował w narażeniu na działanie hałasu i z tych względów nie było podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. H.P. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, kwestionując orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy. Podniósł, że z wielu przedstawionych przez niego dokumentów lekarskich, wynika, iż cierpi na znaczny ubytek słuchu, co jego zdaniem spowodowane jest pracą w hałasie przez ponad 23 lata. Dokumentów tych nie wziął jednak pod uwagę Instytut Medycyny Pracy. Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu tego odwołania, działając w oparciu o art.156 par.l pkt.4 kpa - stwierdził nieważność decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia podał, że zaskarżona decyzja w części dotyczącej samego orzeczenia o nie stwierdzeniu choroby zawodowej u skarżącego jest trafna i ma uzasadnienie mertytoryczne. Jednak decyzja organu I instancji została wydana z wadą prawną polegającą na błędnym wskazaniu strony - zakładu pracy. Postępowanie dowodowe wykazało, że skarżący pracował w narażeniu na hałas przekraczający dopuszczalne normy jedynie w Spółce F. w Kielcach na stanowisku praser i ustawiacz maszyn. Okres ewidentnego narażenia na hałas trwał od 16.11.1964r. do 21.03.1984r. W pozostałym okresie pracy zawodowej H. P. nie pracował w narażeniu na hałas. Zgodnie z par. 10 ust.3 pkt.2 rozporządzenia Rady Ministrów z 18.11.1983r. w sprawach chorób zawodowych, decyzje w przedmiocie chorób zawodowych kierowane są do zakładu pracy, w którym pracownik był ostatnio narażony na działanie czynnika wywołującego choroby zawodowe. Ostatnim i zarazem jedynym zakładem pracy gdzie występował hałas przemysłowy była spółka F. w Kielcach i dlatego ten zakład winien być wskazany przez organ I instancji jako strona postępowania. Zdaniem organu odwoławczego skierowanie decyzji przez organ I instancji do spółki C. było błędem i pociągnęło za sobą skutek wynikający z art.156 par.l pkt.4 kpa. Organ I instancji naruszył także przepisy art.10 par.l kpa i art.61 par.4 kpa. W skardze na powyższą decyzję H.P. przedstawił przebieg swojej pracy zawodowej podkreślając, że przez 23 lata narażony był na hałas przemysłowy pracując w spółce F., co spowodowało u niego obustronny niedosłuch odbiorczy. Zakwestionował orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy zarzucając, iż nie wzięto pod uwagę obszernej dokumentacji lekarskiej, wyników szczegółowych badań lekarskich prowadzonych na bieżąco, które potwierdzają u niego utratę słuchu. W konkluzji skargi wniósł o stwierdzenie choroby zawodowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu. Zgodnie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwaną ustawą p.p.s.a, wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Przy czym w myśl art. 134 par.l cyt. wyżej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powoływaną podstawą prawną.. W niniejszej sprawie, mimo że skarżący tego nie podnosił, Sąd z urzędu wziął pod uwagę okoliczność, iż zaskarżona decyzja narusza prawo w sposób skutkujący stwierdzeniem jej nieważności. Podkreślić należy, że rozpatrując odwołanie, organ odwoławczy obowiązany jest ustosunkować się do zarzutów strony i dokonując ponownie merytorycznej oceny sprawy wydać rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 kpa. Może zatem w oparciu o art. 138 par.l kpa wydać decyzję którą: 1/ utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2/ uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo 3/ umarza postępowanie odwoławcze. W myśl par.2. tego przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Jak z powyższego wynika, kodeks postępowania administracyjnego wyłącza stosowanie sankcji nieważności w postępowaniu odwoławczym. Zaskarżona decyzja została wydana właśnie w postępowaniu odwoławczym, a nie w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, dlatego organ odwoławczy w tej sprawie nie miał podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji. Jeśli zatem, organ odwoławczy ustali, że decyzja organu I instancji jest dotknięta jedną z wad wyliczonych w art. 156 § 1 kpa może jedynie uchylić i zmienić decyzję (np. w razie rażącego naruszenia prawa, czy gdy wykonanie decyzji powodowałoby czyn zagrożony karą, czy gdyby zawierała wadę powodująca nieważność z mocy prawa) lub uchylić decyzję i umorzyć postępowanie I instancji (np. wydanie decyzji bez podstawy prawnej, z naruszeniem przepisów o właściwości, res iudicata, czy gdy decyzję skierowano do osoby nie będącej stroną w sprawie) - patrz: Komentarz do kpa B. Adamiak, J. Borkowski, wyd. C.H. Beck Warszawa 2000. W wyroku z dnia 12 marca 1981r. / ONSA 1981,nrl, poz.21/ NSA podkreślił, że organ odwoławczy obowiązany jest rozpatrzyć odwołanie i wydać decyzję zgodnie z treścią art. 138 kpa, to jest dokonując merytorycznej i prawnej oceny zasadności zaskarżonej decyzji. Niedopuszczalne jest stosowanie w takim przypadku art. 156 § 1 kpa, normującego sytuacje, w których organ wyższego stopnia działa nie jako organ odwoławczy w toku instancji, ale jako organ nadzoru, którego uprawnienia przy stosowaniu art. 156 kpa są węższe niż uprawnienia organu odwoławczego. W niniejszej sprawie należy, więc przyjąć, że zastosowanie sankcji nieważności w postępowaniu odwoławczym jest rażącym naruszeniem art. 138 kpa i skutkować musiało stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji (art. 156 § lpkt2kpa). Organ odwoławczy zobowiązany był, jak wyżej wskazano, rozpatrzeć odwołanie dokonując merytorycznej oceny decyzji organu I instancji i wydać swoje rozstrzygnięcie w oparciu o treść art. 138 kpa. Tymczasem Inspektor Sanitarny nie odnosząc się w ogóle do zarzutów odwołania, stwierdził bez żadnego uzasadnienia swojego stanowiska, iz decyzja organu I instancji jest merytorycznie prawidłowa, a następnie stwierdził jej nieważność w oparciu o art. 156 par.l pkt.4 kpa. Jak wyżej to wskazano zastosowanie sankcji nieważności w postępowaniu odwoławczym było niedopuszczalne. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 145 par.l pkt.2 ustawy p.p.s.a orzekł jak w wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania wydano w oparciu o przepis art. 200 tej ustawy.