II SA/Ke 39/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Marta Bieniek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2014r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 listopada 2013 r. znak: [...] w przedmiocie kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia 19 listopada 2013 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy wydaną z upoważnienia decyzję Starosty z dnia 2 sierpnia 2013 r. znak: [...] o nałożeniu na A. N. obowiązku zapłaty kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu m-ki Volkswagen Transporter, nr rej. [...], od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia z drogi do zakończenia postępowania administracyjnego, w wysokości 14.735,34 zł. Jak wynika z akt sprawy w dniu 15.06.2007r. w L., funkcjonariusz Komendy Powiatowej Policji w S. wydał dyspozycję usunięcia z drogi ww. pojazdu, stanowiącego własność A. N., w trybie art. 130a ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1a Prawa o ruchu drogowym. Zgodnie z dyspozycją tych przepisów pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku nieokazania przez kierującego dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub dowodu opłacenia składki za to ubezpieczenie, jeżeli pojazd ten jest zarejestrowany w kraju, o którym mowa w art. 129 ust. 2 pkt 8 lit. c (art. 130a ust. 1 pkt 2 ) oraz pojazd może być usunięty z drogi na koszt właściciela, jeżeli nie ma możliwości zabezpieczenia go w inny sposób, w przypadku gdy kierowała nim osoba znajdująca się w stanie nietrzeźwości lub w stanie po spożyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu (art. 130a ust. 2 pkt 1a ). W piśmie z dnia 30.01.2008r., doręczonym w dniu 6.02.2008r., Komendant Powiatowy Policji w S. poinformował A. N. o usunięciu pojazdu z drogi i zabezpieczeniu go na parkingu strzeżonym prowadzonym przez Zakład Usługowy "A." R. W. Mimo pouczenia, że pojazd usunięty z drogi na koszt właściciela i nieodebrany w ciągu 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony, A. N. nie odebrał pojazdu z parkingu. Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2012 r. sygn. [...] Sąd Rejonowy w S., w sprawie z wniosku Powiatu S., orzekł przepadek przedmiotowego pojazdu na rzecz wnioskodawcy. Postanowieniem z dnia 20 września 2012 r., sygn. [...], Sąd Okręgowy w K. oddalił apelację A. N. od postanowienia sądu I instancji. Powyższe okoliczności legły u podstaw wydanej z upoważnienia Starosty decyzji z dnia 2 sierpnia 2013 r. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano art. 130a ust. 10a Prawa o ruchu drogowym oraz uchwały Rady Powiatu w Starachowicach: z dnia 30 października 2007 r. nr XIII/98/2007, z dnia 28 czerwca 2011 r., nr IX/70/2011, oraz z dnia 29 listopada 2012 r., nr XXV/195/2012, a także postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia 30 kwietnia 2012 r., sygn. [...]. W odwołaniu od powyższej decyzji A. N. zarzucił Komendzie Powiatowej Policji w S. fałszerstwo dokumentów oraz brak zawiadomienia o możliwości odebrania pojazdu. Wskazał, że kilkakrotnie bezskutecznie próbował odebrać przedmiotowy pojazd, który przemieszczano z miejsc parkowania. Podniósł, że sądy stronniczo potraktowały jego sprawę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy, wskazało że oszacowane koszty związane z usuwaniem pojazdu, jego parkowaniem za okres od 15.06.2007r. do 15.12.2007r. oraz od 5.09.2010r. do 7.01.2013r. zgodnie z fakturą VAT nr 14/02/2013 wystawioną przez R. W., wyniosły ogółem 14.585,34 zł. Dodatkowo rzeczoznawca samochodowy wystawił rachunek na kwotę 150 zł. Z zaświadczenia z dnia 8.01.2013r. wynika natomiast, że przedmiotowy pojazd został poddany demontażowi. Organ odwoławczy uznał, że A. N. został prawidłowo poinformowany o możliwości odbioru pojazdu, w piśmie z dnia 30.01.2008r., doręczonym w dniu 6.02.2008r. Wyjaśnił ponadto, że postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia 30 kwietnia 2012 r. jest prawomocne i wiąże organy administracji. Sąd ten stwierdził, że A. N. nie odebrał pojazdu przed upływem 6-miesiecznego terminu nie dlatego, że nie wiedział o jego usunięciu i miejscu przechowywania, lecz przede wszystkim z tego powodu, że nie chciał uiścić opłaty za parkowanie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach A. N. zarzucił organom bezprawne nałożenie obowiązku zapłaty kosztów holowania, "fikcyjnego" przechowania, parkowania i oszacowania pojazdu m-ki Volkswagen Transporter, nr rej. [...]. Wyraził przypuszczenie, że Starosta zamierzał przywłaszczyć sobie jego samochód, dlatego dopuścił się oszustwa i fałszerstwa dokumentów. Z tego powodu wniósł o uchylenie decyzji Starosty oraz wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w K., sygn. [...]. Wyjaśnił, że nigdy nie zrzekł się własności, pojazd został nieprawidłowo przekazany Urzędowi Skarbowemu, sądy zaś prowadziły sprawę stronniczo, w zmowie z Policją i Starostą. Zdaniem skarżącego istotne w sprawie jest to, że przedmiotowy pojazd był w pełni sprawny, a Policja, organy administracji oraz sądy uniemożliwiły właścicielowi odbiór tego samochodu. Powołując się na art. 5 Kodeksu cywilnego skarżący podniósł, że wydane w niniejszej sprawie decyzje i orzeczenia sądów są nieprawomocne, jako wydane z naruszeniem prawa i praw człowieka. W jego ocenie cała sprawa nosi znamiona rozległej korupcji. Zażądał zasądzenia od Skarbu Państwa odszkodowania w kwocie 110.000 zł. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z przyczyn wskazanych w skardze. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miało lub mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), dalej jako "p.r.d.", zgodnie z którym koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania, ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstają na skutek wydania na podstawie art. 130a ust. 1 p.r.d. dyspozycji o usunięciu pojazdu z drogi na koszt w właściciela, w przypadkach określonych w pkt 1-5 cyt. przepisu. W niniejszej sprawie stanowiący własność skarżącego pojazd m-ki Volkswagen Transporter, nr rej. [...], został usunięty z drogi na podstawie dyspozycji policjanta Komendy Powiatowej Policji w S. w dniu 15 czerwca 2007 r. Prawomocnym postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2012 r. sygn. [...] Sąd Rejonowy w S., w sprawie z wniosku Powiatu S., orzekł przepadek przedmiotowego pojazdu na rzecz wnioskodawcy. Tym samym przesądził, że zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, że usunięcie pojazdu było zasadne, oraz że w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru dołożono należytej staranności, a nadto, że orzeczenie przepadku nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 130a ust. 10e p.r.d.). Wystąpienie powyższych okoliczności uzasadniało zatem wydanie decyzji o zapłacie przez właściciela kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu. Istnienie obowiązku zapłaty nie zwalniało organu od dokładnego wyjaśnienia kwestii dotyczącej ustalenia wysokości kosztów podlegających zapłacie z uwzględnieniem zasad i reguł wynikających z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego tj. podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 § 1 k.p.a.), czy też z obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1, art. 75 § 1, art. 78 k.p.a.). Zastosowanie powyższych zasad postępowania dowodowego, winno było znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, które w zakresie ustalenia stanu faktycznego musi, w myśl art. 107 § 3 k.p.a., w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, natomiast w zakresie ustaleń prawnych – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego powyższym wymogom stanowi realizację w postępowaniu administracyjnym zasady przekonywania, określonej w art. 11 k.p.a. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie daje również możliwość pełnej i merytorycznej weryfikacji decyzji w postępowaniu sądowym, w toku którego nie jest możliwe uzupełnienie przeprowadzonego postępowania administracyjnego o stosowną argumentację prawną. Orzekające w niniejszej sprawie organy administracji powyższym wymogom nie sprostały. W pierwszej kolejności wskazać należy na niespójność osnowy decyzji organu I instancji, który ustalając koszty związane z przechowywaniem pojazdu na kwotę 2.033,19zł za okres od 15.06.2007r. do 15.12.2007r. wskazał liczbę dni – 551, zaś ustalając koszty związane z przechowywaniem pojazdu na kwotę 12.423,00zł za okres od 5.09.2010r. do 7.01.2013r. wskazał liczbę dni - 505. Z porównania wskazanych okresów i liczby dni wynika, że obie te wartości nie są ze sobą zgodne. Zostały w sposób bezrefleksyjny przepisane z faktury VAT nr 14/02/2013 z dnia 7.02.2013r., wystawionej przez Zakład Usługowy "A." R. W. (k. 60 akt. adm.). W istocie więc nie wiadomo, za jaki okres (uwzględniając liczbę dni) organ ustalił koszty związane z przechowywaniem przedmiotowego pojazdu. Zgodnie z art. 130a ust. 6 p.r.d. rada powiatu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1-2, oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c, oraz wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a. Wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a, nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w ust. 6a. W podstawie prawnej decyzji z dnia 2 sierpnia 2013 r. organ I instancji powołał się na uchwały Rady Powiatu w Starachowicach: z dnia 30 października 2007 r. nr XIII/98/2007, z dnia 28 czerwca 2011 r., nr IX/70/2011, oraz z dnia 29 listopada 2012 r., nr XXV/195/2012. Ostatnia z wymienionych uchwał dotyczy ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie obiektów pływających, a zatem nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. W załączniku do uchwały z dnia 30 października 2007 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i parkowanie pojazdów (Dz.Urz. Woj. Święt. Nr 244, poz. 3638) – cenniku opłat – ustalono stawki za dojazd i powrót, holowanie, załadunek i rozładunek pojazdu, wyciąganie z rowu i stawianie na kołach oraz parkowanie pojazdu. W przypadku pojazdów do 3,5 t stawka za dojazd i powrót wynosiła 3 zł za km, za holowanie – 3,5 zł za km, za parkowanie 3 zł za dobę. Stawki te obowiązywały do dnia wejścia w życie uchwały z dnia 28 czerwca 2011 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdów (Dz.Urz. Woj. Święt. Nr 190, poz. 2197 ze zm.). W załączniku nr 1 do tej uchwały (cenniku opłat), w przypadku pojazdów o masie całkowitej do 3,5 t (lp. 3), ustalono następujące stawki: za usunięcie - 410 zł, za każdą dobę przechowywania - 27 zł. Z faktury VAT z dnia 7.02.2013r. wynika, że w odniesieniu do okresu od 15.06.2007r. do 15.12.2007r. (551 dni) zastosowano stawkę 3 zł za dobę, natomiast w odniesieniu do okresu od 5.09.2010r. do 7.01.2013r. (505 dni) – stawkę 20 zł za dobę. Holowanie wyceniono na kwotę 105 zł. Kwoty te w żaden sposób nie zostały zweryfikowane przez organ, nie wiadomo na jakiej podstawie przedsiębiorca prowadzący parking naliczył stawkę 20 zł za dobę, ani w jaki sposób obliczył kwotę za holowanie (nie wskazano ilości kilometrów). W szczególności nie zostało wyjaśnione dlaczego przedsiębiorca za okres od 5.09.2010r. do 7.01.2013r. naliczył opłatę wg stawki 20 zł za dobę, podczas gdy do czasu wejścia w życie uchwały z dnia 28 czerwca 2011 r. obowiązywała stawka 3 zł, a później stawka 27 zł za dobę. Z podniesionych wyżej względów uznać należy, że sam fakt przedłożenia faktury przez jednostkę prowadzącą parking strzeżony, uprawnioną do pobierania opłat za usunięcie i parkowanie pojazdu, wyznaczoną zgodnie z ustawą Prawo o ruchu drogowym, przez Starostę – nie stanowi wystarczającej podstawy do ustalenia kosztów o których mowa w art. 130a ust. 10h p.r.d. i nie obliguje organu do określenia wysokości tych kosztów w zakresie objętym fakturą. Skoro bowiem zgodnie z tym przepisem decyzję o zapłacie kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałych od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do czasu zakończenia postępowania wydaje Starosta to oznacza, że na tym organie ciąży obowiązek ich prawidłowego ustalenia, a w szczególności ich weryfikacji w świetle przepisów obowiązującego prawa, w tym uchwał rady powiatu wydanych na podstawie art. 130a ust. 6 p.r.d., określających cennik opłat za usuwanie i parkowanie pojazdów. W niniejszej sprawie nałożenie na skarżącego obowiązku zapłaty kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki Volkswagen Transporter, będącego przedmiotem zaskarżonej decyzji, bez należytego wykazania i wyjaśnienia ich wysokości stanowi naruszenie art. 7, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. Ustosunkowując się natomiast do zarzutów skargi stwierdzić należy, że mają one w dużej mierze charakter polemiki z prawomocnym orzeczeniem o przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz Powiatu S. Sądy administracyjne stanowią odrębny od sądów powszechnych pion sądownictwa (szczególnego), a ich zadaniem jest kontrola decyzji i innych aktów z zakresu administracji publicznej (art. 3 p.p.s.a.). Nie są zatem władne podważać orzeczeń sądów powszechnych. Zarzuty dotyczące szeroko zakrojonej korupcji w szeregach sądów, Policji i Starostwa Powiatowego są gołosłowne i nie odnoszą się do meritum sprawy. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji przeprowadzi postępowanie administracyjne mając na uwadze przedstawione wyżej wywody i eliminując dotychczas popełnione uchybienia. W szczególności w celu określenia wysokości kosztów o których mowa w art. 130a ust. 10h p.r.d. organ wykaże: odległość na jaką holowano pojazd, okres jego przechowywania z uwzględnieniem ilości dni (dób), wysokość stawek za poszczególne okresy przechowywania, a następnie w kontekście poczynionych ustaleń oceni dowody potwierdzające okoliczności mające istotny wpływ na nałożenie obowiązku zapłaty w trybie wskazanym w powołanym wyżej przepisie, dając temu wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 § 1 i 3 k.p.a. W świetle powyższego Sąd stwierdził, że opisane wyżej uchybienia podjętych w sprawie decyzji mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w efekcie czyni koniecznym ich uchylenie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji oparto o przepis art. 152 p.p.s.a.