II SA/Ke 39/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi I. D. na postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 4 listopada 2022 r. znak: WINB-WOA.7721.14.32.2022 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę. Postanowieniem z 4 listopada 2022 r. znak: WINB-WOA.7721.14.32.2022 Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach (zwany dalej ŚWINB) na podstawie art. 134 i 144 K.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia I. D. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kielce (zwanego dalej PINB) z dnia 8 września 2022 r. znak: PINB.SO.52.7.2022.III, którym oddalono zarzuty, wniesione przez I. D., w sprawie egzekucji administracyjnej wszczętej tytułem wykonawczym Nr 13/2022 z dnia 16 sierpnia 2022 r. dotyczącym decyzji PINB z dnia 27 lipca 2018 r. znak: PINB-SO.5160.23.2016.III oraz decyzji ŚWINB z dnia 17 września 2018 r. znak: WINB-WOA.7721.14.34.2018. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia ŚWINB wyjaśnił, że postanowienie PINB z dnia 8 września 2022 r. zostało doręczone pełnomocnikowi I. D. – radcy prawnemu P.S. – w dniu 15 września 2022 r. w czwartek, co wynika z potwierdzenia odbioru przy postanowieniu. W treści tegoż postanowienia organ I instancji zawarł prawidłowe pouczenie o możliwości wniesienia zażalenia do Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania. Skarżąca I. D. sporządziła zażalenie na ww. postanowienie i zostało ono nadane w dniu 23 września 2022 r. w placówce operatora pocztowego, o czym świadczy wydruk śledzenia przesyłek ze strony internetowej Poczty Polskiej. Data na stemplu pocztowym została zasłonięta następną pieczątką, dotyczącą wpływu. Zażalenie wpłynęło do PINB w dniu 27 września 2022 r. Dalej ŚWINB podniósł, że w toku postępowania zażaleniowego organ odwoławczy w pierwszej kolejności obowiązany jest dokonać oceny, czy zażalenie zostało wniesione w terminie. Zgodnie z przepisem art. 141 § 2 K.p.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. W przedmiotowym przypadku siedmiodniowy termin do złożenia zażalenia na postanowienie PINB z dnia 8 września 2022 r. liczony w stosunku do daty otrzymania postanowienia przez pełnomocnika I. D. upłynął w dniu 22 września 2022 r. Zażalenie zaś skierowane do PINB zostało złożone na poczcie w dniu 23 września 2022 r., a zatem 1 dzień po upływie terminu do jego złożenia. Uchybienie terminu do wniesienia środka zaskarżenia jest okolicznością obiektywną i w razie stwierdzenia takiego uchybienia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 K.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia (...) uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach I. D. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania: 1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 479 ze zm. - dalej jako "u.p.e.a.") poprzez niepodjęcie z urzędu wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, niezebranie i nierozważenie w sposób wyczerpujący całokształtu materiału dowodowego oraz dowolną, a nie swobodną ocenę tych dowodów, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy albowiem doprowadziło do błędnego uznania przez ŚWINB, iż zażalenie na postanowienie PINB zostało złożone przez skarżącą z uchybieniem terminu, podczas gdy dane zawarte na wydruku śledzenia przesyłek ze strony internetowej Poczta Polska, na których organ się oparł wydając skarżone postanowienie, mają charakter wyłącznie poglądowy, a złożone przez skarżącą zażalenie zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu, co powinno prowadzić do uwzględnienia zażalenia przez organ; 2) art. 81a § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nierozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, w tym wypadku co do daty złożenia w placówce pocztowej zażalenia na postanowienie, na korzyść strony skarżącej pomimo, że spełnione zostały przesłanki z art. 81a § 1 K.p.a. a jednocześnie nie zaistniała żadna przesłanka negatywna z art. 81a § 2 K.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem doprowadziło do przesądzenia okoliczności daty złożenia przesyłki w placówce pocztowej na niekorzyść skarżącej, a w konsekwencji do wydania skarżonego postanowienia; 3) art. 134 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu i w konsekwencji niezasadnym wydaniu przez ŚWINB ostatecznego postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. W sytuacji gdyby organ poczynił w niniejszej sprawie właściwe ustalenia faktyczne nie wydałby ww. postanowienia i uwzględniłby złożone przez skarżącą zażalenie, gdyż z okoliczności sprawy wynika, iż skarżąca zachowała wymóg ustawowy i wniosła zażalenie na postanowienie PINB w terminie, tj. w dniu 22 września 2022 r., wobec czego ww. przepisy nie mogły stanowić podstawy rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie; 4) art. 17 § 1 w zw. z art. 34 § 3 w zw. z art. 17 § 1 c u.p.e.a. w zw. z art. 124 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez wydanie skarżonego postanowienia w niewłaściwym trybie, tj. w trybie art. 134 i 144 K.p.a., a w konsekwencji pozbawienie strony możliwości zaskarżenia postanowienia w administracyjnym toku instancji zażaleniem do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Z uwagi na powyższe skarżąca wniosła: - na podstawie art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia ŚWINB z dnia 4 listopada 2022 r.; - na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzenie na rzecz skarżącej od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; - na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym. Uzasadniając swe stanowisko skarżąca podkreśliła, że informacja z portalu elektronicznego śledzenia przesyłek Poczty Polskiej nie stanowi wiarygodnego dowodu w sprawie, a ma jedynie charakter poglądowy, o czym świadczy m.in. informacja zawarta na stronie Poczty Polskiej dotyczącej trackingu: "Wyświetlane informacje mają jedynie charakter poglądowy i nie mogą stanowić podstawy do jakichkolwiek roszczeń wobec Poczty Polskiej S.A.". Prawdopodobnie w portalu śledzenia przesyłek zaistniał błąd techniczny. Ponadto, jak wskazał ŚWINB w uzasadnieniu "data na stemplu pocztowym została zasłonięta następną pieczątką dotyczącą wpływu". Z powyższego nie wynika zatem, iż termin wysłania zażalenia przez skarżącą został uchybiony, a wszelkie wątpliwości, zgodnie z zasadą wynikającą z art. 81a §1 K.p.a., powinny być rozstrzygane na korzyść strony. Zdaniem skarżącej ponadto w rozpoznawanej sprawie organ przyjął błędny tryb postępowania działając w oparciu o przepisy art. 134 i 144 K.p.a., ponieważ postępowanie w sprawie zarzutów od tytułu wykonawczego jest postępowaniem szczególnym, uregulowanym w u.p.e.a. i to zasadniczo przepisy tej ustawy powinny być stosowane, a tylko w sprawach nieuregulowanych w u.p.e.a. zastosowanie winny znaleźć przepisy K.p.a. Zgodnie z art. 17 § 1 u.p.e.a. "O ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone postanowienie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia". Z kolei przepis art. 34 § 3 u.p.e.a. stanowi, że "Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie". Zgodnie natomiast z art. 17 § 1c u.p.e.a. "Organ egzekucyjny stwierdza, w drodze postanowienia, uchybienie terminu do wniesienia skargi, wniosku lub innego podania, którego wniesienie jest ograniczone terminem. Na postanowienie przysługuje zażalenie". Organ zatem naruszył przepisy art. 17 § 1 w zw. z art. 34 § 3 w zw. z art. 17 § 1c u.p.e.a. w zw. z art. 124 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez wydanie skarżonego postanowienia w niewłaściwym trybie, tj. w trybie art. 134 i 144 K.p.a., a w konsekwencji pozbawił skarżącą możliwości zaskarżenia postanowienia w administracyjnym toku instancji zażaleniem do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Co istotne, skarżony organ nie pouczył strony o możliwości wniesienia zażalenia, zgodnie z art. 124 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., lecz pouczył o możliwości złożenia skargi do WSA w Kielcach. Zgodnie natomiast z art. 112 K.p.a. w zw. z art. 126 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., błędne pouczenie w postanowieniu co do prawa zażalenia albo wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 t.j.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Postanowieniem PINB z dnia 8 września 2022 r. znak: PINB.SO.52.7.2022.III, na które I. D. wniosła zażalenie, organ ten oddalił zarzuty wniesione przez skarżącą w sprawie egzekucji administracyjnej. A zatem jest to postanowienie wydane w toku postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie ulega wątpliwości, że do zażaleń na postanowienia ma zastosowanie art. 141 § 2 K.p.a., zgodnie z którym zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. W niniejszym przypadku postanowienie z dnia 8 września 2022 r. zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej – co jest bezsporne i co wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru – w dniu 15 września 2022 r. A zatem ustawowy termin do wniesienia zażalenia upływał z dniem 22 września 2022 r. Zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. W niniejszym przypadku pismo stanowiące zażalenie zostało nadane w placówce Poczty Polskiej, a problemem w sprawie było to, czy do tego nadania doszło – jak twierdził organ – w dniu 23 września 2022 r., a zatem z uchybieniem terminu, czy przed tą datą (22 września 2022 r.) – jak podnosiła skarżąca, tj. z zachowaniem ustawowego terminu. Problem ten zaistniał z powodu przybicia na pieczęci stanowiącej stempel pocztowy z datą nadania kolejnej pieczątki, zawierającej datę wpływu przesyłki do organu. Organ w tej sytuacji oparł swoje ustalenia co do daty nadania na informacji pochodzącej z wydruku śledzenia przesyłki, z której to informacji wynika, że do nadania doszło 23 września 2022 r. Zdaniem skarżącej wydruk ze śledzenia przesyłek nie może stanowić dowodu co do daty doręczenia, ma bowiem wyłącznie charakter poglądowy. Jakkolwiek w ocenie Sądu informacja wynikająca ze śledzenia przesyłki co do tego, że nadanie nastąpiło w dniu 23 września 2022 r. koresponduje – przy uważnym odczycie – z treścią pieczęci na kopercie, niemniej jednak aby rozwiać wszelkie wątpliwości w tym zakresie Sąd zwrócił się do Naczelnika Urzędu Pocztowego Nr 1 w Kielcach, gdzie przedmiotowa przesyłka została nadana, o udzielenie informacji na temat tego, w jakim dniu została nadana ta przesyłka, ze wskazaniem jej numeru. W pisemnej odpowiedzi z dnia 23 lutego 2023 r. Biura Kontroli i Zarządzania Bezpieczeństwem Poczty Polskiej S.A. stwierdzono, że przesyłka została nadana w dniu 23 września 2022 roku o godz. 19:12 w Filii Urzędu Pocztowego Kielce 1 mieszczącej się przy ul. Warszawskiej 26. W ocenie Sądu tak udzielona pisemna informacja, jako wynikająca z dokumentu wystawionego przez uprawnioną komórkę Poczty Polskiej i podpisanego przez uprawnioną osobę, nie pozostawia wątpliwości co do tego, że do nadania przesyłki doszło w dniu 23 września 2022 r., a zatem z jednodniowym uchybieniem terminu. Nie można zgodzić się także z zarzutem skargi co do tego, że organ odwoławczy zastosował niewłaściwy tryb postępowania, wydając rozstrzygnięcie na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a. i pozbawiając tym samym skarżącej prawa wniesienia zażalenia do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Przywołany wyżej art. 18 u.p.e.a. nakazuje stosować w postępowaniu egzekucyjnym odpowiednio przepisy K.p.a., o ile przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej. W ocenie Sądu przywoływany przez skarżącą art. 17 § 1c u.p.e.a. nie obejmuje swoim zakresem stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Zgodnie ze zd. 1 tego przepisu organ egzekucyjny stwierdza, w drodze postanowienia, uchybienie terminu do wniesienia skargi, wniosku lub innego podania, którego wniesienie jest ograniczone terminem. Zdaniem Sądu chodzi tu o skargi, wnioski lub podania, jakich dotyczy § 1 u.p.e.a., a zatem inicjujące postępowanie przed organem egzekucyjnym lub wierzycielem, jednocześnie ograniczone terminem (np. skarga na czynności egzekucyjne – art. 17 § 1, art. 18 art. 54 § 3 u.p.e.a.). Kwestia stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, ponieważ nie została objęta zakresem tego przepisu, znajduje uregulowanie, poprzez u.p.e.a., w art. 134 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. A zatem to organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia zażalenia i postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Służy na nie skarga do sądu administracyjnego, o czym organ prawidłowo pouczył w postanowieniu. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.