II SA/Ke 390/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Marta Bieniek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 czerwca 2014r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 marca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 27 marca 2014r., po rozpoznaniu odwołania Z. W. od decyzji z dnia 31 października 2013r. znak: [...] wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta, uchylającej decyzję z dnia 2 lipca 2013r. o przyznaniu Z. W. prawa do dodatku mieszkaniowego na okres od 1 lipca 2013r. do 31 grudnia 2013r. w wysokości 97,34 zł. miesięcznie i odmawiającej przyznania prawa do dodatku mieszkaniowego – na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że po rozpoznaniu wniosku z dnia 24 czerwca 2013r. decyzja z dnia 2 lipca 2013r. przyznano Z. W. prawo do datku mieszkaniowego na okres od 1 lipca 2013r. do 31 grudnia 2013r. w wysokości 97,34 zł miesięcznie. Dodatek ten został przyznany w związku z zamieszkiwaniem w lokalu mieszkalnym nr 11 położonym w budynku wielorodzinnym przy ul. H. 46 w K. Postanowieniem z dnia 1.10.2013r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa. organ I instancji wznowił postępowanie zakończone w/w ostateczną decyzją z dnia 2 lipca 2013r., a decyzją z dnia 31 .10.2013r. na podstawie art. 145 par.1 pkt 5 i art.151 par.1 pkt.2 kpa. oraz art.4 i art. 7 ust. 1 i ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych uchylił decyzję z dnia 2 lipca 2013r. i odmówił przyznania Z. W. dodatku mieszkaniowego. Ustalono, że na jaw wyszły nowe i istotne dla sprawy okoliczności, które istniały w dniu wydania ostatecznej decyzji, nieznane organowi. Okazało się, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, że ubiegając się o dodatek mieszkaniowy w związku z zamieszkiwaniem w lokalu przy ul. H. 46/11 Z. W. mieszkał w M. przy Pl. K. W odwołaniu od tej decyzji Z. W. podniósł, że jego żona jest na zasiłku dla bezrobotnych, ma czworo dzieci. Wskazał, że dom w M. nie jest jego własnością ale udziały w nim posiadają brat, siostra i ojciec. W K. mieszkał przy ul H. do 17.10.2013r., na dowód czego może przedstawić zeznania świadków. Poza tym organ nie przeprowadził kontroli jego mieszkania. Do M. jeździł często odwiedzając chorego ojca, który ma 91 lat. Organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania. Wskazał w uzasadnieniu swojej decyzji, że we wniosku z dnia 24.06.2013r. skarżący podał, iż adresem jego zamieszkania jest lokal położony w K. przy ul. H. 46/11. W wyniku przeprowadzonego po wznowieniu, postępowania administracyjnego ustalono, że Z. W. ze swoją rodziną na dzień wydania decyzji z dnia 2 lipca 2013r. mieszkał w M. przy Pl. K. 23, co potwierdzają dowody urzędowe dostarczone przez MGOPS w M. I tak w dniu 30 kwietnia 2013r. konkubina skarżącego, a obecnie żona A. P. wniosła o przyznanie pomocy finansowej, a w maju w wywiadzie środowiskowym zarówno ona jak i skarżący oświadczyli na piśmie, że razem mieszkają w M. Pl. K. 23 i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. W dniu 6 lipca 2013r. A. P. i Z. W. zawarli związek małżeński. W kolejnych oświadczeniach składanych w sprawach o pomoc społeczną skarżący podał, że jest właścicielem mieszkania położonego w M. z którego osiągnął dochód w kwocie 300zł. W piśmie z dnia 10.10.2013r. Kierownik Ośrodka MOPS w M. potwierdził, że Z. W. był obecny podczas wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 23 lipca 2013r. oraz 26 września 2013r. Wywiad ten został przeprowadzony w mieszkaniu przy Pl. K. 23 w M. W toku tych wywiadów skarżący oświadczył, że mieszkanie przy ul. H. 46/11 w K. jest puste i nie przynosi dochodów. Na dowód powyższego zostały złożone potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie oświadczeń Z. W. i jego żony. Organ odwoławczy ponadto wskazał, że w roku 2012 zostały przyznane świadczenia rodzinne dwóm osobom, które jako adres zamieszkania wskazały mieszkanie przy ul H. 46/11 wynajmowane od odwołującego się. Powyższe potwierdza, że Z. W. nie mieszkał w lokalu przy ul. H. 46/11. Organ podkreślił, że z treści przepisów art. 4 i art. 7 ust. 3 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, warunkiem uprawniającym do otrzymania dodatku mieszkaniowego jest faktyczne i stałe zamieszkiwanie wnioskodawcy oraz członków jego rodziny prowadzących z nim wspólne gospodarstwo domowe w lokalu objętym wnioskiem. Uprawnienie do dodatku mieszkaniowego jest związane z rzeczywistym użytkowaniem, gospodarowaniem lokalu. Nie można przy tym samych okoliczności zamieszkiwania utożsamiać z zameldowaniem na pobyt stały, ponieważ sam fakt zameldowania w lokalu nie jest równoznaczny ze stałym zamieszkiwaniem i gospodarowaniem. Jest czynnością rejestracyjną, która może stanowić jeden z elementów oceny stanu faktycznego. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo ustalił, że Z. W. w okresie od 1 lipca 2013r. do 31.10.2013r. nie mieszkał w mieszkaniu przy ul. H. 46/11 w K., w związku z czym prawidłowo podejmując w trybie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję przyznającą dodatek mieszkaniowy i odmówił przyznania tego dodatku. Kolegium wskazało także, że w myśl art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych osoba, która otrzymała go na podstawie nieprawdziwych danych zawartych we wniosku lub deklaracji obowiązana jest do zwrotu nienależnie pobranych kwot w podwójnej wysokości. W niniejszej sprawie kwota ta wynosi 778,72 zł. Skargę na decyzję SKO do Sądu wniósł Z. W. podnosząc, że mieszkał w K. do czasu wymeldowania się. Przebywał często u rodziny w M., ale na noc wracał do K. Dopiero po wymeldowaniu się z mieszkania w K. w październiku 2013r. przeprowadził się do M., co mogą potwierdzić wskazani przez niego świadkowie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i dodatkowo podnosząc, że trudno za prawdziwe przyjąć wyjaśnienia skarżącego, że pomimo zawarcia związku małżeńskiego w lipcu 2013r. mieszkał sam bez rodziny w K., aż do końca października 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). W działaniu organów wydających decyzje, Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i jego oceny w świetle mających w tej sprawie zastosowanie przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca i przekonująca. Zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych określa ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71 poz. 734 ze zm.). W myśl przepisów tej ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom posiadającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego (art. 2), spełniającym kryterium dochodowe (art. 3) oraz kryterium powierzchni użytkowej w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego (art. 5). Sąd za trafny uznaje pogląd organów orzekających w tej sprawie, że warunkiem przyznania dodatku mieszkaniowego jest również zamieszkiwanie w lokalu mieszkalnym w dniu składania wniosku o przyznanie tego świadczenia oraz w trakcie jego pobierania. Czasowa nieobecność oczywiście nie pozbawia prawa do otrzymania tego dodatku, jeśli lokal stanowi nadal centrum życiowe wnioskodawcy. Celem ustawy jest bowiem udzielenie osobom nie mogącym uiścić opłat za zajmowany lokal pomocy w tym zakresie. Świadczą o tym zwroty "osobom mieszkającym" (art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy), "osobom zajmującym" (art. 2 ust. 1 pkt 5 tej ustawy). Przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie precyzują, jak należy rozumieć pojęcie zamieszkiwania czy zajmowania lokalu. Oceniając stan faktyczny i prawny w tym zakresie trzeba zatem mieć na względzie orzecznictwo i poglądy doktryny wypracowane na gruncie prawa cywilnego. Zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania jest miejscowość, w której dana osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. O wypełnieniu jego przesłanek świadczą dwie okoliczności - zewnętrzna, czyli faktyczne przebywanie, oraz wewnętrzna, czyli zamiar stałego pobytu. Ustalenie zamiaru powinno nastąpić w oparciu o obiektywne kryteria. Zdaniem Sądu, okoliczności te, tj. faktyczne zamieszkiwanie i zamiar stałego pobytu skarżącego w przedmiotowym lokalu zostały w wystarczający sposób w niniejszej sprawie wyjaśnione. Stałe zamieszkiwanie generalnie powiązane jest z tzw. centrum życiowym wnioskodawcy, tj. miejscem gdzie przebywa on z zamiarem stałego pobytu. Pobyt stały zaś oznacza zamieszkiwanie w danej miejscowości pod oznaczonym adresem z wolą koncentracji w tym miejscu swoich spraw życiowych, w tym osobowych i majątkowych interesów. W ocenie Sądu organy orzekające w tej sprawie słusznie uznały na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodowego, że skarżący choć uprawniony do zajmowania lokalu przy ul. H. 46/11 w K., faktycznie w nim nie zamieszkuje co najmniej od maja 2013 r., koncentrując swoje życie w M., w lokalu przy Pl. K. 23, gdzie zamieszkuje razem z A. W., z którą zawarł związek małżeński w dniu 6 lipca 2013r. Powyższe wynika z analizy kserokopii dokumentów poświadczonych za zgodność , na które powołały się organy, w szczególności z informacji uzyskanych w ramach wywiadów środowiskowych przeprowadzonych przez pracowników MGOPS w M. w maju, lipcu i wrześniu 2013 r. (k. 26, k. 35 akt. adm). I tak, w maju 2013 r. skarżący podając adres zamieszkania M. Pl.T.K. oświadczył, że prowadzi wspólnie z konkubiną gospodarstwo domowe w M. właśnie w tym lokalu (k.56). W lipcu 2013 r. oświadczył zaś, że "mieszkanie w K. stoi puste", wynajmuje mieszkanie w bloku 4/5 w M. ( k. 54 i 55 akt). Natomiast we wrześniu 2013 r. oświadczył , że mieszkanie w K. "jest niezamieszkałe i nie przynosi dochodów", a w M. ma mieszkanie własnościowe (k.53). O tym, że skarżący prowadził wspólnie z A. W. (wcześniej P.) wspólne gospodarstwo domowe w lokalu w M., pl. K. 23, a tym samym tam zamieszkiwał, świadczą ponadto znajdujące się w aktach sprawy kserokopie pisemnych oświadczeń złożonych przez A. W. w MGOPS w M., w których skarżący ujęty jest jako członek rodziny (k. 57, k. 59, k. 60 akt adm.). Również sam skarżący w pisemnych oświadczeniach złożonych w dniach 17.05.2013r., 25.07.2013r. i 26.09.2013r. jako miejsce zamieszkania podawał: M., Pl. K. 23 (k. 54, 55 i 56 akt. adm.). Powyższe dokumenty –pod nazwą "oświadczenia o dochodach i wydatkach rodziny korzystającej z pomocy społecznej", "oświadczenie", oświadczenie o stanie majątkowym", zostały bądź podpisane osobiście przez skarżącego i złożone do MGOPS w M., bądź zostały także podpisane przez kompetentnego urzędnika, co przydaje takim dokumentom walor dokumentu urzędowego. Dokument urzędowy korzysta z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone(art.76 § 1 k.p.a.) Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że skarżący nie odebrał wysłanej na adres: K., ul. H. 46/11 decyzji z dnia 2 lipca 2013 r. przyznającej mu dodatek mieszkaniowy za okres od 1.07.2013 r. do 31.12.2013r. Mimo dwukrotnego awizowania korespondencja została zwrócona do organu. Skarżący odebrał natomiast osobiście w dniu 4.10.2013r., tj. w dacie kiedy był jeszcze zameldowany w K. przy ul. H. 46/11, przesyłkę zawierającą postanowienie z dnia 1 października 2013 r. o wznowieniu postępowania pod adresem M. Pl. K. 23. To samo postanowienie wysłane na adres w K. przy ul. H. 46/11 nie zostało mimo dwukrotnego awizowania podjęte przez skarżącego(k.28 akt). Dowody doręczeń przesyłek sporządzone przez urząd pocztowy są także dokumentami urzędowymi. W świetle powyższego stwierdzić należy, że organy orzekające w niniejszej sprawie trafnie przyjęły, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, dokumentował fakt stałego zamieszkiwania skarżącego w lokalu przy Pl. K. 23 w M. Wyprowadził on określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego z posiadanych, nienasuwających zastrzeżeń, dokumentów, które skuteczne nie zostały zakwestionowane przez stronę skarżącą. W szczególności nie można za takie działania uznać wskazywanych w skardze świadków którzy mieliby, potwierdzić, że skarżący wyprowadził się z K. pod koniec października 2013r. W ocenie Sądu, znajdujące się w aktach sprawy dokumenty, w pełni uzasadniały przyjęcie, że wszystkie istotne okoliczności sprawy zostały dostatecznie wyjaśnione. Orzekające w niniejszej organy obu instancji – zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a. – podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia niniejszej sprawy, rozpatrując w sposób wyczerpujący zebrany przez organ I instancji materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), przy jednoczesnym zachowaniu reguł oceny materiału dowodowego wskazanych w art. 80 k.p.a. Natomiast motywy podjętych rozstrzygnięć zostały przedstawione w uzasadnieniach decyzji spełniających wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. W świetle powyższego, ponieważ skarżący nie zamieszkiwał w dacie przyznawania mu dodatku mieszkaniowego w lokalu przy ul. H. 46/11 w K., co jest warunkiem otrzymania ww. świadczenia stosownie do treści art. 2 ust. 1 pkt 2 i 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, organ I instancji zasadnie uchylił na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. decyzję własną z dnia 2 lipca 2013 r. i w to miejsce orzekł o odmowie przyznania prawa do dodatku mieszkaniowego. W tym stanie rzeczy, ponieważ zawarte w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.