II SA/Ke 393/11

WyrokWSA w Kielcach2011-10-26

Skład orzekający: Renata Detka, Jacek Kuza, Anna Żak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nałożenie obowiązku likwidacji otworów okiennych w budynku mieszkalnym, usytuowanym niezgodnie z przepisami technicznobudowlanymi dotyczącymi odległości od granicy działki, jest zasadne, nawet jeśli roboty budowlane zostały już zakończone?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie obowiązku likwidacji otworów okiennych w budynku mieszkalnym, który został usytuowany niezgodnie z przepisami technicznobudowlanymi dotyczącymi odległości od granicy działki, jest zasadne. Nawet jeśli roboty budowlane zostały zakończone, organ nadzoru budowlanego ma prawo nałożyć obowiązek doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, w tym poprzez likwidację otworów, jeśli ich obecność narusza przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego i odległości od granicy działki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakładającej na współwłaścicielki budynku mieszkalnego obowiązek likwidacji ośmiu otworów okiennych w ścianie północnej poprzez ich zamurowanie lub wypełnienie. Organ uznał, że budynek został wybudowany niezgodnie z pozwoleniem na budowę i obowiązującymi przepisami technicznobudowlanymi dotyczącymi odległości od granicy działki sąsiedniej. Skarżące kwestionowały ustalenia organów dotyczące stanu faktycznego, w szczególności stosunków własnościowych i przebiegu granic działek w dacie budowy, a także podnosiły kwestie dotyczące zagrożenia pożarowego, wentylacji oraz wpływu likwidacji okien na stan techniczny budynku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi J.R. i I.J.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza,, Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 października 2011r. sprawy ze skarg J.R. i I.J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych oddala skargi. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] znak: [...] nakładającą na J. R. i I. J. obowiązek likwidacji, w terminie do 31.08.2011r., ośmiu otworów okiennych w ścianie północnej budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ew. 378 w miejscowości B. 25A, tj. 2 otworów w pomieszczeniach piwnic, 3 otworów w pomieszczeniach parteru, 3 otworów w pomieszczeniach piętra, poprzez zdemontowanie stolarki okiennej i zamurowanie otworów, bądź wypełnienie ich kształtkami szklanymi. Organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny. Podczas oględzin w dniu 8.10.2009r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) w S. ustalił, że w ścianie północnej budynku mieszkalnego posadowionego na działce nr 378 położonej w miejscowości B. 25A, usytuowanej w odległości ok. 2,20 m od ogrodzenia działki, znajduje się 8 wskazanych wyżej otworów okiennych. Organ ustalił, że współwłaścicielkami przedmiotowej nieruchomości są J. R. i I. J., budynek mieszkalny został zaś wybudowany przez C. K., w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...] nr [...]. W wyniku powyższych ustaleń PINB w S. decyzją z dnia [...], podjętą w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r., nakazał współwłaścicielkom likwidację przedmiotowych otworów okiennych. Na skutek odwołania zobowiązanych, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) decyzją z dnia [...] uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie pierwszoinstancyjne. W wyniku uwzględnienia skargi T. M. właściciela sąsiedniej działki nr 377/1, wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2010r. (sygn. II SA/Ke 302/10) decyzja organu odwoławczego została uchylona z uwagi na naruszenie art. 7, 77, 80 i 107 k.p.a. Sąd polecił organowi ustalić, czy w dacie budowy roboty były wykonywane w sposób odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach, w szczególności czy granica między działkami nr 378 i 377/1 przebiegała w tym samym miejscu co obecnie. Po ponownym rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] WINB uchylił decyzję z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Po przeprowadzeniu ponownie postępowania administracyjnego PINB w S. wydał, powołując w podstawie prawnej art. 51 ust. 1 pkt 2 i 7 ustawy Prawo budowlane, opisaną na wstępie decyzję z dnia [...] Od decyzji tej zobowiązane J. R. i I. J. wniosły odrębne odwołania. I. J. zarzuciła organowi I instancji brak przesłuchania C. K. i wadliwe ustalenie przebiegu granic między przedmiotowymi działkami w latach 1970-90 (w oparciu o pismo Starostwa Powiatowego zamiast w oparciu o mapy geodezyjne). Wskazała, że wg projektu budowlanego i projektu instalacji gazowej z 1976r. ściana północna miała sporne 8 otworów. J. R. zarzuciła natomiast organowi brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiały dowodowego, nie przesłuchano bowiem świadka C. K. i nie przeprowadzono dowodu z opinii biegłego geodety, które to dowody wykazałyby, że w dacie budowy działki nr 377 i 378 stanowiły jedną nieruchomość należącą do K. M.. Rozpatrując odwołanie WINB doszedł do przekonania, że przedmiotowy budynek mieszkalny został zrealizowany niezgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] Stanowiący integralną część tej decyzji projekt budowlany przewidywał w ścianie północnej budynku 8 otworów (bramę wjazdową do garażu, drzwi wejściowe do budynku, 3 okna na parterze i 3 okna na piętrze). W ocenie organu pomimo braku szkicu obrazującego projektowane usytuowanie budynku względem granic, zawarty w decyzji warunek dotyczący budowy "zgodnie z planem i szkicem sytuacyjnym" wskazuje, że przy wydawaniu pozwolenia na budowę organ miał na uwadze zachowanie przepisowych odległości od granicy północnej, z uwagi na projektowane otwory. W dacie udzielania tego pozwolenia, w myśl obowiązujących wówczas przepisów zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966r. w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (§ 20 ust. 13 w zw. z ust. 2), budynek mieszkalny nieosłonięty ścianą przeciwpożarową mógł być usytuowany w odległości co najmniej 4 m od granicy działki sąsiedniej. Organ ustalił, że przedmiotowy budynek usytuowany jest skośnie względem granicy północnej z działką nr 377/1 w odległości ok. 2,25 m – 2,75 m. Takie usytuowanie budynku spowodowało naruszenie przepisów techniczno-budowlanych obowiązujących w dacie jego budowy, jak również powoduje naruszenie przepisów obowiązujących obecnie (§ 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie). Roboty budowlane zostały ponadto wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie pożarem (art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 Prawa budowlanego). Niezbędne zatem było nałożenie obowiązku wykonania czynności mających na celu wyeliminowanie istniejących zagrożeń i doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z prawem (art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r.). Zasadnie zatem organ I instancji zastosował w niniejszej sprawie art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Organ wskazał, iż zobowiązanym pozostawiono możliwość wyboru rodzaju materiału do wypełnienia przedmiotowych otworów, albowiem ściana, w której się znajdują nie musi pełnić roli ściany oddzielenia przeciwpożarowego, a jedynie powinna być ścianą pełną (§ 213 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie). Przeznaczone do likwidacji otwory znajdują się wprawdzie w pomieszczeniach kuchni i łazienek, to jednak z uwagi na istniejąca wentylację grawitacyjną niezbędna wymiana powietrza zostanie zapewniona. Na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów (zaświadczenia Starosty S. z dnia 5.08.2010r. i pismo tego organu z dnia [...], mapy geodezyjnej z 6.08.1985r., kwerendy księgi wieczystej nr KW 4155 i aktów notarialnych z roku 1978, 1994, 1996 i 1997) organ ustalił, że od roku 1976 działki nr 377 i 378 wchodziły w skład odrębnych nieruchomości należących do odrębnych osób. Właścicielem nieruchomości, w skład której wchodziła działka nr 377( przed jej podziałem) był najpierw S. G. (początkowo jako władający nieruchomością). W roku 1978 sprzedał ją K. M., która z kolei w roku 1979 darowała udział ½ na rzecz S. i E. małż. L.. W roku 1997 działka nr 377 została podzielona na działki 377/1 i 377/2, a nieruchomość w skład której wchodziły została sprzedana M. i T. małż. M. Właścicielem nieruchomości, w skład której wchodziła działka nr 378 była najpierw Z. Z. (początkowo jako władająca nieruchomością). W roku 1978 sprzedała tę nieruchomość K. M.. W roku 1979 własność tej nieruchomości przeszła na rzecz T. i C. małż. K.. W roku 1994 zabudowaną działkę nr 378 nabyli w drodze zamiany W. i A. małż. J.. W roku 1996 działkę tę w drodze darowizny nabyły I. J. i J. S. (obecnie R.). Organ ustalił również, że od roku 1976 do chwili obecnej nie uległ zmianie przebieg granicy między działkami nr 377 i 378 (na podstawie pisma Starosty S. z dnia [...]). Na niezmienność przebiegu granic wskazuje również zdaniem organu usytuowanie istniejącego na działce nr 378 budynku gospodarczego. Budynek ten został bowiem wybudowany przy granicy północnej działki w oparciu o decyzję uzyskaną w roku 1982 przez C. K.. Takie usytuowanie przedstawia również mapa geodezyjna z dnia 6.08.1985r., co zostało potwierdzone podczas oględzin w dniu 8.10.2009r., a wynika również z oświadczeń E. L. oraz E. i G. małż. K.. Ustosunkowując się do zarzutów odwołań organ wyjaśnił, iż zgromadzone w aktach sprawy dokumenty były wystarczające do wyjaśnienia sprawy i były dokumentami urzędowymi, o jakich mowa w art. 76 k.p.a. Nie było zatem podstaw do przeprowadzania dowodu z przesłuchania E. L. i C. K. na okoliczność potwierdzenia, kto był właścicielem działek nr 377 i 378. W sytuacji gdy jednoznacznie dowiedziono, że ww. działki były odrębne i miały różnych właścicieli bez znaczenia pozostaje okoliczności, czy i kiedy działki te zostały rozgrodzone. Powołując się na dokumenty organ uznał za bezzasadne twierdzenie jakoby w dacie budowy przedmiotowego budynku K. M. była właścicielką działek nr 377 i 378. Obie nabyła bowiem dopiero w 1979 (powinno być 1978), a fakt, że w roku 1975 uzyskała pozwolenie na budowę na działce 377 nie stanowi dowodu wskazującego, że przysługiwał jej wówczas tytuł własności do tej działki. Również C. K. uzyskał decyzję o pozwoleniu na budowę w roku 1976, podczas gdy właścicielem działki nr 378 stał się dopiero w roku 1979. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosły J. R. i I. J., przy czym J. R. wniosła dodatkowo odrębną skargę. Na rozprawie w dniu 26 października 2011r. sprawy z obu skarg Sąd postanowił połączyć do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. W skardze wniesionej przez J. R. domagała się ona uchylenia decyzji organów obu instancji zarzucając naruszenie w toku postępowania administracyjnego art. 7, 77 § 1, 80, 84 i 89 § 2 k.p.a. poprzez oparcie się na niepełnym materiale dowodowym, niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a w szczególności stosunków własnościowych odnośnie działek nr 377 i 378, przebiegu granicy między nimi w okresie budowy domu przez C. K., nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań C. K. i dowodu z opinii biegłego geodety, jak również brak ustaleń czy nakazany sposób likwidacji otworów okiennych nie spowoduje zagrożenia dla bezpieczeństwa mieszkańców budynku. Skarżąca podniosła, że z jednej strony organ ustalił, iż w dacie wydania pozwolenia na budowę właścicielami działek byli odpowiednio S. G. i Z. Z., z drugiej zaś, że już od 1971r. K. M. władała obiema działkami jak właścicielka (oświadczenie E. L.). W latach 70. ub. wieku powszechny był bowiem nieformalny obrót nieruchomościami, których nabywcy pomimo niezachowania formy aktu notarialnego traktowani byli jak właściciele również przez organy administracji. Okoliczności powyższe wskazują, że K. M. co najmniej od roku 1971 była samoistną posiadaczką obu działek. Ówczesne realia obrotu ziemią, zabudowy gruntów czy decyzji administracyjnych w tym zakresie nie mogą być w ocenie skarżącej ignorowane przy wydawaniu decyzji obecnie. W skardze wskazano, że budowa domu przez C. K. trwała od 1977r. do 1982r., a więc w czasie kiedy właścicielką obu działek była K. M.. W ocenie skarżącej prawidłowe ustalenie stanu faktycznego wymagało przesłuchania przynajmniej C. K., a w razie potrzeby K. M. oraz dopuszczenie dowodu z opinii biegłego geodety, co faktu odstąpienia pasa gruntu na potrzeby budowy na działce nr 378. W skardze wniesionej przez obie skarżące, domagały się one uchylenia zaskarżonej decyzji wskazując na niezrozumiałe pominięcie oświadczenia E. L., który stwierdził, że działkę nr 378 otrzymał od teściowej K. M. już w roku 1971, a jednocześnie uwzględnienie jego twierdzeń, co do przebiegu granicy. Zwrócono uwagę, że oświadczenia E. L. oraz E. i G. K. zostały włączone do akt po wizycie pełnomocników skarżących w PINB w S., a notatka służbowa z dnia 26.01.2011r. została jeszcze raz przepisana. Zakwestionowano również ustalenie organu, co do osób będących właścicielami działek nr 377 i 378 w roku 1976 domagając się przesłuchania w charakterze świadków E. L. i C. K.. Podważono ponadto legalność budynku wzniesionego na działce nr 377 w roku 1986. Skarżące podniosły, iż likwidacja okien spowoduje zniszczenie całego domu. Gotowanie czegokolwiek, co powoduje większe parowanie powietrza doprowadzi bowiem do zagrzybienia domu. Zakwestionowały również ustalenia odnośnie zagrożenia przeciwpożarowego, albowiem dom ogrzewany jest gazem, a urządzenia grzewcze przeglądane są przed każdym sezonem grzewczym. Poza tym podniesiono, że I. J. oraz jej matka leczą się na jaskrę i potrzebują światła dziennego. W odpowiedziach na skargi Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o ich oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Na wstępie podkreślić należy, że sprawa niniejsza była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach. Prawomocnym wyrokiem z dnia 8 lipca 2010r. sygn. II SA/Ke 302/10. Sąd uchylając decyzję organu II instancji polecił mu ustalić, czy w dacie budowy roboty były wykonywane w sposób odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach, w szczególności czy granica między działkami nr 378 i 377/1 przebiegała w tym samym miejscu co obecnie. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Rozpatrujący ponownie niniejszą sprawę organ odwoławczy kierując się wiążącymi wskazówkami Sądu uchylił decyzję organu I instancji. W toku ponownie przeprowadzonego postępowania organy obu instancji zastosowały się do wskazówek zawartych w wyroku z dnia 8 lipca 2010r., koncentrując się przede wszystkim na ustaleniu czy w okresie budowy roboty były wykonywane w sposób odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach, oraz czy w dacie wydawania pozwolenia na budowę granica między działkami nr 378 i 377/1 przebiegała w tym samym miejscu co obecnie. W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny po przeprowadzeniu w sposób wyczerpujący postępowania wyjaśniającego. Na podstawie zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego organy nadzoru budowlanego nie mogły poczynić odmiennych ustaleń, co do przebiegu granicy między działkami nr 378 i 377/1 niż te, które przyjęły jako podstawę faktyczną wydanych decyzji. Z pisma Starosty S. z dnia [...] wynika, że w dacie udzielenia C. K. pozwolenia na budowę, tj. w roku 1976, istniały dwie odrębne działki o nr ewid. 377 i 378. W okresie 1970-1990 w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w S. nie odnotowano opracowania dotyczącego zmiany przebiegu granic przedmiotowych działek. Z opracowania jednostkowego włączonego do zasobu geodezyjnego w dniu 16.01.1997r. wynika, że po podziale działki nr 377 powstała działka nr 377/1 a granica między nią a działką nr 378 nie uległa zmianie i przebiega w tym samym miejscu co obecnie. W ocenie Sądu organy trafnie zinterpretowały również przedłożoną przez pełnomocnika skarżących w toku postępowania kopię szkicu sytuacyjnego do projektu budowy budynku gospodarczego stanowiącego załącznik do decyzji z dnia 5 kwietnia 1982r (akta adm.str.KI -10). Dokument ten, na co wskazał również organ, nie może być dowodem na okoliczność przebiegu granic w roku 1982, albowiem nie został sporządzony na osnowie mapy do celów projektowych, tym niemniej wskazuje na planowane usytuowanie projektowanego budynku gospodarczego w granicy północnej działki nr 378, tj. w taki sposób jak obecnie. Takie też usytuowanie tego budynku przedstawia mapa geodezyjna przyjęta do zasobu w dniu 6.08.1985r. Twierdzenia skarżących o zmianie przebiegu granic w toku budowy przedmiotowego domu mieszkalnego lub braku ustalenia przebiegu tych granic nie znajdują poparcia w materiale sprawy i należy uznać je za gołosłowne. Zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie dawał również podstaw do odmiennego ustalenia właścicieli przedmiotowych nieruchomości. Organy nadzoru budowlanego przeprowadziły w tym zakresie wnikliwe postępowanie wyjaśniające w oparciu o dokumenty pochodzące z różnych źródeł (zaświadczenie Starosty S. z dnia 5.08.2010r., mapę geodezyjną z 6.08.1985r., kwerendę księgi wieczystej nr KW 4155, kserokopie aktów notarialnych znajdujących się w aktach sprawy). Dokumenty te wykazały jednoznacznie, że działki nr 378 i 377 miały tego samego właściciela tylko w okresie 1978-79 (K. M.). Zawsze jednak były odrębnymi działkami ewidencyjnymi, a przede wszystkim w dacie uzyskania przez C. K. pozwolenia na budowę, tj. w roku 1976, miały odrębnych posiadaczy samoistnych tj. S. G. i Z. Z., którzy potem uzyskali akty własności ziemi tych działek w trybie ustawy uwłaszczeniowej z dnia 27 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 ze zm.) W 1978r. działkę nr 377 S. G. sprzedał K.M., a w 1979r. Z. Z. sprzedała jej działkę nr 378. W roku 1979r. właścicielami działki nr 378 stali się T. i C. K.. Sąd nie neguje, że w latach 70-tych ub. wieku odbywał się nieformalny obrót nieruchomościami. Jednakże przesłuchanie C. K. i E. L. w charakterze świadków oraz ustalenie na podstawie ich zeznań, że w roku 1976 obiema działkami władała de facto K. M. nie miałoby wpływu na rozstrzygnięcie. Organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...] zobowiązany był uwzględnić stan nieruchomości wynikający z istniejących wówczas dokumentów, zgodnie z którym działki nr 377 i 378 miały odrębnych władających, a granica między nimi przebiegała w tym samym miejscu co obecnie. Trudno zarzucić organom orzekającym w niniejszej sprawie, że uznały, iż organ udzielający pozwolenia na budowę udzielił go w zgodzie z obowiązującymi wówczas przepisami technicznymi w budownictwie. Faktem jest natomiast, że w dacie udzielenia pozwolenia na budowę C. K. nie był jeszcze właścicielem działki nr 378. Okoliczność ta nie ma jednak wpływu na przyjęcie przez organ przebiegu granic miedzy działkami nr 378 a 377/1. Skarżące nie przedstawiły żadnych dowodów mogących świadczyć o tym, że organ zignorował stan nieruchomości wynikający z dokumentów, a uwzględnił ustalenia, co do przebiegu granicy między C. K. a K. M., osobą nie mającą wówczas żadnego tytułu prawnego do przedmiotowych nieruchomości. Poza tym biorąc pod uwagę, co wynika z przedłożonej do akt części dokumentacji projektowej stanowiącej integralną część decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowego budynku, że w ścianie północnej oprócz okien projektowany był wjazd do garażu, stwierdzić należy, że odległość tej ściany od granicy z działką nr 377 musiała być nawet większa niż 4 m, gdyż w przeciwnym razie wjazd i wyjazd samochodu osobowego do i z garażu nie byłby możliwy. Należy przy tym podkreślić, iż organy nadzoru budowlanego nie są właściwe do ustalania, z której działki i na czyją rzecz miałoby nastąpić "odstąpienie" przygranicznego pasa gruntu, co zostało podniesione w skardze J. R.. Kwestie te dotyczą bowiem sporu o własność i ewentualnego rozgraniczenia między przedmiotowymi działkami. Poza tym w sprawie nie wykazano, aby w dacie budowy domu przez C. K. zmieniał się przebieg granicy z działką nr 377. Tym samym brak było podstaw do uzyskiwania w tej sprawie przez organy opinii biegłego geodety. W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że znajdujący się na działce nr 378 budynek mieszkalny zrealizowany został niezgodnie z warunkami udzielonego pozwolenia na budowę. Usytuowanie przedmiotowego budynku w odległości ok. 2,25 – 2,75 m od granicy z działką nr 377/1 powodowało naruszenie § 20 pkt 13 obowiązującego wówczas zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz.Bud. Nr 10, poz. 44). Zgodnie z tym przepisem, w sytuacji gdy sąsiednia nieruchomość była niezabudowana (a tak było w dacie wznoszenia przedmiotowego budynku) odległość budynku w zabudowie wolnostojącej od granicy powinna była wynosić co najmniej połowę odległości wymaganych dla dwóch budynków identycznych (8 m w myśl ust. 2 tego przepisu), czyli minimum 4 m. Tym samym inwestor wybudował budynek niezgodnie z pozwoleniem na budowę i obowiązującymi przepisami technicznymi. Usytuowanie budynku mieszkalnego w sposób taki jak w rozpoznawanej sprawie naruszało również przepisy rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. Nr 17, poz. 62 ze zm.). W myśl § 12 ust. 1 tego rozporządzenia wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości, co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych. Natomiast § 12 ust.2 w/w rozporządzenia stanowiący, że przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, odległości określone w ust. 1 mogą ulec zmniejszeniu, z tym że odległość między budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m. nie ma zastosowania , ponieważ w dacie wznoszenia przedmiotowego budynku na działce nr 378 sąsiednia działka nr 377 ( wtedy jeszcze przed podziałem) nie była zagospodarowana. Stan istniejący na działce skarżących narusza również przepis § 12 ust. 1 obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Stanowi on, iż co do zasady budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż 4 m (jeżeli ściana ma otwory okienne lub drzwiowe) lub 3 m (bez tych otworów). Zasadnie organ uznał, że w rozpoznawanej sprawie zachodzi przypadek wykonania robót budowlanych w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010r., nr 243, poz. 1623 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych m.in. w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (pkt 2) lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach (pkt 4). Zgodnie z § 207 ust.1pkt.3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) budynek i urządzenia z nim związane powinny być zaprojektowane i wykonane w sposób zapewniający w razie pożaru ograniczenie rozprzestrzeniania się pożaru na sąsiednie budynki. Na mocy § 207 ust. 2 w/w rozporządzenia, przepisy tego rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego stosuje się z uwzględnieniem § 2 ust. 2 i 3a również do użytkowania budynków istniejących, które na podstawie przepisów odrębnych uznaje się za zagrażające życiu ludzi. Przewidziane w § 12 cyt. rozporządzenia odległości mają na celu m.in. ochronę przeciwpożarową. Natomiast zastosowanie ścian oddzielenia przeciwpożarowego może w szczególnych przypadkach pozwalać na sytuowanie budynków bez zachowania powyższych odległości. Jednak wyłączenia te nie mogą dotyczyć przypadku, gdy ściana przedmiotowego budynku usytuowanego niezgodnie z normami odległościowymi wynikającymi z w/w warunków technicznych od strony działki sąsiedniej nr 377/1, na której znajduje się dom mieszkalny oraz budynek gospodarczy w odległości 5,3 m od granicy z działką skarżących, ma otwory okienne, albowiem ściana taka nie jest ścianą nie rozprzestrzeniającą ognia(szkic z oględzin akta adm. I inst. str.KI-28). Lokalizacja północnej ściany budynku mieszkalnego na działce nr 378 z otworami okiennym w odległości ok. 2,25 m – 2,75 m od granicy z działką sąsiednią narusza przepisy rozdziału 7 cyt. rozporządzenia dotyczące usytuowania budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe (§ 271 – 273). Aby doprowadzić przedmiotowy obiekt do stanu zgodnego z prawem, tj. likwidacji zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia, konieczna jest likwidacja istniejących otworów okiennych w celu uzyskania ściany pełnej w północnej elewacji budynku skarżących. Trafnie zatem organ odwoławczy przyjął, że w sprawie zaistniały przesłanki o których mowa w art.50 ust.1 pkt. 2 i 4 ustawy Prawo budowlane z 1994r. Z uwagi na fakt, że roboty budowlane w niniejszej sprawie zostały zakończone nie było podstaw do wydawania postanowienia o ich wstrzymaniu na mocy art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Prawidłowo zatem organ w oparciu o art. 51 ust. 7 tej ustawy, w myśl którego przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane, nałożył obowiązek likwidacji przedmiotowych otworów okiennych. Odnośnie pozostałych zarzutów skarg podzielić należy stanowisko organu, iż z uwagi na istniejącą w pomieszczeniach kuchni i łazienek wentylację grawitacyjną zapewniającą niezbędną wymianę powietrza likwidacja otworów okiennych nie spowoduje zniszczenia przedmiotowych pomieszczeń ani zagrożenia dla bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi. Zarzut dotyczący włączenia do akt oświadczeń E. L. i małżonków K., których w aktach organu I instancji nie było, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, albowiem oświadczenia nie mogły być traktowane jako dowód z zeznań świadków, jako nie spełniające wymogów art.79 kpa. Z całokształtu okoliczności sprawy nie wynika również, aby organ I instancji miał jakiekolwiek podstawy do zmiany treści notatki służbowej z dnia 26.01.2011r., skoro została ona sporządzona w oparciu o treść księgi wieczystej nr KW 4155. W kwestii legalności budynku wybudowanego na działce nr 377/1 podkreślić należy, że przedmiotem niniejszej sprawy jest tylko i wyłącznie budynek mieszkalny znajdujący się na działce nr 378. Ewentualna samowola budowlana na działce sąsiedniej nie ma więc wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Okoliczność, że budynek mieszkalny skarżących znajdujący się na działce nr 378, ogrzewany jest gazem również nie ma wpływu na to rozstrzygnięcie, albowiem przepisy dotyczące usytuowania budynków ze względu na bezpieczeństwo pożarowe odnoszą się do każdego zagrożenia pożarowego, niezależnie od instalacji grzewczej. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło