II SA/Ke 394/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Żak po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I.J. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I.J. i J.R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych p o s t a n a w i a: zwolnić skarżącą I.J. od kosztów sądowych w całości. I.J. i J.R. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na decyzje Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego w kwocie 500 zł I.J. złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 18 lipca 2011r. Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach oddalił powyższy wniosek. W sprzeciwie od ww. postanowienia I.J. zakwestionowała wskazane w nim możliwości wygospodarowania w okresie wakacyjnym środków pieniężnych na pokrycie kwoty wpisu i wniosła o rozpoznanie skargi łącznie ze skargą jej siostry J.R. zarejestrowanej w tut. Sądzie pod sygn. II SA/Ke 393/11 oraz przyjęcie jednej opłaty od rozpoznania obu skarg. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje. Na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych, obowiązuje zasada, zgodnie z którą koszty sądowe jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Na prawo pomocy składa się zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe razem z matką. Skarżąca studiuje stacjonarnie psychologię w W. i pobiera alimenty w wysokości 800 zł, jej matka otrzymuje emeryturę w wysokości 837 zł netto i alimenty w wysokości 600 zł miesięcznie. Łącznie ich miesięczny dochód wynosi 2237 zł. Wnioskodawczyni nie wykazała innego majątku poza współwłasnością w ½ części domu o powierzchni mieszkalnej 168 m² na działce w miejscowości B.. Skarżąca podała następujące wydatki miesięczne: utrzymanie domu (gaz, prąd, woda, wywóz nieczystości) – 250 zł, abonament telefoniczny – 45 zł, abonament telewizyjny – 38 zł, spłata raty pożyczki zaciągniętej w SKOK - 460 zł, zakup leków – 100 zł, dojazdy z W. pociągiem do domu w miejscowości B., bilety, wyżywienie w W. – 500 zł, razem 1393 zł. Wnioskodawczyni płaci czesne za studia w wysokości 4200 zł rocznie, pieniądze na ten cel pochodzą z pożyczki zaciągniętej w SKOK przez matkę wnioskodawczyni. Skarżąca od kilku lat leczy się w poradni jaskrowej i w poradni endokrynologicznej w W. Matka wnioskodawczyni cierpi na jaskrę obu oczu, przeszła 4 operacje, czekają ją kolejne oraz endoproteza kolana. W sprzeciwie wnioskodawczyni podała, że czesne za bieżący rok akademicki zostało podniesione o 200 zł, zaś praca magisterska, nad którą aktualnie pracuje oparta jest na badaniach, których koszt wyniesie około 600 zł. Zdaniem Sądu I.J. wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Tym samym, oceniając sytuację majątkową skarżącej, w świetle przesłanek z art. 246 p.p.s.a., stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności, które dają podstawę do zwolnienia jej od kosztów sądowych w całości. Orzekając w tym względzie Sąd miał na uwadze wysokość dochodu I.J. i jej matki, tj. 2237 zł na dwie osoby, co przy uwzględnieniu wysokości raty pożyczki zaciągniętej na opłacenie studiów oraz kosztów utrzymania w W., w świetle doświadczenia życiowego z trudem wystarcza na zaspokojenie wszystkich podstawowych potrzeb życiowych skarżącej i jej matki. Uwzględniając powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 243 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 i art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.