II SA/Ke 396/12
PostanowienieWSA w Kielcach2012-06-29
Skład orzekający: Małgorzata Długońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która osiąga stałe dochody miesięczne przekraczające minimalne wynagrodzenie za pracę i posiada majątek, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, mimo osiągania stałych dochodów miesięcznych przekraczających minimalne wynagrodzenie za pracę i posiadania majątku, może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W tym przypadku, ze względu na wysokie wydatki związane ze stanem zdrowia, zwolniono ją od wpisu sądowego od skargi, oddalając wniosek w pozostałym zakresie.Stan faktyczny
H. Ł. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. Wnioskodawczyni, mając 94 lata, utrzymuje się z renty i emerytury córki, ponosząc wysokie koszty leczenia i utrzymania mieszkania. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono H. Ł. od wpisu sądowego od skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. II. Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 29 czerwca 2012 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. Ł. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. Ł. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: I. zwolnić H. Ł. od wpisu sądowego od skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. II. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie.
H. Ł. do swojej skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dołączyła formularz urzędowy PPF, wnosząc o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.
Wnioskodawczyni podała w formularzu, że ma 94 lata i prowadzi gospodarstwo domowe z córką. Utrzymują się z renty skarżącej w wysokości 1411,64 zł i emerytury jej córki w wysokości 2268,69 zł w sumie 3680,33 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni nie wykazała innego majątku poza własnością mieszkania wielkości 62,20 m² w K. i współwłasnością w ½ części działki o powierzchni 0,3472 ha w S., gmina J.. Skarżąca oświadczyła, że cierpi na liczne przewlekłe choroby, między innymi układu krążenia, kręgosłupa, w związku z czym ponosi koszty zakupu leków w wysokości 500 zł miesięcznie i wizyt prywatnych u lekarzy specjalistów, a także wynagrodzenia czasowej opiekunki. Ponadto uczestniczy w utrzymaniu mieszkania i uiszcza opłaty za media - w sumie 500 zł miesięcznie. Córka wnioskodawczyni również cierpi na choroby układu krążenia, tarczycy i inne, często wymaga opieki.
Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity - Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ubiegający się o przyznanie prawa pomocy winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.
W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób żyjących w ubóstwie (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę.
W rozpatrywanej sprawie biorąc pod uwagę wysokość dochodu osiąganego przez skarżącą i jej córkę oraz zły stan zdrowia wiążący się z wydatkami na zakup leków i leczenie, uznano, że jej wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi wynoszącego 500 zł. Umożliwi to rozpoznanie skargi H. Ł. przez wojewódzki sąd administracyjny. Jednocześnie należy podkreślić, że wnioskodawczyni wraz z córką osiągają stałe miesięczne dochody przewyższające ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę, co umożliwia planowanie wydatków. Uznano zatem, że przy racjonalnym gospodarowaniu stałym dochodem i posiadanym majątkiem skarżąca ma możliwość, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i córki ponieść inne ewentualne koszty sądowe na późniejszym etapie postępowania (w wypadku oddalenia skargi 100 zł tytułem opłaty kancelaryjnej za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem, a następnie wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł).
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło