II SA/Ke 397/05

WyrokWSA w Kielcach2006-03-09

Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Anna Żak, Sylwester Miziołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i orzekająca co do istoty sprawy jest prawidłowa, jeśli nie rozstrzyga o pozostałej części decyzji organu pierwszej instancji i nie precyzuje jednoznacznie przedmiotu nakazu rozbiórki?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja organu odwoławczego została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i orzekając co do istoty sprawy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., powinien rozstrzygnąć również o pozostałej części decyzji organu pierwszej instancji, a nie tylko o tej części, którą uznał za wadliwą. Ponadto, rozstrzygnięcie nakazu rozbiórki musi być precyzyjne i jednoznaczne, a nie wynikać jedynie z uzasadnienia decyzji. Niespełnienie tych wymogów skutkuje uchyleniem decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki samowolnie wykonanej rozbudowy budynku przetwórstwa mięsnego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę, a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, rozpatrując odwołanie, uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części i orzekł o nakazaniu rozbiórki wykonanej samowolnie rozbudowy, precyzując jej przedmiot. Skarżący Z.C. podniósł w skardze argumenty dotyczące konieczności modernizacji zakładu i możliwości skorzystania z funduszy UE. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądzenie od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Z.C. zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt: II SA/Ke 397/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie: Sędzia NSA Anna Żak, Asesor WSA Sylwester Miziołek, Protokolant: Ref. staż. Dorota Pawlicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2006 r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie : nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Z.C. 500 (pięćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Ke 397/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania Z.C. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] nakazującej Z.C. rozbiórkę rozbudowanego budynku przetwórstwa mięsnego w miejscowości Ł. gmina W. na działce o nr ewid. gr. 343, powołując się na art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w części rozstrzygnięcia i w tym zakresie orzekł o nakazaniu Z.C. rozbiórkę wykonanej samowolnie rozbudowy budynku zakładu przetwórstwa mięsnego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podniósł, że decyzja organu I instancji została wydana na podstawie art. 48 ust. 1 i art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126), wobec faktu, że Z.C. po uzyskaniu decyzji o warunkach zabudowy, lecz przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę rozpoczął w lutym 2004 r. roboty budowlane wykonując rozbudowę istniejącego budynku masarni, dobudowując od strony wschodniej pomieszczenia o wymiarach 12,15 x 18,58 m oraz 10,80 x 6,69 m, mające pełnić funkcje pomieszczeń socjalnych. W dniu oględzin 25 lutego 2004 r. stwierdzono wykonanie ściany wschodniej i ściany środkowej działowej o wysokości 3,5 m od poziomu fundamentów oraz ściany zewnętrznej południowej i północnej o wysokości 1,56 od poziomu fundamentów, wykonano także ściany fundamentowe usytuowane prostopadle do istniejącego budynku oraz ściany fundamentowe pod ścianą wschodnią i zachodnią. Po wszczęciu postępowania w sprawie rozbudowy budynku przetwórstwa mięsnego w Ł. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wydał dnia [...] postanowienie w trybie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, którym nakazał inwestorowi wstrzymanie w terminie natychmiastowym prowadzoną rozbudowę budynku masarni oraz nakazał wykonanie i dostarczenie do dnia 20 czerwca 2004 r. dokumentów wraz z wnioskiem o zatwierdzenie projektu budowlanego, tj. zaświadczenia o zgodności usytuowania rozbudowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, 4 egzemplarzy projektu budowlanego rozbudowy budynku wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, oświadczeniem o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane. W wyznaczonym terminie Z.C. nie dostarczył żadnych dokumentów, wobec czego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego nakazał rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji mało precyzyjnie określił obiekt, którego dotyczy nakaz rozbiórki i precyzując przedmiot rozbiórki w sentencji decyzji nakazano rozbiórkę "rozbudowy budynku zakładu przetwórstwa mięsnego", zaś w uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że nakazowi "podlegać ma budynek wybudowany przy istniejącym budynku zakładu przetwórstwa mięsnego, który stanowi samowolę budowlaną (tj. budynek składający się z dwóch posiadających wspólną ścianę budynków: jeden o wymiarach w rzucie ok. 1,58 x 12.15 m i drugi o wymiarach w rzucie ok. 10,80 x 6,69 m). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł Z.C., wnosząc o "dokładne przeanalizowanie" sprawy przy uwzględnieniu racji, które nim kierowały przy podjęciu decyzji o rozbudowie budynku bez uzyskania uprzednio decyzji o pozwoleniu na rozbudowę, tj. konieczność modernizacji i dostosowanie zakładu do przepisów sanitarnych i weterynaryjnych obowiązujący w Unii Europejskiej, możliwość skorzystania z funduszy UE ( program SAPARD) w celu zastosowania maszyn i urządzeń o najwyższym światowym standardzie. Skarżący podniósł, że nakaz rozbiórki budynku spowoduje wydanie nakazu zamknięcia przedsiębiorstwa przez Powiatową Inspekcję Weterynaryjną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji, aczkolwiek przyczyny jej uwzględnienia nie są tożsame z przedstawionymi przez skarżącego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Na Sądzie zatem ciąży obowiązek kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z prawem we wszystkich aspektach, nie tylko tych podniesionych w skardze. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie pozostawania jej w zgodności z przepisami prawa stwierdzić należy, że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że rozstrzygnięcie zawarte w sentencji decyzji jest jednym z elementów najistotniejszych każdej decyzji administracyjnej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto stanowisko, iż jeżeli organ administracji działający w trybie odwoławczym kwestionuje rozstrzygnięcie organu I instancji, przy czym nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy i nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiału dowodowego w myśl art. 136 k.p.a., ma obowiązek zastosować w swej decyzji instytucję reformacji i orzec co do istoty sprawy (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.). W sprawie niniejszej taka sytuacja zaistniała, gdyż organ odwoławczy uznał na podstawie materiał zgromadzonego w sprawie, że należy dokładnie określić przedmiot nakazu rozbiórki i stosując przepis art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w części i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy. Jednak zaskarżona decyzja ego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] jest niepełna, albowiem nie zawiera rozstrzygnięcie co do pozostałej części zaskarżonej decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy winien w przypadku uznania, że w pozostałej części rozstrzygnięcie organu I instancji jest zgodne z przepisami prawa materialnego i procesowego orzec o utrzymaniu w mocy decyzji w pozostałej części. Ponadto zwrócić należy uwagę na to, że rozstrzygnięcie zawarte w decyzji musi być tak sformułowane, aby wynikało z niego w sposób jednoznaczny jaki obowiązek zostaje nałożony na stronę. Obowiązek ten powinien być wyrażony precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Jest to niezbędne ze względu na ewentualną potrzebę poddania takiej decyzji wykonaniu. Rozstrzygnięcie stanowi istotę decyzji (osnowę), bowiem w tym fragmencie przesądza się o udzielonym stronie uprawnieniu, względnie nałożeniu obowiązku, a wówczas treści rozstrzygnięcia organu nie można domniemywać. W rozstrzygnięciu (osnowie) decyzji zostaje wyrażona wola organu administracyjnego załatwiająca sprawę w tej formie. Zaskarżona decyzja, która zgodnie z intencją organu odwoławczego miała precyzować rozstrzygnięcie organu I instancji w istocie nie uczyniła zadość temu wymogowi. Organ ten nakazał bowiem rozbiórkę wykonanej samowolnie "rozbudowy" budynku zakładu, nie określając jej dokładnie. Wprawdzie częścią składową decyzji jest też uzasadnienie faktyczne i prawne, które służy wyjaśnieniu rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji, jednak zdaniem Sądu rozstrzygniecie musi być sformułowane w sposób jasny i precyzyjny, a nie pośrednio wynikać z uzasadnienia decyzji. Określenie przedmiotu rozbiórki jest niezwykle istotnym elementem takiej decyzji i winno znaleźć się w osnowie decyzji, a nie w jej uzasadnieniu. Skoro zatem zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów art. 107 § 1 i 3 kpa, przez to że nie zawierają pełnego rozstrzygnięcia i narusza przepis art. 138 § 1 pkt 2 kpa podlega uchyleniu. Ponadto zwrócić należy uwagę na to, że z uwagi na to, że Z.C. kontynuował wykonywanie robót budowlanych przy rozbudowie budynku, mimo wstrzymania postanowieniem z dnia [...] równolegle toczyło się postępowanie w trybie art. 50a ustawy Prawo budowlane, w którym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. dnia [...] wydał decyzję nakazującą na podstawie art. 50a pkt 1 rozbiórkę rozbudowanego budynku, tyle że do stanu zastanego w dniu kontroli tj. 26 lutego 2004 r. Decyzja ta została uchylona w całości przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który uznał, że w sprawie niniejszej, gdzie budynek rozbudowano bez pozwolenia na budowę nie ma podstaw prawnych do ustalenia częściowego zakresu rozbiórki. Z akt sprawy nie wynika, czy i jakie zapadło rozstrzygnięcie w tej sprawie. Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego winien ustalić, czy w sprawie niniejszej był już wydany nakaz rozbiórki, co do przedmiotowego obiektu budowlanego. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania i na podstawie art.145 § 1 pkt 1c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło